Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mụn nội tiết: Nguyên nhân và cách điều trị

Mụn trứng cá nội tiết chính xác như tên gọi của nó - mụn trứng cá gắn liền với sự biến động của nội tiết tố của bạn.

Nổi mụn do nội tiết tố có nghĩa là gì?

Mặc dù nó thường liên quan đến sự biến động hormone ở tuổi dậy thì, mụn trứng cá do nội tiết tố có thể ảnh hưởng đến người lớn ở mọi lứa tuổi. Nó đặc biệt phổ biến ở phụ nữ. Một số yếu tố có thể góp phần vào việc này, bao gồm kinh nguyệt và mãn kinh. Người ta ước tính rằng 50% phụ nữ từ 20 đến 29 tuổi bị mụn trứng cá. Nó ảnh hưởng đến khoảng 25 phần trăm phụ nữ từ 40 đến 49 tuổi. Các ý kiến ​​chuyên gia còn trái chiều khi nói đến mụn trứng cá do nội tiết tố. Mặc dù các chuyên gia cho biết nội tiết tố nói chung không phải là yếu tố gây ra mụn trứng cá ở người trưởng thành, nhưng sự mất cân bằng nội tiết tố có thể góp phần gây ra mụn trứng cá ở người lớn có các bệnh lý tiềm ẩn. Trong các trường hợp khác, người lớn bị mụn trứng cá có thể không có bất kỳ vấn đề nào về hormone “có thể đo lường được”. Điều này có thể làm cho việc chẩn đoán và điều trị trở nên khó khăn. Hãy tiếp tục đọc để tìm hiểu mụn nội tiết tố trông như thế nào, nguyên nhân gây ra nó và cách loại bỏ mụn.

Đặc điểm của mụn nội tiết tố là gì?

Ở tuổi dậy thì, mụn do nội tiết tố thường xuất hiện ở vùng chữ T. Bao gồm trán, mũi và cằm của bạn. Mụn trứng cá ở tuổi trưởng thành do nội tiết tố thường hình thành ở phần dưới của khuôn mặt. Điều này bao gồm phần dưới má và xung quanh đường viền hàm của bạn. Đối với một số người, mụn do nội tiết tố có dạng mụn đầu đen, mụn đầu trắng và mụn nhỏ mọc thành đầu hoặc mụn nang. U nang hình thành sâu dưới da và không có đầu trên bề mặt. Những vết sưng này thường mềm khi chạm vào. Mụn trứng cá do nội tiết tố có thể được gây ra bởi các bệnh lý sau:

  • hành kinh
  • hội chứng buồng trứng đa nang
  • thời kỳ mãn kinh
  • tăng mức androgen

Cụ thể, những biến động hormone này có thể làm trầm trọng thêm các vấn đề về mụn bằng cách gia tăng:

  • viêm da tổng thể
  • sản xuất dầu (bã nhờn) trong lỗ chân lông
  • tắc nghẽn tế bào da trong nang lông
  • sản xuất vi khuẩn gây mụn gọi là Propionibacterium acnes

Mụn trứng cá trong thời kỳ mãn kinh có phải là một dạng của mụn nội tiết tố?

Nhiều phụ nữ bắt đầu trải qua thời kỳ mãn kinh ở độ tuổi 40 và 50. Điều này gây ra sự suy giảm tự nhiên của các hormone sinh sản của bạn, dẫn đến việc kết thúc kinh nguyệt. Một số phụ nữ bị mụn trứng cá trong thời kỳ mãn kinh. Điều này có thể là do sự sụt giảm nồng độ estrogen hoặc sự gia tăng các hormone androgen như testosterone. Bạn vẫn có thể gặp phải mụn trứng cá trong thời kỳ mãn kinh ngay cả khi bạn đang sử dụng các liệu pháp thay thế hormone (HRT) để giảm bớt các triệu chứng mãn kinh của mình. Điều này là do một số phương pháp thay thế hormone sẽ sử dụng dòng hormone progestin để thay thế estrogen và progesterone mà cơ thể bạn mất đi. Việc đưa hormone này vào cơ thể có thể khiến da bạn nổi mụn. Trong hầu hết các trường hợp, thuốc kê đơn có thể làm hết mụn trứng cá trong thời kỳ mãn kinh. Một số phụ nữ có thể thành công khi sử dụng các phương pháp điều trị tự nhiên. Hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về những lựa chọn có thể phù hợp với bạn.

Phương pháp điều trị truyền thống cho mụn nội tiết tố

Trừ khi mụn trứng cá do nội tiết tố của bạn nhẹ, các sản phẩm không kê đơn (OTC) thường không thành công. Điều này là do mụn nội tiết tố thường có dạng mụn nang. Những vết sưng này hình thành sâu dưới da, ngoài tầm với của hầu hết các loại thuốc bôi ngoài da. Thuốc uống có thể tác động từ trong ra ngoài để cân bằng nội tiết tố và làm sáng da. Các lựa chọn phổ biến bao gồm thuốc tránh thai và thuốc kháng androgen.

  • Thuốc uống tránh thai

Thuốc tránh thai đường uống được sử dụng đặc biệt để điều trị mụn trứng cá có chứa ethinylestradiol. Thuốc tránh thai nhắm vào các hormone có thể gây ra mụn trứng cá. Điều này có thể đặc biệt hữu ích trong thời kỳ cao điểm của hormone, chẳng hạn như trong thời kỳ rụng trứng. Thuốc tránh thai đường uống có thể không phải là lựa chọn cho bạn nếu bạn có tiền sử bị đông máu, cao huyết áp hoặc ung thư vú. Bạn cũng không nên uống những thứ này nếu bạn hút thuốc.

  • Thuốc kháng androgen

Thuốc kháng androgen hoạt động bằng cách giảm nội tiết tố nam androgen. Cả nam giới và phụ nữ đều có mức hormone này tự nhiên. Tuy nhiên, quá nhiều androgen có thể góp phần gây ra các vấn đề về mụn trứng cá bằng cách can thiệp vào các nang lông điều tiết tế bào da và tăng sản xuất dầu. Mặc dù spironolactone (Aldactone) chủ yếu được sử dụng để điều trị huyết áp cao, nhưng nó có tác dụng kháng androgen. Nói cách khác, nó có thể ngăn cơ thể bạn sản xuất nhiều androgen hơn và cho phép mức độ hormone của bạn ổn định.

  • Retinoids

Nếu mụn trứng cá do nội tiết tố của bạn nhẹ, bạn có thể sử dụng retinoids tại chỗ. Retinoids có nguồn gốc từ vitamin A. Nhiều loại kem, gel và lotion chứa retinoid không kê đơn. Một sản phẩm được kê đơn thường là cách hiệu quả nhất để giữ cho làn da của bạn luôn thông thoáng. Nếu bạn thêm retinoid tại chỗ vào chế độ điều trị của mình, điều quan trọng là phải thoa kem chống nắng hàng ngày. Retinoids có thể làm tăng nguy cơ bị cháy nắng.

Cách điều trị mụn nội tiết tố một cách tự nhiên

Trong một số trường hợp, các phương pháp điều trị dựa trên thực vật có thể được sử dụng để làm sạch mụn nội tiết nhẹ. Các phương pháp điều trị tự nhiên thường không có tác dụng phụ. Nhưng chúng có thể không hiệu quả. Nghiên cứu về các lựa chọn tự nhiên còn thiếu và tại thời điểm này chưa có gì được chứng minh là tạo ra kết quả. Nói chuyện với bác sĩ của bạn về những rủi ro tiềm ẩn và để đảm bảo việc điều trị sẽ không tương tác với bất kỳ loại thuốc nào bạn đang dùng.

  • Axit alpha hydroxy

Axit alpha hydroxy (AHA) là axit thực vật có nguồn gốc chủ yếu từ trái cây họ cam quýt. AHA có thể giúp loại bỏ các tế bào da chết dư thừa làm tắc nghẽn lỗ chân lông. Ngoài ra, AHA có thể giúp giảm thiểu sự xuất hiện của sẹo mụn. AHA có thể được tìm thấy trong nhiều loại mặt nạ và kem không kê đơn. Cũng như retinoids, AHA có thể làm tăng độ nhạy cảm với ánh nắng mặt trời của da. Bạn nên luôn thoa kem chống nắng khi sử dụng các sản phẩm có AHA.

  • Trà xanh

Trà xanh được biết đến với tác dụng giảm viêm trong cơ thể. Để có một cách tiếp cận toàn diện hơn, hãy cân nhắc uống một vài cốc mỗi ngày bên cạnh việc thực hành chế độ chăm sóc da tại chỗ của bạn. Bạn có thể tìm thấy trà xanh trong rất nhiều loại sản phẩm chăm sóc da. Sữa tắm và gel có chứa ít nhất 2% chiết xuất trà xanh có thể có lợi.

Mụn do nội tiết tố: Nên và không nên ăn gì?

Vai trò chính xác giữa chế độ ăn uống và mụn nội tiết tố vẫn chưa được hiểu đầy đủ. Một số thực phẩm có thể giúp ngăn ngừa mụn trứng cá - đặc biệt là thực phẩm chống viêm. Thực phẩm có nguồn gốc từ thực vật chứa nhiều chất chống oxy hóa có thể giúp giảm viêm và giúp da sáng mịn hơn. Axit béo omega-3 cũng có thể làm giảm viêm da. Trái với suy nghĩ của nhiều người, chỉ riêng đồ ăn không gây ra mụn. Nhưng lạm dụng nó vào một số loại thực phẩm có thể dẫn đến tăng viêm. Bạn có thể cân nhắc hạn chế những thực phẩm sau:

  • đường
  • các sản phẩm từ sữa
  • carbs tinh chế, chẳng hạn như bánh mì trắng và mì ống
  • thịt đỏ

Mặc dù thời gian chính xác để điều trị mụn trứng cá do nội tiết tố thay đổi ở mỗi người, nhưng việc chủ động có thể giúp ngăn ngừa mụn liên quan. Thông thường, mất khoảng 8 đến 10 tuần để kế hoạch điều trị mụn trứng cá. Nếu mụn trứng cá của bạn vẫn tiếp tục, hãy nói chuyện với bác sĩ hoặc bác sĩ da liễu của bạn về một kế hoạch điều trị lâu dài. Họ có thể sửa đổi chế độ hiện tại của bạn và kết hợp các phương pháp điều trị khác nhau để tối đa hóa kết quả trị mụn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vị trí mọc mụn trứng cá nói lên điều gì về sức khỏe của bạn

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Theo Healthline)
Bình luận
Tin mới
  • 03/08/2026

    Phòng ngừa đuối nước hiệu quả cho người lớn và trẻ em

    Cứ mỗi dịp hè đến với cái nắng oi ả, cũng là thời điểm số vụ tai nạn sông nước gia tăng đáng báo động, trở thành mối hiểm họa khôn lường cho cả người lớn và trẻ em. Để bảo vệ sự an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu những thương tâm không đáng có, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cần thiết và khoa học dưới đây, giúp bạn chủ động trang bị các giải pháp bảo vệ toàn diện và bảo vệ bản thân cùng gia đình một cách hiệu quả nhất.

  • 02/08/2026

    Tác động của việc bổ sung Vitamin D trong thai kỳ đối với sự phát triển nhận thức của trẻ em

    Một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí y khoa quốc tế cho thấy, việc bổ sung vitamin D3 liều cao trong thời kỳ mang thai có thể mang lại lợi ích vượt trội cho sự phát triển hệ thần kinh của trẻ.

  • 01/08/2026

    Cách uống nước chanh buổi sáng giúp giảm cân

    Nước chanh ấm buổi sáng là một phần trong thói quen chăm sóc sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, nên sử dụng thức uống này như thế nào để vừa bảo vệ hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả?

  • 01/08/2026

    Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?

    Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.

  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

Xem thêm