Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân và những yếu tố nguy cơ của viêm khớp dạng thấp - Phần 2

Giống như các rối loạn tự miễn dịch khác như lupus và bệnh vẩy nến, nguyên nhân cơ bản gây viêm khớp dạng thấp vẫn còn chưa được hiểu rõ.

Điều ta đã biết là một số yếu tố - bao gồm hút thuốc và béo phì – không chỉ có thể khiến nguy cơ mắc bệnh tăng cao mà còn gặp phải các triệu chứng tồi tệ hơn.

Các yếu tố nguy cơ do lối sống

Các yếu tố nguy cơ do lối sống là những yếu tố có thể thay đổi được. Thay đổi những yếu tố này có thể không chỉ làm giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh mà thậm chí còn có thể giảm nguy cơ mắc bệnh ngay từ đầu.

Hút thuốc

Hút thuốc có mối quan hệ nhân quả với viêm khớp dạng thấp. Thuốc lá không chỉ làm tăng nguy cơ mắc bệnh, mà còn có thể đẩy nhanh tiến triển của các triệu chứng thậm chí đẩy tới mức nghiêm trọng.

Các nghiên cứu đã kết luận rằng một người nghiện thuốc nặng (được định nghĩa là hút 1 bao thuốc mỗi ngày trong hơn 20 năm) có gấp đôi nguy cơ viêm khớp dạng thấp. Hơn nữa, những người hút thuốc dương tính với yếu tố thấp khớp (RF) có nguy cơ bị viêm khớp dạng thấp gấp 3 lần so với những người không hút thuốc, cho dù họ là người hút thuốc hiện tại hay đã từng hút thuốc. Là yếu tố nguy cơ độc lập, hút thuốc lá là một tác nhân thúc đẩy quá trình chết tế bào, tăng viêm, và kích thích việc sản xuất các gốc tự do gây tổn thương trầm trọng hớn các khớp đã viêm.

Cho dù là đang dùng thuốc để điều trị viêm khớp dạng thấp, hút thuốc lá có thể gây trở ngại cho các hoạt động của thuốc. Các loại thuốc này bao gồm các loại thuốc cơ bản như methotrexate, và các thuốc ức chế TNF như Enbrel (etanercept) và Humira (adalimumab).

Béo phì

Đặc trưng của viêm khớp dạng thấp là tình trạng viêm mãn tính làm phân hủy và phá hủy mô xương khớp dần dần theo thời gian. Bất cứ điều gì làm gia tăng tình trạng viêm này sẽ chỉ làm mọi thứ tồi tệ hơn.

Béo phì là một trong những yếu tố có thể kích hoạt tình trạng viêm hệ thống, gây ra bởi sự tích tụ của các tế bào mỡ và tăng sản sinh các protein viêm được gọi là cytokine. Lượng tế bào mỡ trong cơ thể càng nhiều thì nồng độ cytokine cũng càng cao. Hơn nữa, trọng lượng cơ thể tăng thêm gây thêm áp lực cho các khớp bị ảnh hưởng, đặc biệt là đầu gối, hông và bàn chân, dẫn đến mất khả năng vận động và đau đớn nhiều hơn.

Căng thẳng cả về thể chất lẫn cảm xúc

Trong khi các triệu chứng của viêm khớp dạng thấp có thể xuất hiện mà không có lý do rõ ràng, có những yếu tố có thể làm các triệu chứng ấy bất chợt chuyển biến xấu.

Gắng sức quá mức là một trong những điều này. Tuy cơ chế này không còn chưa hiểu rõ, các nhà khoa học tin rằng việc giải phóng các stress hormone đột ngột và quá mức, chẳng hạn như cortisol và adrenaline, có thể gây tăng cường phản ứng tự miễn. Điều này không nhằm mục đích hạ thấp các lợi ích lớn của việc tập luyện thể chất trong quá trình điều trị viêm khớp dạng thấp mà là muốn nói rằng các hoạt động thể chất cần phải hợp lí, đặc biệt là cho những vùng khớp bị ảnh hưởng.

Phản ứng của cơ thể đối với áp lực về thể chất có thể được phản ánh qua phản ứng của cơ thể với sự áp lực về cảm xúc. Tuy các nhà khoa học vẫn chưa tìm thấy một mối liên hệ rõ ràng giữa stress và các triệu chứng viêm khớp dạng thấp, những người sống chung với căn bệnh này thường thấy các cơn bùng phát ngay sau những đợt lo âu, trầm cảm hoặc mệt mỏi.

Các tác nhân có thê kích hoạt bệnh phổ biến khác bao gồm nhiễm trùng, cảm lạnh hoặc cúm, là những bệnh có liên quan việc hệ miễn dịch được kích hoạt. Những cơn bùng phát cũng có thể xảy ra khi ăn các loại thức ăn gây dị ứng, làm cho hệ miễn dịch phản ứng bất bình thường.

Tất cả những yếu tố này đều đặt đặt cơ thể dưới một mức độ stress nhất định khiến thống miễn dịch phản ứng lại và điều này đôi khi lại gây bất lợi.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Viêm khớp dạng thấp và mất cân bằng hormone

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Very Well Health
Bình luận
Tin mới
  • 07/10/2026

    9 lợi ích sức khỏe của việc bơi lội

    Bơi lội là môn thể thao toàn thân được nhiều người yêu thích nhờ khả năng vừa rèn luyện thể lực vừa giúp thư giãn tinh thần. Với cùng một khoảng thời gian vận động, bơi lội có thể tiêu hao lượng calo tương đương chạy bộ nhưng lại ít gây áp lực lên xương khớp hơn.

  • 06/10/2026

    Thực phẩm chức năng hỗ trợ giảm cholesterol có thực sự hiệu quả?

    Trên thị trường hiện có nhiều loại thực phẩm chức năng được quảng cáo với công dụng hỗ trợ giảm cholesterol máu, thu hút sự quan tâm của người có rối loạn lipid máu.

  • 06/10/2026

    Thuốc GLP-1 có thể giúp làm chậm quá trình lão hóa?

    Các thuốc nhóm GLP-1 như semaglutide hiện được kê đơn chủ yếu để điều trị đái tháo đường type 2 và béo phì.

  • 05/10/2026

    7 lầm tưởng về thuốc Aspirin

    Aspirin từng được xem là thần dược trong phòng ngừa bệnh tim mạch, tuy nhiên hiện nay y học đã có những góc nhìn thay đổi về loại thuốc này. Dưới đây là 7 lầm tưởng phổ biến về thuốc Aspirin được các chuyên gia y tế khuyến cáo.

  • 05/10/2026

    Ly thượng bì bọng nước

    Bệnh ly thượng bì bọng nước (epidermolysis bullosa) là một tình trạng hiếm gặp gây ra hiện tượng da mỏng, dễ nổi mụn nước ở trẻ nhỏ. Bệnh lý này có thể gây khó chịu cho trẻ và có thể trở nặng nếu không được chăm sóc đúng cách. Cùng tìm hiểu qua bài viết sau!

  • 04/10/2026

    FDA phê duyệt 4 loại vaccine cập nhật cho 2026-2027 nhắm vào biến thể XFG của COVID-19

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt bốn loại vaccine COVID-19 cập nhật cho năm 2026–2027. Các loại vaccine mới này đặc biệt nhắm vào biến thể XFG đang lây lan nhanh chóng, nhằm tăng cường bảo vệ cho những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

  • 04/10/2026

    Thời điểm tốt nhất để ăn quả óc chó tốt cho não bộ

    Ăn quả óc chó vào buổi sáng giúp tối ưu hóa hiệu suất nhận thức và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 04/10/2026

    Chăm sóc da mùa khô

    Thời tiết hanh khô với độ ẩm không khí giảm sâu là "kẻ thù" lớn nhất của làn da khỏe mạnh vì nó làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và giảm hoạt động tuyến bã nhờn. Nếu không chăm sóc đúng cách, da sẽ mất độ ẩm, dẫn đến khô căng, bong tróc, xỉn màu và dễ kích ứng. Bài viết này sẽ cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từ làm sạch da, dưỡng ẩm sâu đến bảo vệ da trước các tác nhân môi trường, giúp bạn tự tin với làn da căng mịn suốt mùa khô.

Xem thêm