Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Lạm dụng kháng sinh khiến gia tăng tình trạng dị ứng

Các nhà khoa học đã cảnh báo hàng thập kỷ qua rằng lạm dụng kháng sinh sẽ dẫn đến tình trạng kháng thuốc, làm cho việc chống lại các bệnh nhiễm trùng đơn giản cũng trở nên rất khó khăn. Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) ước tính rằng vi khuẩn kháng thuốc gây ra 23 nghìn ca tử vong hàng năm và 2 triệu ca bệnh.

Nhưng khi nhắc đến việc lạm dụng kháng sinh, mọi người thường nghĩ đến đề kháng thuốc mà quên đi tình trạng dị ứng. Các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng tình trạng dị ứng liên quan tới thuốc kháng sinh là một vấn đề đáng để được quan tâm.

Dị ứng đang ngày càng nhiều và phổ biến hơn

Trong 2-3 thập kỷ qua, các nhà miễn dịch học và dị ứng học đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể tỷ lệ mắc các bệnh dị ứng. Trung tâm Học thuật Hen suyễn Hoa Kỳ báo cáo 40%-50% trẻ em đang độ tuổi đến trường trên toàn thế giới nhạy cảm với một hoặc nhiều dị nguyên. Các bệnh thường gặp nhất là dị ứng da như eczema (10%-17%), dị ứng đường hô hấp như hen suyễn và viêm mũi (~10%), và dị ứng thực phẩm như dị ứng đậu phộng (~8%).

Điều này không chỉ xảy ra ở Mỹ mà những quốc gia công nghiệp khác cũng tương tự.

Sự gia tăng này phản ánh từ sự gia tăng sử dụng kháng sinh, đặc biệt là ở trẻ em đối với những bệnh nhiễm virus thông thường như cảm lạnh và viêm họng. Các nghiên cứu gần đây cho thấy 2 yếu tố này thực sự có mối liên hệ với nhau.

Kháng sinh có thể làm phá vỡ các microbiome đường ruột

Microbiome là một khái niệm được đưa ra từ năm 1990 bởi bác sỹ David Relman của Đại học Standford. Microbiome được hiểu đơn giản là bộ gene thứ hai của con người, đó là một hệ sinh thái gồm hàng trăm ngàn tỷ vi sinh vật gồm vi khuẩn, virus, nấm, động vật nguyên sinh… đang sinh sống mọi ngóc ngách của cơ thể và có ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của con người.
Chúng có mặt ở da, miệng, mũi… nhưng nhiều nhất là trong đường ruột với khoảng 1.000 loài.  Và các loại vi khuẩn sống trong đường ruột này đã được chứng minh có tác động trực tiếp đến hệ miễn dịch của con người.

Do sự tác động qua lại giữa các vi khuẩn đường ruột và trạng thái cân bằng bình thường của các tế bào của hệ thống miễn dịch, các microbiome đường ruột đóng một vai trò quan trọng trong sự trưởng thành của các phản ứng miễn dịch. Khi sự tương tác giữa các vi khuẩn và tế bào miễn dịch không xảy ra, hệ thống miễn dịch phản ứng không thích hợp với các chất vô hại như thực phẩm hoặc bụi. Điều này dẫn đến sự phát triển của các dị ứng có thể gây chết người.

Tiếp xúc với các vi khuẩn khi còn nhỏ là một yếu quan trọng để giúp hệ miễn dịch phát triển một cách hoàn thiện. Hạn chế tiếp xúc với vi khuẩn có thể giúp chúng ta cảm thấy sạch hơn nhưng hệ thống miễn dịch có thể sẽ bị tổn thương.

Nhiều vi khuẩn hơn có nghĩa là ít dị ứng hơn?

Nghiên cứu được thực hiện ở châu Âu đã chỉ ra rằng những đứa trẻ lớn lên ở trang trại có chủng loại vi khuẩn trong đường ruột rất đa dạng. Và điều này giúp chúng có khả năng giảm đến 70%  tỷ lệ bệnh dị ứng và hen suyễn so với những đứa trẻ khác. Điều này được giải thích do tiếp xúc với một phạm vi rộng lớn các chủng vi khuẩn cho phép hệ miễn dịch của chúng phát triển một cách cân bằng, do đó bảo vệ chúng chống lại các phản ứng miễn dịch không phù hợp.

Trong nỗ lực để ngăn ngừa nhiễm trùng, có thể chúng ta đang đặt con em vào tình trạng báo động phát triển các dị ứng có thể đe dọa tính mạng và bệnh hen suyễn.

Ví dụ, một nghiên cứu từ năm 2005 cho thấy rằng trẻ sơ sinh tiếp xúc với kháng sinh trong 4-6 tháng đầu tiên có nguy cơ phát triển dị ứng tăng 1,3 đến 5 lần. Và các trẻ sơ sinh dùng nhiều biện pháp hạn chế tiếp xúc với vi khuẩn – trong đó có dùng kháng sinh – sẽ tăng nguy cơ phát triển bệnh eczema.

Và không chỉ kháng sinh mà trẻ con sử dụng mới ảnh hưởng tới chúng, thậm chí các kháng sinh mà mẹ chúng sử dụng cũng có tác động tiêu cực đến trẻ con. Nghiên cứu Đoàn hệ theo Thời gian bệnh Hen suyễn ở Trẻ em Copenhaghen, đây là một nghiên cứu lớn theo chiều dọc theo dõi các trẻ em sinh ra từ các bà mẹ bị hen suyễn ở Đan Mạch, báo cáo chỉ ra rằng trẻ em được sinh ra mà mẹ chúng sử dụng kháng sinh khi mang thai có nguy cơ phát triển hen suyễn gần gấp đôi so với những đứa trẻ mà mẹ chúng không sử dụng kháng sinh khi mang thai.

Cuối cùng, nghiên cứu trên chuột nhắt, chuột được điều trị bằng kháng sinh được chứng minh là có khả năng gia tăng phát triển dị ứng và hen suyễn.

Tại sao thuốc kháng sinh lại bị lạm dụng?

Các bác sỹ và bệnh nhân biết rằng lạm dụng thuốc kháng sinh có thể gây ra hậu quả lớn. Dường như một tỷ lệ tương đối nhỏ các bác sỹ đang gây nên tình trạng lạm dụng kháng sinh này. Một nghiên cứu gần đây trên các bác sỹ lâm sàng cho thấy 10% các bác sỹ kê kháng sinh cho 95% bệnh nhân nhiễm khuẩn đường hô hấp trên.

Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe không nên chỉ quan tâm đến sự phát triển của đề kháng kháng sinh, mà còn thực tế rằng chúng ta đang tạo nên một vấn đề sức khỏe khác trên bệnh nhân của chúng ta, và có thể trên con cái của họ nữa.

Tỷ lệ lạm dụng kháng sinh còn rất cao

Các cha mẹ nên suy nghĩ và hỏi lại cẩn thận bác sỹ điều trị về thuốc kháng sinh có hay không trong toa thuốc điều trị các bệnh cảm lạnh thông thường và viêm họng, bởi các bệnh này thường do virus gây ra và kháng sinh không hề mang lại hiệu quả trong trường hợp này. Và các bác sỹ là đối tượng thứ hai cần suy nghĩ kỹ lưỡng mỗi khi quyết định kê đơn thuốc có kháng sinh cho những bệnh nhân này.

Nên giải quyết vấn đề kháng thuốc trước khi tập trung phát triển kháng sinh mới

Vì vi khuẩn kháng thuốc đang trở thành vấn đề lớn, chúng ta rất cần phát triển các loại kháng sinh thế hệ mới. Quá trình phát triển kháng sinh mới cần rất nhiều thời gian (có thể mất gần 10 năm), và các công ty dược đang nỗ lực ngày đêm về vấn đề này nhưng dường như tốc độ phát triển thuốc mới đang ngày càng chậm lại.

Quốc hội Hoa Kỳ đã công nhận lạm dụng kháng sinh là một vấn đề trầm trọng và gần đây đã thông qua dự luật Century Cures 21. Dự luật này bao gồm các điều khoản có thể tạo động lực thanh toán từ hệ thống y tế cho các bệnh viện có sử dụng thuốc mới.

Nhưng phương pháp này có thể có ảnh hưởng ngược do việc tăng sử dụng bất kỳ loại thuốc mới nào, kể cả kháng sinh, mà không quan tâm đến việc đề kháng thuốc đã phát triển như thế nào. Điều này không chỉ làm trầm trọng thêm vấn đề đề kháng kháng sinh, mà còn có thể dẫn đến phát triển dị ứng ở nhiều người.

Hoa Kỳ nên xem xét nhiều hơn là chỉ hỗ trợ phát triển tăng số lượng thuốc kháng sinh mới, thay vào đó nên quan tâm nhiều đến các vấn đề giải quyết cốt lõi của việc lạm dụng. Bởi với việc chăm chăm sử dụng thuốc kháng sinh mới mà tốc độ phát triển thuốc mới đang ngày càng chậm lại thì đến một lúc nào đó sẽ không còn thuốc kháng sinh hiệu quả cho những bệnh nhiễm khuẩn thông thường nữa.

Theo Namud.vn/hungvietpharma.vn
Bình luận
Tin mới
  • 28/06/2022

    Quan hệ trong ngày “đèn đỏ” có thể mang thai?

    Quan hệ ngày “đèn đỏ” có được không, quan hệ lúc hành kinh hay đến tháng quan hệ có dính bầu không… là những thắc mắc khá phổ biến. Hãy cùng tìm hiểu câu trả lời qua bài viết dưới đây bạn nhé!

  • 28/06/2022

    Viêm họng mạn tính có lây sang viêm xoang?

    Viêm họng và viêm xoang có mối quan hệ như thế nào, phải làm gì nếu tình trạng xảy ra liên tiếp, nhất là thời điểm nắng nóng hiện nay khiến cho bệnh viêm nhiễm hầu họng gia tăng.

  • 28/06/2022

    Điểm mặt các bệnh lý tiềm ẩn khi bị đau bụng dưới ở nữ giới

    Đối với đa số nữ giới, vấn đề đau bụng, nhất là đau âm ỉ vùng dưới được coi là chuyện bình thường, dễ dàng bỏ qua. Chính sự chủ quan này gây nguy hiểm đến sức khỏe, cuộc sống hằng ngày thậm chí còn liên quan đến thiên chức làm mẹ ở nữ giới.

  • 28/06/2022

    Vì sao cần tái khám khi điều trị viêm phổi ở trẻ em?

    Viêm phổi là căn bệnh hay gặp ở trẻ nhỏ và là nguyên nhân chủ yếu khiến trẻ phải nhập viện. Sau khi trẻ được điều trị, các bác sĩ dặn tái khám theo lịch. Tuy nhiên, rất nhiều cha mẹ đã không thực hiện lịch hẹn này.

  • 28/06/2022

    Ung thư vú di căn đến đâu và các dấu hiệu nhận biết mắc bệnh

    Khi ung thư vú di căn có nghĩa là bệnh đã tiến triển đến giai đoạn nặng hơn so với ung thư tại chỗ. Vậy, ung thư vú có thể di căn đến những bộ phận nào, bài viết dưới đây giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về vấn đề này.

  • 28/06/2022

    Bí quyết tăng sức đề kháng cho trẻ để phòng bệnh mùa nóng

    Mùa hè nóng bức là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, virus gây bệnh phát triển. Thời tiết nắng nóng, ăn uống kém cộng với hệ miễn dịch của trẻ còn yếu, nên nguy cơ mắc bệnh sẽ cao hơn. Vậy, bí quyết nào để tăng sức đề kháng cho trẻ thời điểm này, giúp cơ thể trẻ chống lại tác nhân gây bệnh?

  • 28/06/2022

    Mẹo chăm sóc da và tóc khi đi bơi trong mùa Hè

    Nước bể bơi có thể chứa một số hóa chất gây kích ứng ngoài da. Một số lưu ý sau giúp bạn bảo vệ làn da và mái tóc khi thường xuyên đi bơi trong mùa Hè.

  • 28/06/2022

    Thực hư về các loại thực phẩm bổ sung trong thể thao

    Bạn muốn tối ưu hóa và hỗ trợ khả năng tập luyện thể thao của mình bằng các loại thực phẩm bổ sung, nhưng không phải tất cả các loại thực phẩm bổ sung hiện nay đều đem lại lợi ích như mong muốn. Một số loại thực phẩm bổ sung nếu sử dụng với liều cao còn có thể gây nguy hiểm. Dưới đây là một số loại thực phẩm bổ sung phổ biến trong thể thao và tác dụng thật sự của chúng.

Xem thêm