
Rối loạn tâm lý sau sinh là một căn bệnh về tinh thần hiếm gặp nhưng nghiêm trọng, xuất hiện ở những tuần đầu sau sinh con. Theo ước tính, tỷ lệ thai phụ mắc căn bệnh này là 1 đến 2 ca trên 1000 ca sinh nở. Nếu không được phát hiện và chữa trị kịp thời, rối loạn tâm lý sau sinh không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến bản thân người mắc bệnh mà còn có thể gây nguy hiểm đến cả những người xung quanh.
Triệu chứng của rối loạn tâm lý sau sinh
Những dấu hiệu ban đầu của chứng rối loạn tâm lý sau sinh thường xuất hiện trong vòng 2 tuần sau khi sinh con. Đôi khi, nó cũng có thể xuất hiện muộn hơn mốc thời gian đó một chút. Cần lưu ý rằng rối loạn tâm lý sau sinh khác với trầm cảm sau sinh. Một số dấu hiệu nổi bật của rối loạn tâm lý sau sinh là:
- Gặp khó khăn với những công việc chăm sóc bản thân hàng ngày
- Thay đổi tâm trạng thường xuyên
- Gặp các vấn đề về giấc ngủ
- Thường xuyên bồn chồn, khó chịu
- Gặp ảo giác, có những niềm tin không phù hợp với thực tế
- Thường nói nhầm lẫn, không rõ ràng
- Có suy nghĩ về cái chết hoặc tự tử
- Có suy nghĩ làm tổn thương hoặc muốn giết hại em bé
- Nghe thấy những điều kỳ lạ, người khác không nghe thấy
- Nhìn thấy những điều kỳ lạ mà người khác không nhìn thấy
Nguyên nhân gây ra chứng rối loạn tâm lý sau sinh
Hiện tại, nguyên nhân chính xác nhất của chứng rối loạn sau sinh vẫn chưa được tìm ra nhưng một nghiên cứu từ năm 2021 đã chỉ được một số nguy cơ cơ bản bao gồm:
- Sự thay đổi hormone: sinh con gây ra sự sụt giảm lớn các hormone, bao gồm cả estrogen và progestrogen. Một số nhà nghiên cứu cho rằng những sự thay đổi nội tiết tố này có thể tác động đến các thụ thể dopamin và gây ra chứng rối loạn tâm lý sau sinh.
- Thiếu ngủ: tình trạng dễ gặp phải ở các bậc cha mẹ trong những ngày đầu có con này cũng có thể dẫn đến chứng rối loạn tâm lý sau sinh.
- Tiền sử về các bệnh tinh thần: theo nghiên cứu, khoảng 50% những người phát triển chứng rối loạn tâm thần sau sinh đã từng có tiền sử mắc các bệnh tinh thần từ trước đó.
- Các yếu tố khác: sự thay đổi ở hệ thống miễn dịch, thiếu sự hỗ trợ của gia đình, đời sống vợ chồng gặp trục trặc, bệnh về tuyến giáp…
Cách khắc phục
Để thoát khỏi chứng rối loạn sau sinh một cách an toàn nhất có thể, người bệnh cần có được sự hỗ trợ về y tế sớm. Nếu quen biết hoặc chính bản thân không may mắc phải căn bệnh này, bạn cần nắm rõ các đường dây hỗ trợ y tế cần thiết hoặc đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được trị liệu.
Một số loại thuốc và phương thức thường được sử dụng để điều trị chứng rối loạn sau sinh là thuốc chống loạn thần, liệu pháp nhận thức hành vi, huấn luyện tâm lý…
Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.
Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.