Amip ăn não là gì?
Amip ăn não (Naegleria fowleri) là một loại amip phổ biến trên khắp thế giới, sống ở đất và nước ngọt. Khi điều kiện thích hợp, thường là mùa hè, chúng sinh sôi rất nhanh.
Amip ăn não gây nhiễm khuẩn khi nước chứa amip tràn vào mũi, xảy ra khi thực hiện các hoạt động với nước như bơi lội, nhảy, lặn hoặc các môn thế thao như lướt ván trên nước. Rửa mũi, sục mũi bằng nước chưa qua đun sôi cũng có thể mắc bệnh. Nuốt phải nước nhiễm khuẩn thì không mắc bệnh.
Amip khi vào cơ thể sẽ hoạt đọng tại não, gây ra viêm não-màng não do amip (VNMNA). Vì vậy chúng được gọi là Amip ăn não.
Viêm não-màng não do amip (VNMNA)
VNMNA ít gặp nhưng tỉ lệ tử vong là 99% và thường tác động đến người trẻ, khỏe mạnh, năng động. Tính đến tháng 8 năm 2016, 40 ca được báo cáo ở Mỹ, tính trung bình 8 người mắc mỗi năm. Với xu hướng nóng lên toàn cầu, môi trường sống của amip ăn não người được mở rộng, nhiều ca bệnh đã xảy ra ở những nơi không ngờ đến.
Người mắc VNMNA có triệu chứng bệnh rầm rộ như sốt, đau đầu, cứng cổ, cuối cùng hôn mê và chết.
VNMNA có triệu chứng không khác viêm màng não do vi khuẩn hay virus. Vì viêm màng não do vi khuẩn thì phổ biến, xét nghiệm và điều trị thường tập trung vào vi khuẩn. VNMNA dễ bị chẩn đoán là viêm màng não vi khuẩn nhưng không tìm thấy vi khuẩn, trong khi kháng sinh không có tác dụng.
Chẩn đoán amip ăn não cũng dễ bị bỏ sót ngay cả khi bác sĩ chủ đích tìm bằng chứng cho bệnh này. Giống viêm màng não vi khuẩn, chuẩn đoán đòi hỏi chọc dò dịch tủy ở thắt lưng. Dịch tủy sẽ được xét nghiệm amip đặc hiệu, tuy nhiên sẽ khó phát hiện nếu không có test có tính đặc hiệu cao, vốn không có sẵn ở hầu hết các bệnh viện.
![]()
Chẩm đoán VNMNA phải dựa trên các yếu tố dịch tễ, đầu mối quan trọng nhất là phơi nhiễm với vùng nước ngọt và ấm trong vòng 2 tuần trước. Những người có yếu tố phơi nhiễm này và có triệu chứng của viêm naõ, màng não nên đến cơ sở y tế ngay lập tức và nói cho nhân viên y tế biết.
Điều trị: một trong những lựa chọn điều trị là amphotericin B truyền tĩnh mạch, là hỗn hợp các loại kháng sinh. Miltefosine (Impavido) là thuốc có nhiều hứa hẹn, hiện có sẵn và được khuyến cáo trong phác đồ. Việc điều trị phải được tiens hành ngay lập tức, không được trì hoãn.
Phòng tránh VNMNA khá đơn giản. Nên tránh để mũi tiếp xúc với nước ngọt chưa được xử lý từ bất kì đâu, đặc biệt trong những tháng nhiệt độ nóng, hay suối nước nóng. Tránh tiếp xúc vùng nước vào những giai đoạn này. Khi bơi hoặc tắm, nên giữ đầu khô ráo ở trên mặt nước, hoặc sử dụng kẹp mũi.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?