Viêm tinh hoàn

Viêm tinh hoàn là gì?

Viêm tinh hoàn là tình trạng viêm một hoặc cả hai tinh hoàn. Nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus có thể gây ra viêm tinh hoàn hoặc đôi khi, tình trạng viêm là không rõ nguyên nhân. Thông thường, viêm tinh hoàn là kết quả của nhiễm trùng do vi khuẩn, chẳng hạn như nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STI). Trong một số trường hợp, virus quai bị có thể gây viêm tinh hoàn.

Viêm tinh hoàn do vi khuẩn có thể kết hợp với viêm mào tinh hoàn - tình trạng viêm ống cuộn (mào tinh hoàn) ở phía sau tinh hoàn có chức năng lưu trữ và vận chuyển tinh trùng.

Các triệu chứng

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh viêm tinh hoàn thường phát triển đột ngột và có thể bao gồm:

• Sưng ở một hoặc cả hai tinh hoàn
• Đau từ nhẹ đến nặng tăng dần
• Sốt
• Buồn nôn và ói mửa
• Cảm giác khó chịu

Các thuật ngữ "đau tinh hoàn" và "đau háng" đôi khi được sử dụng thay thế cho nhau. Nhưng đau háng thường xảy ra ở nếp gấp da giữa đùi và bụng - không phải ở tinh hoàn. Nguyên nhân đau háng khác với nguyên nhân đau tinh hoàn.

Đối với các trường hợp bị đau hoặc sưng ở vùng bìu – đặc biệt là nếu cơn đau xảy ra đột ngột, tốt nhất là bạn nên đi khám ngay lập tức. Một số tình trạng có thể gây đau tinh hoàn, cũng như một số bệnh cần phải được điều trị ngay lập tức. Một trong những tình trạng như vậy bao là xoắn thừng tinh (xoắn tinh hoàn), có thể gây đau tương tự như do viêm tinh hoàn. Bác sĩ có thể thực hiện các xét nghiệm để xác định tình trạng nào đang gây ra cơn đau.

Viêm tinh hoàn gây đau đớn và có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Sử dụng thuốc có thể điều trị các nguyên nhân gây ra viêm tinh hoàn do vi khuẩn, và trong một số trường hợp có thể làm giảm một số dấu hiệu và triệu chứng của viêm tinh hoàn do virrus. Tuy nhiên, có thể cần mất vài tuần để tình trạng đau vùng bìu biến mất hoàn toàn.

Viêm tinh hoàn có thể do nhiễm vi khuẩn hoặc virus. Đôi khi, nguyên nhân gây viêm tinh hoàn có thể không xác định.

Viêm tinh hoàn do vi khuẩn

Thông thường, viêm tinh hoàn do vi khuẩn có liên quan/hoặc là kết quả của viêm mào tinh hoàn. Viêm mào tinh hoàn thường là do nhiễm trùng niệu đạo hoặc bàng quang lan đến mào tinh hoàn.

Nguyên nhân của nhiễm trùng cũng có thể là từ một bệnh lây truyền qua đường tình dục. Các nguyên nhân khác của nhiễm trùng có thể liên quan đến việc bẩm sinh có bất thường ở đường tiết niệu hoặc đã được đặt ống thông tiểu hay dụng cụ y tế vào trong dương vật và gây phản ứng viêm.

Viêm tinh hoàn do virus

Virus quai bị thường là nguyên nhân gây viêm tinh hoàn do virus. Gần một phần ba nam giới mắc quai bị sau tuổi dậy thì phát triển tình trạng viêm tinh hoàn, và thường trong khoảng là từ bốn đến bảy ngày sau khi khởi phát bệnh quai bị.

Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ của bệnh viêm tinh hoàn bao gồm:

• Không tiêm chủng ngừa bệnh quai bị
• Bị nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát
• Phẫu thuật liên quan đến bộ phận sinh dục hoặc đường tiết niệu
• Sinh ra với bất thường ở đường tiết niệu

Các hành vi tình dục dẫn đến các bệnh lây truyền qua đường tình dục làm tăng nguy cơ. Những hành vi đó bao gồm:

• Có nhiều bạn tình
• Quan hệ tình dục với bạn tình bị mắc bệnh lây qua đường tình dục
• Quan hệ tình dục không dùng bao cao su
• Tiền sử cá nhân từng mắc các bệnh lây qua đường tình dục

Biến chứng gặp phải

• Teo tinh hoàn. Viêm tinh hoàn cuối cùng có thể khiến tinh hoàn bị ảnh hưởng và co lại, teo lại.
• Áp xe bìu. Các mô nhiễm trùng chứa đầy mủ.
• Vô sinh. Đôi khi, viêm tinh hoàn có thể gây vô sinh hoặc sản xuất không đủ testosterone (thiểu năng sinh dục). Tuy nhiên, những trường hợp này thường ít xảy ra hơn nếu viêm tinh hoàn chỉ ảnh hưởng đến một bên tinh hoàn.

Chẩn đoán

Việc chẩn đoán có thể dựa trên bệnh sử và khám cụ thể, bao gồm khám các hạch bạch huyết vùng bẹn và khám tinh hoàn. Bác sĩ cũng có thể khám trực tràng để đánh giá tuyến tiền liệt của phì đại hay đau hay không.

Một số phương pháp khác cũng có thể được sử dụng bao gồm:

• Xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục. Nếu có mẫu dịch chảy ra từ dương vật, mẫu dịch đó sẽ được lấy đi xét nghiệm để tìm bệnh lậu hay chlamydia.
• Xét nghiệm nước tiểu với mục đích đánh giá những chỉ số bất thường trong nước tiểu
• Chẩn đoán hình ảnh – siêu âm Doppler màu đánh giá lưu lượng máu, đánh giá tình trạng xoắn hay các bất thường khác.

Điều trị

Điều trị viêm tinh hoàn do vi khuẩn

Thuốc kháng sinh là cần thiết để điều trị viêm tinh hoàn do vi khuẩn và viêm mào tinh hoàn. Nếu nguyên nhân của nhiễm trùng do vi khuẩn gây bệnh lây truyền qua đường tình dục, bạn tình của bạn cũng cần được điều trị.

Việc sử dụng kháng sinh phải do bác sĩ kê đơn, ngay cả khi các triệu chứng thuyên giảm sớm hơn để đảm bảo rằng nhiễm trùng đã biến mất và không thể tái phát trở lại. Cơ thể có thể mất vài tuần để cơn đau biến mất. Trong thời gian này, nên nghỉ ngơi, nâng đỡ vùng bìu bằng dây đeo, chườm đá và dùng thuốc giảm đau giúp giảm khó chịu.

Điều trị viêm tinh hoàn do virus

Điều trị viêm tinh hoàn do virus nhằm làm giảm thiểu các triệu chứng. Bác sĩ có thể sử dụng:

• Thuốc chống viêm không steroid, chẳng hạn như ibuprofen hoặc naproxen
• Nghỉ ngơi trên giường và nâng cao vùng bìu
• Chườm lạnh

Hầu hết những người bị viêm tinh hoàn do virus sẽ bắt đầu cảm thấy tốt hơn sau khoảng 3 đến 10 ngày, mặc dù có thể mất vài tuần để tình trạng đau bìu biến mất hoàn toàn.

Các mẹo thực hiện tại nhà

Để giảm bớt sự khó chịu:

• Nghỉ ngơi trên giường
• Nằm xuống và nâng cao vùng bìu
• Chườm lạnh vùng bìu
• Tránh hoạt động mạnh hay nâng vật nặng

Tổng kết

Viêm tinh hoàn là một tình trạng gặp phải ở nam giới, có nguyên nhân do vi khuẩn và virus. Bệnh không thể tự khỏi nếu không được điều trị theo căn nguyên. Ngay cả tình trạng sau nhiễm virus quai bị, viêm tinh hoàn có thể thoáng qua những vẫn gây ra các di chứng ảnh hưởng đến khả năng sinh tinh trùng. Do vậy, trong các trường hợp gặp phải viêm tinh hoàn, cần phải gặp các chuyên gia y tế để được tư vấn và chẩn đoán kịp thời để có các biện pháp can thiệt đúng, nhanh nhất và hiệu quả nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại: Phân biệt viêm tuyến nước bọt mang tai và quai bị