Tình trạng ngứa da do bệnh thận mạn tính

1. Ngứa do bệnh thận mạn tính

1.1. Mức độ phổ biến

Tình trạng ngứa da rất phổ biến, ảnh hưởng đến khoảng một nửa số người mắc bệnh thận giai đoạn cuối và hầu hết những người bị suy thận đang được lọc máu hoặc đang điều trị bảo tồn.

Bạn cũng có thể thấy mình bị ngứa nhiều hơn khi chức năng thận suy giảm.

Đọc thêm tại bài viết: Những hiểu biết cơ bản về bệnh thận

1.2. Nguyên nhân

Một số nguyên nhân gây ngứa da thông thường có thể bao gồm dị ứng, chàm da, do sử dụng sản phẩm vệ sinh cá nhân, chất tẩy rửa, và một số loại thuốc như thuốc giảm đau gốc morphin. Tuy nhiên, nguyên nhân gây ngứa ở người bệnh thận vẫn chưa được hiểu rõ và có thể liên quan đến nhiều yếu tố.

Tuy nhiên, tình trạng ngứa ở người bệnh thận có thể do hoặc trở nên trầm trọng hơn bởi:

• Da khô
• Nhiệt độ cao
• Lọc máu không đủ
• Nồng độ canxi trong máu cao

1.3. Đặc điểm

Tình trạng ngứa ảnh hưởng đến mỗi người theo những cách khác nhau. Ngứa có thể xuất hiện rồi biến mất hoặc có thể kéo dài liên tục.

Cảm giác ngứa có thể ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể hoặc chỉ giới hạn ở một vùng cụ thể – thường là lưng hoặc cánh tay. Ngứa cũng thường xuất hiện ở cả hai bên cơ thể cùng một lúc và có thể cảm thấy như ngứa từ bên trong, giống như có thứ gì đó bò dưới da.

Bạn có nhiều khả năng bị ngứa vào ban đêm, gây ảnh hưởng đến giấc ngủ và khiến bạn mệt mỏi vào ngày hôm sau, do đó cũng có thể ảnh hưởng đến tâm trạng cả ngày của bạn. Trong trường hợp nặng, ngứa có thể ảnh hưởng đến đời sống xã hội của bạn do da bị kích ứng nghiêm trọng và cảm giác bồn chồn, khó chịu.

Tình trạng này còn có thể ảnh hưởng đến vẻ ngoài của da. Da có thể bị khô và dễ nứt nẻ, dẫn đến chảy máu, việc gãi nhiều ở những vùng da bị xước còn có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

2. Cách làm dịu và điều trị cơn ngứa do bệnh thận mạn tính

2.1. Cách làm dịu cơn ngứa

Bạn có thể làm dịu cơn ngứa bằng cách:

• Mặc quần áo rộng rãi, không gây kích ứng, làm bằng chất liệu tự nhiên chẳng hạn như cotton.
• Thay đổi các sản phẩm vệ sinh cá nhân, mỹ phẩm hoặc chất tẩy rửa gây kích ứng.
• Tránh môi trường quá khô.
• Sử dụng các sản phẩm tắm và gội không mùi.
• Vỗ nhẹ thay vì chà xát da cho khô sau khi tắm.

Ngoài ra, bạn cũng cần sử dụng kem dưỡng ẩm không mùi cho vùng da khô (có thể dùng kem dưỡng ẩm có chứa bạc hà và lô hội nếu hữu ích với bạn). Bạn nên sử dụng kem dưỡng ẩm hàng ngày chứ không chỉ khi bị ngứa để duy trì lớp màng bảo vệ da. ​​Hãy hỏi ý kiến của bác sĩ để được tư vấn về các sản phẩm phù hợp.

2.2. Điều trị

Ngứa do bệnh thận mạn tính có thể khó điều trị và bạn có thể cần thử nhiều phương pháp điều trị khác nhau trước khi tìm được phương pháp phù hợp.

Để xác định mức độ ngứa của bạn, bạn có thể chấm điểm từ 1 đến 10, trong đó 10 là mức độ ngứa tồi tệ nhất mà bạn có thể tưởng tượng. Điểm từ 7 trở lên cho thấy bạn đang bị ngứa rất nghiêm trọng.

Lúc này, có thể bạn sẽ cần phải dùng thuốc thường xuyên, những loại thuốc có thể sử dụng bao gồm:

• Gabapentin, pregabalin và difelikefalin: Những thuốc này có thể làm giảm ngứa bằng cách ảnh hưởng đến hoạt động của các dây thần kinh. Tuy nhiên thuốc có tác dụng phụ có thể gây buồn ngủ và chóng mặt, liều lượng thuốc cũng phải được theo dõi cẩn thận.
• Thuốc chống trầm cảm: Những loại thuốc này có thể làm giảm ngứa nhưng cần một thời gian để có hiệu quả.
• Thuốc gắn kết phosphat: Những loại thuốc này làm giảm nồng độ phosphat trong máu nhưng không có tác dụng đặc hiệu đối với loại ngứa này. Tuy nhiên, nếu bác sĩ đã khuyên bạn cần dùng thuốc này thì bạn vẫn nên tiếp tục sử dụng chúng.
• Thuốc kháng histamine đường uống: Loại thuốc này thường được thử để điều trị ngứa. Tuy nhiên, cơ chế gây ngứa liên quan đến bệnh thận khác với ngứa do dị ứng, vì vậy thuốc kháng histamine thường không hiệu quả. Thuốc kháng histamine có tác dụng phụ là khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, vì vậy nếu bạn thử dùng chúng để giảm ngứa, tốt nhất nên uống trước khi đi ngủ để giúp bạn ngủ ngon hơn. Bạn nên tránh sử dụng chúng nếu bạn dự định lái xe hoặc làm việc.
• Liệu pháp quang trị liệu bằng tia cực tím B (UVB): Phương pháp này có thể làm giảm ngứa, hoạt động bằng cách giảm viêm nhưng cần một thời gian để có hiệu quả. Tuy nhiên liệu pháp UVB có liên quan đến việc có nguy cơ mắc ung thư cao hơn và không nên được sử dụng ở những bệnh nhân đang dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc ở những bệnh nhân mắc bệnh lupus ban đỏ hệ thống.

Một số loại thuốc nêu trên không được cấp phép sử dụng cho chứng ngứa, do đó bạn luôn phải hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.

Ngay cả khi tình trạng ngứa của bạn trở nên tồi tệ hơn sau khi chạy thận nhân tạo, bạn vẫn nên tuân thủ lịch chạy thận nhân tạo do bác sĩ chỉ định. Nếu bạn được ghép thận, tình trạng ngứa liên quan đến bệnh thận của bạn cũng sẽ biến mất.

Đọc thêm tại bài viết: Bạn biết gì về chạy thận nhân tạo

3. Lời khuyên từ chuyên gia

Tuy tình trạng ngứa do bệnh thận có thể xuất hiện và khiến bạn cảm thấy khó chịu, nhưng một số phương pháp và sử dụng thuốc có thể giúp bạn cảm thấy dễ chịu hơn. Điều quan trọng là bạn phải luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào!

https://kidneycareuk.org/kidney-disease-information/living-with-kidney-disease/managing-symptoms/patient-info-itching-and-chronic-kidney-disease-ckd/