Siêu âm 5D, 4D, 3D, 2D khác nhau như thế nào?

Gần đây, đa số bệnh nhân đã bắt đầu quen thuộc với kỹ thuật siêu âm hơn, từ những kỹ thuật siêu âm cơ bản như siêu âm 2D cho đến kỹ thuật siêu âm hiện đại như siêu âm 5D. Vậy có phải tất cả các kỹ thuật siêu âm đều an toàn hay không, siêu âm 5D hiện đại như thế nào? Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu.

Quá trình sáng tạo ra kỹ thuật siêu âm

Trước khi tìm hiểu về kỹ thuật siêu âm, hãy cùng tìm hiểu về kỹ thuật siêu âm cơ bản.

Siêu âm 2D

Kỹ thuật siêu âm cơ bản nhất là siêu âm 2D. Siêu âm 2D sẽ cho hình ảnh phẳng, có 2 màu đen, trắng của em bé, sử dụng sóng siêu âm tần số cao. Bác sĩ sẽ đưa đầu dò theo bụng của bạn, sóng siêu âm sẽ đập vào cơ thể của em bé từ đó tạo ra hình ảnh.

Vào giai đoạn đầu của thai kỳ, siêu âm 2D có thể sẽ cần phải được tiến hành qua đường âm đạo để giúp theo dõi thai kỳ hoặc để xem xem trứng đã làm tổ hay chưa. Khi em bé lớn dần, kỹ thuật siêu âm 2D có thể được thực hiện qua bụng, trong 3 tháng đầu hoặc 3 tháng giữa thai kỳ.

Bạn có thể thực hiện siêu âm 2D vào bất cứ giai đoạn nào của thai kỳ, vì đây là loại siêu âm phổ biến nhất có thể thực hiện được ở các phòng khám sản để kiểm soát sự phát triển và tăng trưởng của em bé. Tuy nhiên, bạn có thể thấy hình ảnh siêu âm 2D khá khó nhìn và khó hiểu, cần có bác sĩ giải thích cho bạn.

Siêu âm 3D

Siêu âm 3D sẽ cho bạn hình ảnh chi tiết hơn về em bé. Siêu âm 3D sẽ cho phép bạn nhìn hình ảnh 3 chiều của em bé, về chiều dài, chiều rộng và chiều sâu, thậm chí còn có thể ghi lại các đặc điểm về gương mặt của bé như môi, mũi, má và mắt.

Mặc dù siêu âm 3D cho hình ảnh chi tiết hơn, nhưng cách tạo ra hình ảnh thì không khác nhiều so với siêu âm 2D. Thay vào đó, siêu âm 3D sử dụng đầu dò hơi khác hơn một chút để có thể thu được nhiều hình ảnh một lần và sau đó sử dụng phần mềm đặc biệt để tạo ra hình ảnh 3D. Ngày nay, đa số các phòng khám sản khoa có thể thực hiện kỹ thuật siêu âm 3D, nhưng cũng không nên lạm dụng kỹ thuật này, chỉ nên tiến hành khi có chỉ định của bác sĩ.

Nếu bạn muốn siêu âm 3D ít nhất một lần trong thai kỳ, tốt nhất, bạn nên siêu âm trong khoảng tuần thứ 26 đến tuần thứ 34. Trong thời gian này, em bé đủ lớn để nhìn thấy và xác định giới tính cũng như các đặc điểm về gương mặt, nhưng vẫn đủ nhỏ để có thể di chuyển ở trong tử cung để thu được hình ảnh tốt nhất.

Siêu âm 4D

Siêu âm 4D về cơ bản vẫn là siêu âm 3D, nhưng sẽ thu được cử động của bé. Với siêu âm 4D, bạn sẽ có thể nhìn thấy video cử động 3 chiều của bé, tức là bạn có thể nhìn thấy bé cười, bé nhăn mặt và tất cả các cử động khác của bé như vẫy tay, đá, mút tay…v…v. Khoảng thời gian tốt nhất để tiến hành siêu âm 4D là từ 24-32 tuần. Nếu bạn mang thai đôi, hãy cố gắng siêu âm 4D trong vòng từ 22-26 tuần. Sau khoảng thời gian này, sẽ rất khó thu được hình ảnh rõ ràng của em bé.

Siêu âm 5D khác biệt như thế nào?

Bạn có thể đã từng nghe nói rằng siêu âm 5D sẽ cho bạn hình ảnh HD (rõ nét) hơn hoặc có thể siêu âm và cho thấy hình ảnh trực tiếp của em bé. Nhưng, siêu âm 5D không khác biệt quá nhiều với siêu âm 4D và 3D, bởi chúng sử dụng chung một kỹ thuật. Khác biệt lớn nhất chính là quá trình xử lý qua phần mềm giúp ghi lại hình ảnh ở độ phân giải cao hơn và cho hình ảnh có tone màu tươi sáng hơn, từ đó giúp em bé trông đáng yêu hơn mà thôi. Thời điểm tốt nhất để siêu âm 5D cũng tương tự như siêu âm 3D và 4D, đó là từ 24-32 tuần.

Siêu âm 5D có an toàn không?

Siêu âm sử dụng sóng có tần số cao, đập vào em bé để tạo ra hình ảnh. Điều đó có nghĩa là kỹ thuật siêu âm là một kỹ thuật không xâm lấn. Chưa có bất cứ nghiên cứu nào cho thấy nguy cơ của kỹ thuật siêu âm, đặc biệt là nếu kỹ thuật siêu âm được tiến hành bởi bác sĩ có trình độ cao tại bệnh viện hoặc các phòng khám uy tín. Tuy nhiên, bạn cũng chỉ nên tiến hành siêu âm tại các cơ sở y tế, và không nên tự thực hiện tại nhà (trong trường hợp có điều kiện). Hiện nay, chưa có chuẩn về thời gian cho mỗi lần siêu âm sẽ kéo dài bao lâu, nên siêu âm bao nhiêu lần trong suốt thai kỳ, nên sử dụng loại máy nào và ai là người tiến hành kỹ thuật siêu âm. Nguy cơ sẽ tăng lên nếu bạn tiến hành siêu âm quá nhiều lần, thời gian mỗi lần siêu âm quá dài và phải tiếp xúc với những thủ thuật y tế không cần thiết.

Lợi ích và nguy cơ của siêu âm 5D

Không có nhiều bằng chứng cho thấy siêu âm 5D có thể gây hại, nhưng siêu âm 5D không được các tổ chức uy tín như FDA, Hiệp hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ hay Viện nghiên cứu về Siêu âm tại Mỹ khuyến cáo sử dụng.

Siêu âm 5D có thể giúp bạn hình dung rõ ràng về các vấn đề về y tế mà em bé có thể mắc phải, từ đó bác sĩ có thể sẽ giải thích cụ thể hơn cho bạn. Ngoài ra, siêu âm 5D cũng giúp bạn nhìn thấy em bé rõ ràng hơn, từ đó có lợi cho việc kết nối về mặt cảm xúc. Ngược lại, theo FDA, siêu âm nói chung có thể làm nóng các mô tại vị trí đặt điểm đầu dò và có thể tạo ra các bong bóng khí rất nhỏ tại các mô này. Về lâu dài, chưa ai biết rõ ảnh hưởng của tình trạng nóng lên cũng như của những bóng khí này. Do đó, FDA khuyến cáo rằng, chỉ nên tiến hành siêu âm khi thực sự cần thiết.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cần biết về siêu âm khi mang thai