Tìm hiểu về dịch màng phổi và các bệnh liên quan

Tìm hiểu về dịch màng phổi và các bệnh liên quan 

Dịch màng phổi là gì?

Chất dịch màng phổi là chất lỏng được tìm thấy giữa các lớp của màng phổi, các màng lót trong khoang màng phổi và bao quanh phổi. Không gian chứa chất lỏng được gọi là khoang màng phổi. Chất dịch màng phổi thông thường bao gồm một lượng nhỏ chất lỏng (giống huyết thanh) có chức năng như một chất bôi trơn trong quá trình hô hấp.

Sự thay đổi thể tích dịch màng phổi có thể là do nhiễm trùng, chấn thương, hoặc các nguyên nhân khác và có thể dẫn đến các vấn đề về hô hấp và các điều kiện bất lợi khác. Rút dịch màng phổi cho phép chẩn đoán nguyên nhân của tình trạng này hoặc để kiểm tra các dấu hiệu nhiễm trùng, bệnh tật khác

Chức năng của dịch màng phổi

Chất dịch màng phổi là một chất lỏng mờ, mỏng, làm đầy khoang giữa 2 lớp màng bên ngoài và bên trong của phổi. Thể tích chất lỏng nhỏ, khoảng 20 ml tương đương 4 thìa cà phê.

Chức năng của dịch màng phổi là bôi trơn khoang màng phổi, cho phép màng phổi di chuyển trơn tru trong khi hít vào và thở ra. Bằng cách này, dịch màng phổi là dung dịch đệm các mô phổi rất nhỏ chống lại tình trạng ma sát với xương sườn và thành ngực.

Có một số vấn đề có thể ảnh hưởng đến khoang màng phổi và, qua đó, sẽ ảnh hưởng đến dịch màng phổi. Bao gồm:

Tràn dịch màng phổi là một tình trạng mà dịch dư thừa tích tụ trong khoang màng phổi. Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tràn dịch màng phổi, bao gồm suy tim sung huyết, nghẽn mạch phổi, các vấn đề về thận, ung thư và các bệnh tự miễn như lupus và viêm khớp dạng thấp. Hơn 200.000 người ở Hoa Kỳ bị ảnh hưởng bởi tràn dịch màng phổi mỗi năm.

Tràn dịch màng phổi ác tính là khi dịch tích tụ có chứa tế bào ung thư. Mặc dù tình trạng này thưởng gặp ở giai đoạn 4 của bệnh ung thư phổi, nó cũng có thể xảy ra với các loại ung thư khác di căn từ các bộ phận khác của cơ thể, bao gồm cả ung thư vú và ung thư buồng trứng.

Triệu chứng và chẩn đoán rối loạn màng phổi

Khi dịch tích tụ trong khoang màng phổi, nó có thể chèn ép lên phổi. Điều này có thể gây khó thở, đau ngực, và các triệu chứng khác của suy hô hấp.

Để kiểm tra, bác sĩ sẽ rút dịch màng phổi sử dụng thông qua một số thủ thuật :

• Chọc màng phổi: rút dịch màng phổi bằng cách chọc một kim xuyên qua khoang màng phổi, sau đó phân tích mẫu dịch trong phòng thí nghiệm. Khi rút dịch màng phổi, mẫu dịch có thể được đánh giá ngay  để xác định nguyên nhân của bất kỳ thay đổi nào hoặc để khẳng định tình trạng mắc bệnh nhiễm trùng. Hai phương pháp phân tích chính bao gồm:

• Phân tích dịch màng phổi là một thủ tục trong đó chất lỏng thu được qua chọc màng phổi được kiểm tra tính đồng nhất của nó và các chất như protein. Có hai loại chính của dịch màng phổi tìm thấy trong tràn dịch màng phổi. Một là dịch thấm, là một chất lỏng trong suốt, mỏng thường thấy trong tình trạng suy tim sung huyết. Loại thứ hai là dịch tiết, dày hơn, giống như mủ  thường thấy khi bị nhiễm trùng.

• Tế bào học của dịch màng phổi là một quá trình nhằm phát hiện sự hiện diện của một số loại bạch cầu nhất định (sự hiện diện của chúng sẽ cho thấy tình trạng nhiễm trùng), vi khuẩn (sử dụng nhuộm gram) và các chất khác không nên có ở đó. Nếu có nghi ngờ nhiễm trùng, chất dịch sẽ được nuôi cấy để xác định tác nhân gây bệnh cụ thể.

Nếu dịch tràn dịch màng phổi tích tụ quá nhiều trong khoang màng phổi, nó có thể dẫn đến tăng tình trạng khó thở, đau ngực (thường nặng hơn khi hít thở sâu), và cuối cùng có thể chèn ép tim dẫn đến suy tim.

Để loại bỏ chất dịch thừa, thưởng sử dụng ống dẫn lưu màng phổi.

 Đặt ống dẫn lưu màng phổi liên quan đến việc đưa một ống mềm vào trong khoang  màng phổi. Ống có thể được để lại tại chỗ để dẫn lưu dịch, máu hoặc không khí thừa đã tích tụ. Nó có thể được giữ tại chỗ trong các khoảng thời gian khác nhau tùy thuộc vào điều kiện hoặc nguyên nhân.

Đôi khi chất lỏng tiếp tục tích tụ, làm việc rút ống  khó khăn. Có một vài thủ thuật có thể được thực hiện nếu tình trạng này xảy ra. Trong trường hợp dính màng phổi, hai màng của màng phổi bị ép phải dính chặt với nhau bằng cách tiêm một chất hóa học (như talc) vào khoang màng phổi. Điều này tạo ra sự viêm và cuối cùng là sẹo khiến hai lớp của màng phổi dính với nhau, làm giảm thể tích khoang màng phổi.

Một lựa chọn khác là đặt stent vào khoang màng phổi. Chất lỏng có thể được rút ra định kỳ, ngay tại nhà. Quy trình này thường được thực hiện trong trường hợp tràn dịch màng phổi liên quan đến ung thư tiến triển.

Cuối cùng, cắt màng phổi có thể được thực hiện.Trong thủ thuật này các màng phổi được loại bỏ, từ đó giúp loại bỏ hiệu quả khoang màng phổi.

Thông tin thêm trong bài viết: Biến chứng và điều trị tràn dịch màng phổi