Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hội chứng tiết niệu sinh dục của thời kỳ mãn kinh là gì?

Hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh là một rối loạn thường gặp, tiến triển theo thời gian, liên quan đến bệnh lý vùng âm hộ - âm đạo, sinh dục, tiết niệu đặc trưng bởi một loạt các triệu chứng xảy ra do suy giảm estrogen sau khi mãn kinh.

Hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống, nhưng do thiếu nhận thức hội chứng này thường được chẩn đoán thiếu. Tuy nhiên, có một số phương pháp điều trị hiệu quả. Bài viết này khám phá các triệu chứng, nguyên nhân, cách điều trị của hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh, cũng như các tình trạng liên quan.

Nguyên nhân gây ra hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh và mức độ phổ biến của nó?

Thay đổi nội tiết tố gây ra hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh. Mức độ hormone sinh dục nữ giảm trước khi mãn kinh, giai đoạn được gọi là tiền mãn kinh và điều này có thể ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục và đường tiết niệu. Ví dụ, hormone estrogen giúp bôi trơn âm đạo, và lượng estrogen giảm có thể khiến âm đạo trở nên khô, ngứa và se khít. Sau khi mãn kinh, nồng độ estrogen tiếp tục ở mức rất thấp. Hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh ảnh hưởng đến 27–84% những người đã trải qua thời kỳ mãn kinh tự nhiên. Hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh cũng có thể xảy ra vì những lý do khác, chẳng hạn như:

  • Suy buồng trứng nguyên phát, khiến buồng trứng ngừng hoạt động như bình thường trước 40 tuổi
  • Mãn kinh do phẫu thuật gây ra, bao gồm cắt bỏ buồng trứng
  • Mất cân bằng hormone liên quan đến sau sinh và cho con bú
  • Điều trị ung thư, có thể ảnh hưởng đến chức năng của buồng trứng hoặc gây ra sự thay đổi nội tiết tố đột ngột
  • Thuốc, chẳng hạn như chất chủ vận hormone giải phóng gonadotropin hoặc chất ức chế aromatase

Các triệu chứng của hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh

Theo một đánh giá năm 2019, phần lớn phụ nữ bị hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh báo cáo các triệu chứng ở giai đoạn tiền mãn kinh và giai đoạn đầu sau mãn kinh. Khô âm đạo là một trong những triệu chứng phổ biến nhất và những triệu chứng khác bao gồm:

  • Ngứa hoặc kích ứng âm đạo
  • Giảm bôi trơn âm đạo
  • Giảm độ đàn hồi của âm đạo
  • Suy giảm chức năng tình dục
  • Đau khi quan hệ tình dục
  • Đau khi đi tiểu
  • Tần suất đi tiểu nhiều hơn
  • Tăng nguy cơ nhiễm trùng âm đạo, đường tiết niệu và bàng quang

Chẩn đoán hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh

Hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh có thể chẩn đoán qua các triệu chứng và tiền sử bệnh, ngoài ra có thể tiến hành khám phụ khoa. Bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm để đánh giá độ pH âm đạo. Chỉ số trưởng thành âm đạo là một cách đo lường mức độ ảnh hưởng của estrogen đến âm đạo, dựa trên estrogen giúp các tế bào trong khu vực trưởng thành. Nếu có nhiều tế bào chưa trưởng thành báo hiệu rằng không có đủ estrogen trong âm đạo.

Phương pháp điều trị y tế cho hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh

Không có cách chữa khỏi hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh, nhưng các phương pháp điều trị nội tiết tố và không dùng thuốc có thể làm giảm các triệu chứng.

Điều trị tại chỗ:

Đối với các triệu chứng nhẹ, bác sĩ có thể đề nghị sử dụng chất bôi trơn âm đạo khi quan hệ tình dục hoặc kem dưỡng ẩm có tác dụng kéo dài để giảm bớt sự khó chịu. Các bác sĩ khuyên mọi người nên sử dụng các loại kem dưỡng ẩm vài lần một tuần. Bác sĩ có thể đề nghị dùng axit hyaluronic để điều trị chứng khô âm đạo. Nhưng cho đến nay, không có bằng chứng rõ ràng cho thấy chất bôi trơn axit hyaluronic hoạt động tốt hơn các chất bôi trơn hoặc chất dưỡng ẩm khác.

Liệu pháp hormone:

Đối với các triệu chứng gây rối loạn, bác sĩ khuyên mọi người nên điều trị bằng liệu pháp hormone. Điều này thay thế estrogen mà cơ thể không còn sản xuất. Hướng dẫn từ năm 2020 nêu rõ liệu pháp thay thế hormone là cách hiệu quả nhất để điều trị các triệu chứng hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh. Một số tùy chọn bao gồm:

  • Viên đặt âm đạo giải phóng estradiol liều thấp
  • Đặt âm đạo estrogen liều thấp hơn
  • Dehydroepiandrosterone trong âm đạo hoặc prasterone
  • Ospemifene uống, một chất điều biến thụ thể estrogen chọn lọc

Một số người lo ngại rằng liệu pháp thay thế estrogen có thể không an toàn và làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh ung thư. Tuy nhiên, liệu pháp estrogen tại chỗ được nghiên cứu kỹ lưỡng và an toàn cho hầu hết mọi người.

Vật lý trị liệu sàn chậu:

Vật lý trị liệu sàn chậu có thể giúp tăng cường cơ bắp ở sàn chậu. Nó có thể ngăn ngừa tiểu không kiểm soát hoặc rò rỉ nước tiểu và cải thiện chức năng tình dục cho những người bị hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh.

Liệu pháp giãn nở:

Những người bị hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh cảm thấy căng tức hoặc đau khi quan hệ tình dục có thể thấy liệu pháp giãn nở hữu ích. Điều này liên quan đến việc sử dụng thuốc giãn nở để huấn luyện các cơ sàn chậu thư giãn, tăng sức chứa của âm đạo.

Công nghệ laser:

Trong những năm gần đây, một số phương pháp điều trị hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh đã sử dụng công nghệ laser, chẳng hạn như CO2 phân đoạn vi mô và liệu pháp laser erbium không nguyên bào âm đạo. Nghiên cứu sơ bộ cho thấy liệu pháp laser CO2 có thể cải thiện chức năng tình dục, chất lượng cuộc sống và các triệu chứng tiết niệu cho những người bị hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh. Tuy nhiên, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm đã cảnh báo việc sử dụng liệu pháp laser CO2, đặc biệt đối với những người sau ung thư vú, cho đến khi các nghiên cứu sâu hơn cho thấy nó an toàn.

Các chiến lược tự chăm sóc

Ngoài việc sử dụng các phương pháp điều trị y tế, những người bị hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh có thể tự chăm sóc như:

Tránh các sản phẩm mạnh: Âm đạo có khả năng tự làm sạch, vì vậy không cần thiết phải dùng xà phòng và thụt rửa để vệ sinh. Đặc biệt, việc thụt rửa có thể làm khô thêm âm đạo và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng. Thay vào đó, chỉ rửa bên ngoài âm đạo bằng nước ấm.

Bỏ hút thuốc: Hút thuốc có liên quan đến việc khởi phát các triệu chứng hội chứng niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh nhanh hơn.

Thay đổi cách tiếp cận với quan hệ tình dục: Thời kỳ mãn kinh và hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh có thời gian kích thích kéo dài hơn, và được kích thích làm giảm nguy cơ khô và đau khi quan hệ tình dục. Ngoài việc sử dụng chất bôi trơn và kem dưỡng ẩm, mọi người có thể dành nhiều thời gian hơn cho màn dạo đầu, thực hiện mọi thứ chậm hơn và tập trung vào các kiểu quan hệ tình dục không thâm nhập.

Các nguyên nhân khác gây khô âm đạo, ngứa và đau khi quan hệ tình dục

Không phải ai bị khô, ngứa và đau khi quan hệ tình dục đều bị hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh. Các yếu tố khác có thể dẫn đến các triệu chứng này bao gồm:

  • Suy giảm ham muốn tình dục thấp hoặc thiếu kích thích tình dục, có thể xảy ra vì nhiều lý do
  • Nhiễm trùng, chẳng hạn như viêm âm đạo do vi khuẩn, nhiễm trùng roi trichomonas hoặc bệnh nấm candida
  • Chất kích ứng, có thể là hóa chất trong xà phòng, sữa tắm dạng bọt hoặc các sản phẩm tạo mùi thơm
  • Hóa chất trong hồ bơi hoặc bồn tắm nước nóng
  • Một số loại thuốc, chẳng hạn như thuốc tránh thai nội tiết tố hoặc thuốc chống trầm cảm

Kết luận, hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh là một tình trạng phổ biến ở những người trải qua thời kỳ mãn kinh nhưng cũng có thể là kết quả của nồng độ estrogen thấp do các yếu tố khác gây ra, chẳng hạn như phẫu thuật cắt bỏ buồng trứng hoặc một số phương pháp điều trị ung thư. Hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh có thể gây khô âm đạo, ngứa và đau khi quan hệ tình dục, trong số các triệu chứng khác. Các phương pháp điều trị và chiến lược chăm sóc tại nhà khác nhau có thể hữu ích. Tuy nhiên, hội chứng tiết niệu sinh dục thời kỳ mãn kinh thường được chẩn đoán thiếu bởi vì nhiều người coi các triệu chứng là một phần tự nhiên của quá trình lão hóa hoặc không thoải mái khi đến bác sĩ. Các phương pháp điều trị hiệu quả và an toàn có sẵn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những triệu chứng viêm đường tiết niệu bạn cần biết

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 27/01/2023

    Châm cứu có an toàn khi mang thai không?

    Đây là những gì bạn cần biết về châm cứu cũng như những lợi ích, rủi ro và nghiên cứu đằng sau việc sử dụng liệu pháp châm cứu trong thai kỳ.

  • 27/01/2023

    Trẻ có cân nặng sơ sinh cao có nguy cơ mắc bệnh gì?

    Không phải cứ sinh con to là tốt. Tại sao lại như vậy? Cùng tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 26/01/2023

    Lợi ích không ngờ của phương pháp đi bộ lùi

    Bài viết này giúp bạn biết được những lợi ích của việc đi lùi trên máy chạy bộ trong vật lý trị liệu cũng như hướng dẫn cho bạn cách đi lùi trên máy chạy bộ một cách an toàn.

  • 26/01/2023

    Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh?

    Mùa cảm lạnh và cúm đang bắt đầu ập đến, và chúng ta dường như không thể thoát khỏi những cơn ho và hắt hơi. Nhưng tại sao chúng ta dễ bị cảm cúm và nhiễm trùng hơn trong những tháng lạnh? Hầu hết chúng ta đều bị cảm lạnh ít nhất hai lần mỗi năm, tại sao lại vậy?

  • 25/01/2023

    Cánh mày râu dừng ngay uống nước ngọt nếu không muốn bị hói

    Ngoài cà phê, bia rượu thì các loại nước ngọt, nước trái cây, nước có gas... cũng là sở thích của rất nhiều chàng trai. Tuy nhiên ngoài các nguy cơ sức khỏe như tiểu đường, tim mạch,... thì nước ngọt còn có thể khiến chúng ta rụng tóc. Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

  • 25/01/2023

    Chuyện ấy an toàn trong dịp Tết như thế nào?

    Khi các bữa tiệc, giao lưu và gặp gỡ diễn ra thường xuyên hơn rất nhiều và những tình huống đó đôi khi có thể dẫn đến phát sinh quan hệ tình dục. Đảm bảo tình dục an toàn là một phần trong đời sống tình dục của bạn nhất là trong dịp Tết, giúp cho bản thân bạn và những người xung quanh khỏe mạnh.

  • 24/01/2023

    Bí quyết giúp người tăng huyết áp ngủ ngon

    Ngủ không đủ giấc làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, tăng cân và đái tháo đường. Cùng tìm hiểu mối quan hệ giữa tăng huyết áp và giấc ngủ trong bài viết dưới đây:

  • 24/01/2023

    Làm gì khi ngày Tết bị dị ứng phấn hoa?

    Hoa là một trong những món quà tinh thần không thể thiếu trong những ngày Tết. Nếu bạn vẫn muốn ngôi nhà ngập tràn sắc xuân nhưng lại bị dị ứng phấn hoa, thì đừng bỏ qua bài viết dưới đây nhé!

Xem thêm