Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của các biện pháp tránh thai

Có rất nhiều các biện pháp tránh thai sẵn có giúp bạn làm giảm khả năng mang thai ngoài ý muốn. Mọi người thường sẽ lựa chọn biện pháp tránh thai dựa vào hiệu quả tránh thai của từng biện pháp. Tuy nhiên có rất nhiều yếu tố khiến nhiều loại BPTT trở nên kém hiệu quả hơn.

Đa số các con số thống kê về hiệu quả của các BPTT đều dựa trên việc sử dụng hoàn hảo, tức là sử dụng đúng chính xác như hướng dẫn. Tuy nhiên, đa số mọi người đều không sử dụng được chính xác như vậy, đồng nghĩa với việc hiệu quả tránh thai sẽ giảm đi. Ví dụ, viên uống tránh thai có hiệu quả là 99% nếu sử dụng chính xác nhưng tỷ lệ này có thể sẽ giảm xuống chỉ còn 91% với cách sử dụng thông thường. Ngoài yếu tố về cách sử dụng, còn nhiều yếu tố khác cũng có thể làm giảm hiệu quả tránh thai, bao gồm:

Sử dụng một số loại thuốc nhất định

Một số loại thuốc kê đơn sẽ làm giảm hiệu quả tránh thai, bao gồm:

  • Thuốc tạo enzyme co giật sử dụng trong bệnh động kinh
  • Một số liệu pháp điều trị kháng virus  (ART) trong bệnh HIV
  • Một số loại thuốc trị nấm.

Nghiên cứu năm 1966 cho thấy rằng một số thuốc chống động kinh có thể làm giảm lượng hormone khi uống thuốc tránh thai và rất nhiều bác sĩ không để ý đến vấn đề này. Các dữ liệu về ART và viên uống tránh thai còn chưa được công bố rộng rãi nhưng CDC báo cáo lại rằng một số loại ART có thể làm giảm hiệu quả của viên uống tránh thai.

Sử dụng kháng sinh

Trong đa số các trường hợp, kháng sinh không gây ra vấn đề gì với các biện pháp tránh thai. Tuy nhiên, có một loại kháng sinh là rifampin sẽ làm giảm nồng độ estrogen trong máu.  Một nghiên cứu xem xét dữ liệu trong vòng 20 năm từ 1975 đến 1998 chỉ ra rằng, viên uống tránh thai không nên phối hợp với việc sử dụng rifampin.

Sử dụng một số loại thuốc thảo mộc

Các biện pháp tự nhiên hoặc sử dụng thảo mộc có thể làm giảm hiệu quả của một số biện pháp tránh thai. Ví dụ như cỏ St.John wort có thể khiến nhiều loại thuốc giảm hiệu quả, trong đó có thuốc tránh thai.

Quên uống thuốc hoặc uống thuốc muộn giờ

Có rất nhiều háng thuốc tránh thai khác nhau, nhưng tất cả các loại đều chỉ hoạt động với cùng một cơ chế. Nếu bạn quên uống thuốc hoặc uoóng thuốc muộn hơn so với bình thường, đồng nghĩa với việc nguy cơ có thai sẽ tăng lên.

Ví dụ nếu bạn sử dụng thuốc tránh thai chỉ chứa progestin, bạn cần uống thuốc đúng giờ (cộng trừ trong vòng 3 tiếng) mỗi ngày để đạt được hiệu quả cao nhất.

Không tiêm thuốc đúng giờ

Các loại thuốc tiêm tránh thai cũng có chứa progestin. Nếu bạn tiêm thuốc tiêm tránh thai, bạn cần tiêm nhắc 3 tháng một lần. Nếu không tiêm thuốc đúng hẹn, hiệu quả tránh thai sẽ giảm đi.

Không thay miếng dán hoặc vòng âm đạo đúng hạn

Miếng dán tránh thai và vòng âm đạo cũng cần được thay thường xuyên. Ngoài ra, 2 loại biện pháp tránh thai này còn cần phải ở đúng vị trí để đạt được hiệu quả tránh thai hoàn hảo.

Sử dụng bao cao su, màng ngăn âm đạo hoặc các biện pháp tránh thai dạng rào chắn khác không đung cách

Các biện pháp tránh thai có thể sẽ thất bại nếu bạn không sử dụng đúng cách. Hãy chú ý khi xé vỏ của bao cao su để tránh xé phải bao cao su và nhớ bóp đầu bao cao su khi đeo để đảm bảo rằng không khí không bị kẹt lại bên trong. Hãy tuân theo hướng dẫn sử dụng một cách nghiêm ngặt khi sử dụng màng ngăn tránh thai vì thời gian sẽ tạo ra sự khác biệt. Ví dụ, nếu bạn sử dụng màng ngăn tránh thai lâu hơn 2 tiếng trước khi quan hệ, thì chất diệt tinh trùng sẽ không đạt được hiệu quả tối đa và khả năng bảo vệ sẽ giảm đi.

Quan hệ trong thời kỳ rụng trứng

Một số người áp dụng cách tính ngày như một biện pháp tránh thai. Điều này có nghĩa là bạn nên thận trọng khi bạn đang trong giai đoạn rụng trứng và dễ thụ thai nhất. Tính ngày được coi là một biện pháp tránh thai hiệu quả thấp nhất nhưng lại có hiệu quả với một số người. Không kiêng quan hệ khi bạn đang trong giai đoạn rụng trứng hoặc không đeo bao cao su khi quan hệ trong những ngày này có thể làm giảm hiệu quả tránh thai.

Không kiêng đủ ngày sau khi thắt ống dẫn tinh

Thắt ống dẫn tinh là một trong số những biện pháp hiệu quả nhất để tránh thai. Nhưng trong vòng 3 tháng đầu tiên sau khi tiến hành thủ thuật, các cặp đôi nên sử dụng thêm một biện pháp tránh thai nữa.

Không cho con bú khi dựa vào biện pháp cho con bú vô kinh.

Cho con bú vô kinh là một biện pháp tránh thai tạm thời áp dụng khi bạn vừa sinh em bé. Nếu bạn đang cho con bú và bạn chưa có kinh trở lại sau sinh thì nghĩa là cơ thể bạn đang tạm thời không rụng trứng. Tuy nhiên, để biện pháp này phát huy tối đa hiệu quả, bạn nên cho con bú thường xuyên.

Thừa cân hoặc béo phì

Có một số bằng chứng cho thấy rằng thừa cân béo phì có thể làm giảm hiệu quả của một số biện pháp tránh thai, tuy nhiên, còn tuỳ thuộc xem bạn sử dụng biện pháp nào.

Nghiên cứu năm 2013 báo cáo lại rằng, các biện pháp tránh thai dưới đây có thể bị giảm hiệu quả với phụ nữ thừa cân béo phì:

  • Thuốc tránh thai hàng ngày sử dụng hormone phối hợp
  • Miếng dán tránh thai
  • Thuốc tránh thai khẩn cấp.

Một số bằng chứng gợi ý rằng sử dụng thuốc tránh thai hàng ngày liên tục hoặc với liều cao có thể giúp làm tăng hiệu quả tránh thai ở những người bị thừa cân béo phì.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ hoặc khi nào cần đổi biện pháp tránh thai

Rất nhiều biện pháp tránh thai sẽ tạo ra sự thay đổi về mặt thể chất và cảm xúc. Nếu bạn gặp phải tình trạng này, bạn có thể làm việc với bác sĩ để tìm ra một biện pháp tránh thai khác . Dưới đây là một số lý do bạn nên đến gặp bác sĩ.

  • Khó sử dụng đúng cách: nếu biện pháp tránh thai bạn đang sử dụng rất khó để sử dụng đúng thì bạn nên thử dùng các biện pháp tránh thai khác
  • Bạn bị ra máu bất thường, đầy hơi, đau nửa đầu hoặc thay đổi cảm xúc: đôi khi đây là những phản ứng phụ của việc sử dụng biện pháp tránh thai nhưng cũng có thể là dấu hiệu của các vấn đề sức khoẻ tiềm ẩn.
  • Bạn bị suy giảm ham muốn tình dục: đôi khi, viên uống tránh thai có thể làm giảm ham muốn tình dục. Nếu việc này làm phiền bạn, bạn sẽ phải thay thế bằng một biện pháp khác để tránh gặp phải các phản ứng phụ này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Cách lựa chọn phương pháp tránh thai khẩn cấp

Bình luận
Tin mới
  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

  • 28/07/2026

    Ăn quá nhiều đậu bắp có hại gì? Những tác hại ít ai ngờ tới

    Đậu bắp giàu dưỡng chất nhưng ăn quá nhiều có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ tiêu hóa, thận và xương khớp.

Xem thêm