Ung thư tuyến tiền liệt và chỉ số PSA

Ung thư tuyến tiền liệt và chỉ số PSA

Kích thước của tuyến tiền liệt có thể được ước lượng thông qua việc thăm khám trực tràng bằng ngón tay thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa. Tuy nhiên, rất ít bác sĩ có kỹ năng ước tính kích cỡ tuyến tiền liệt bằng thăm khám thông thường. Do đó, trong hầu hết các trường hợp, kích thước tuyến tiền liệt chỉ có thể được xác định bằng cách siêu âm hoặc chụp cộng hưởng từ.

Khi kích thước của tuyến tiền liệt đã được xác định chắc chắn bằng siêu âm, nồng độ PSA bình thường cho cá nhân đó có thể được tính toán. Thông thường, PSA tăng lên 1 điểm cho mỗi 10 ml khối lượng tuyến tiền liệt tăng lên. Do đó, công thức để tính toán PSA liên quan đến kích thước tuyến tiền liệt ở người bình thường là chia khối lượng tiền liệt tuyến cho 10.

Ví dụ: đối với tuyến tiền liệt 30ml, PSA thông thường nên ở khoảng 3; với tuyến tiền liệt 50ml, PSA sẽ ở khoảng 5. Một người đàn ông có tuyến tiền liệt khoảng 100ml sẽ có PSA bình thường khoảng 10.

Mức PSA sẽ  trở nên bất thường khi nó cao hơn 50% so với dự kiến ​​- dựa trên kích cỡ tuyến tiền liệt. Ví dụ, PSA "bất thường" đối với một người có tiền liệt tuyến 30ml là 4,5 hoặc cao hơn.

PSA bất thường đối với tuyến tiền liệt 50ml là trên 7,5. Đối với tuyến 100ml, PSA cần phải ở trên 15. Trong sách giáo khoa y học tỷ lệ kích thước tuyến tiền liệt và PSA được gọi là mật độ PSA. Trừ khi bạn xác định được kích thước của tuyến tiền liệt và PSA của bạn ngoài khoảng cho phép (trên 20), nếu không, không thể đưa ra bất cứ kết luận nào về PSA và nguy cơ ung thư tiền liệt tuyến tiềm ẩn của bạn cả.

Viêm tuyến tiền liệt cận lâm sàng  không đặc hiệu là nguyên nhân rất phổ biến gây tăng PSA ở nam giới nói chung. Nhiễm trùng tuyến tiền liệt nghiêm trọng có thể khiến nam giới cảm thấy đau ở vùng chậu và sốt, (viêm tuyến tiền liệt) thường rất hiếm gặp. Tuy nhiên, nhiễm trùng tuyến tiền liệt cận lâm sàng, một tình trạng mà nam giới thường không ý thức được có thể xảy ra ở hầu hết nam giới vào bất cứ thời điểm nào trong cuộc đời. Một số chuyên gia nghi ngờ rằng tình trạng nhiễm trùng cận lâm sàng này là nguyên nhân gốc rễ của sự phì đại tuyến tiền liệt nhưng mối liên hệ này chưa được xác định rõ ràng.

Điều quan trọng về viêm tuyến tiền liệt là quá trình viêm thường xuyên sẽ dẫn đến lượng PSA tăng cao, gây ra các hiểu lầm về khả năng ung thư tuyến tiền liệt tiềm ẩn. Điều không may là cho tới nay, vẫn chưa có các biện pháp để làm giảm bớt tình trạng viêm tiền liệt tuyến. Đôi khi thuốc kháng sinh được thử nghiệm nhưng thường thì sẽ không có hiệu quả hoặc sự suy giảm PSA chỉ là tạm thời.

Bằng cách xây dựng hình ảnh tuyến tiền liệt và xác định chính xác kích cỡ của nó, chúng ta có thể tìm ra ý nghĩa của xét nghiệm PSA một cách chính xác nhất.

PSA đã là một xét nghiệm rất hữu ích, nhưng các bác sỹ thường quên rằng kích thước tuyến tiền liệt của mỗi nam giới là rất khác nhau nên thường yêu cầu sinh thiết tuyến tiền liệt khi không cần thiết. Vì mức độ PSA bị ảnh hưởng bởi kích thước của tuyến tiền liệt, nên nếu xét nghiệm cho thấy tuyến tiền liệt lớn hơn bình thường có thể sẽ là một tin tốt. Tuyến tiền liệt lớn hơn bình thường sẽ là một lời giải thích tốt cho tình trạng PSA tăng cao và giúp làm giảm số trường hợp sinh thiết tuyến tiền liệt không cần thiết.

Thông tin thêm trong bài viết: Hiểu lầm và sự thật về ung thư tiền liệt tuyến