Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hình ảnh đầu tiên của virus Zika, triển vọng mới cho vaccine và thuốc đặc trị

Đây là lần đầu tiên các nhà khoa học có thể quan sát chi tiết cấu trúc bên ngoài của virus Zika dưới cấp độ phân tử, giúp họ dễ dàng hơn trong việc phát triển nên những loại thuốc kháng virus và vaccine ngăn chặn dịch bệnh nguy hiểm đang đe dọa trên phạm vi toàn cầu.

Còn nhớ Zika được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1947 nhưng khi đó nó không được cho là nguy hiểm và từng có thể, đây chỉ là một căn bệnh nhiệt đới dễ chìm vào quên lãng. Nhưng mọi chuyện đã thay đổi khi mà vào tháng 10 năm ngoái, một đợt bùng phát dữ dội của loại virus này đã xảy ra ở Brazil và nhanh chóng lan sang nhiều nhiều nơi khác.

Được lan truyền bởi loài muỗi vằn và gây ra tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh, các nhà khoa học đã nhìn nhận Zika như một mối đe dọa toàn cầu và đòi hỏi đẩy nhanh quá trình nghiên cứu để ngăn chặn trước khi mọi chuyện vượt qua tầm kiểm soát. Sau nhiều tháng nghiên cứu vừa qua, một nhóm khoa học gia dẫn đầu bởi Đại học Purdue đã lần đầu tiên ghi lại được hình ảnh cấu trúc bên ngoài của virus Zika dưới cấp độ phân tử.

Mitch Daniels, chủ tịch của Đại học Purdue cho biết: "Đây là một bước đi cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng trong quá trình tìm hiểu virus Zika, đồng thời đáp lại mong mỏi của toàn cầu trong cuộc chiến chống lại những căn bệnh nguy hiểm mà nó gây ra.
Trong thời gian ngăn nhưng đội ngũ các nhà khoa học đã giải quyết được một bài toán rất khó khăn và cung cấp cho nhiều nhà nghiên cứu khác căn cứ để phát triển ra vaccine và thuốc ngăn chặn loại virus này."

Được biết ký thuật mà các nhà nghiên cứu tại Purdue dùng để tạo ra hình ảnh của Zika gọi là kính hiển vi điện tử nghiệm lạnh (cryo-electron microscopy).

Sau khi đóng băng các phân tử virus, họ bắn một chùm electron năng lượng cao vào mẫu vật để tạo nên hàng chục ngàn hình ảnh dưới kính hiển vi điện tử. Kết hợp tất cả lại với nhau, các nhà khoa học đã tạo nên một hình ảnh virus Zika duy nhất với độ phân giải cao về cấu trúc 3 chiều của nó. Thường thì các nhà nghiên cứu hay dùng kỹ thuật tinh thể học tia X để ghi lại hình ảnh virus nhưng cách làm mới lần này cho kết quả nhanh và chính xác hơn.

So sánh Zika và các loại virus khác lây qua muỗi​


Dựa trên hình ảnh thu được, các nhà khoa học nhận thấy nhiều điểm tương đồng của Zika so với các loại virus họ Flavivirus khác được lây truyền qua muỗi như sốt xuất huyết dengue, sốt vàng da,...

Tương tự như các loài virus này, ZIka cũng có một bộ ARN được bao bọc bởi một màng béo bên trong một lớp vỏ protein 20 mặt. Đây là một tín hiệu đầy khả quan, hứa hẹn các loại vaccine ngừa sốt xuất huyết hoặc sốt sông Nile có thể được áp dụng cho Zika.

Tuy nhiên, có sự khác biệt đáng chú ý của virus Zika so với các loại virus khác chính là trên bề mặt của nó có một loại protein gọi là E glycoprotein. Có khoảng 180 các chởm này nhô ra khỏi bề mặt của nó (các hạt màu đỏ trong ảnh) để virus có thể gắn vào các tế bào vật chủ, bao gồm các kháng thể và thụ thể của vật chủ.

Và dựa trên loại protein này, các nhà khoa học đã hiểu được vì sao Zika có khả năng tấn công vào các tế bào thần kinh, từ đó ngăn chặn sự phát triển bình thường của não bộ thai nhi.

Và cũng từ đây, các nhà khoa học có thể tạo nên những loại thuốc hoặc vaccine nhắm tới E glycoprotein, ngăn chặn nó tiếp cận và tàn phá các tế bào não của người bị nhiễm bệnh. Tiến xa hơn, họ sẽ khai thác nhiều điểm yếu khác của loại virus này để bảo vệ con người. Thật là một tín hiệu đáng mừng.

Theo Tinh tế
Bình luận
Tin mới
  • 23/04/2026

    Tại sao mùa hè là thời điểm vàng để trẻ phát triển chiều cao?

    Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học tập vất vả mà còn là cơ hội tuyệt vời để trẻ phát triển chiều cao một cách tốt nhất. Đây là lúc trẻ có nhiều thời gian tự do hơn để xây dựng những thói quen lành mạnh về ăn uống, vận động, ngủ nghỉ và tiếp xúc với ánh nắng. Tất cả những yếu tố này đều góp phần quan trọng giúp hormone tăng trưởng hoạt động hiệu quả, hỗ trợ xương và sụn khớp phát triển tối ưu. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin khoa học và thực tế để cha mẹ hiểu rõ hơn tại sao mùa hè lại là thời điểm vàng cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ.

  • 22/04/2026

    4 chế độ ăn kiêng điển hình làm da khô

    Da khô là một trong những vấn đề da liễu phổ biến mà nhiều người gặp phải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn có thể gây ra cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và thậm chí là tổn thương cho da. Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm khô da là chế độ ăn uống không hợp lý.

  • 22/04/2026

    Mỗi người cần ngủ bao nhiêu giờ?

    Đối với nhiều người, sẽ luôn có một cảm giác bạn luôn thiểu ngủ nhưng không biết chính xác mình cần ngủ bao nhiêu là đủ? Giấc ngủ không phải là một sự xa xỉ, đó là nhu cầu sinh học thiết yếu. Ngủ đủ giấc có thể tạo nên sự khác biệt giữa một ngày trần đầy năng lượng và một ngày mệt mỏi rã rời.

  • 21/04/2026

    4 bài tập giúp cải thiện mỡ bụng hiệu quả nhất

    Để giảm mỡ bụng không thể tập trung vào một bài tập mà cần phối hợp bài tập toàn thân để tăng tiêu hao năng lượng, duy trì khối cơ và cải thiện chuyển hóa.

  • 21/04/2026

    8 loại thực phẩm thường ngày có thể chứa vi nhựa

    Vi nhựa có nhiều kích thước, hình dạng, màu sắc và thành phần polymer khác nhau, kèm các phụ gia hóa học; sự đa dạng này khiến việc phát hiện và đánh giá tác động sức khỏe của vi nhựa trở nên phức tạp. Hiện chưa có định nghĩa chuẩn toàn cầu cho vi nhựa và nano nhựa, cũng như chưa có phương pháp tiêu chuẩn để định lượng chính xác trong thực phẩm.

  • 20/04/2026

    3 cách tự làm mặt nạ từ chanh giúp làn da sáng mịn tức thì

    Chanh là một trong những nguyên liệu tự nhiên quen thuộc nhất trong gian bếp của mọi gia đình, đồng thời cũng là thành phần làm đẹp hữu hiệu nhờ chứa lượng lớn vitamin C và các acid tự nhiên.

  • 20/04/2026

    Phòng và điều trị chấy rận

    Chấy rận do ký sinh trùng trên da gây ra, gồm 3 loại là chấy, rận và rận mu. Tuy không gây hiểm, nhưng bệnh rất dễ lây truyền, đồng thời gây cảm giác vô cùng khó chịu cho bệnh nhân. Hiểu rõ bệnh sẽ giúp người đọc cách phòng ngừa và điều trị kịp thời.

  • 19/04/2026

    Rau và trái cây khác nhau thế nào trong khẩu phần ăn?

    Theo khuyến cáo của Viện Dinh dưỡng, rau và trái cây đều là nhóm thực phẩm thiết yếu, nhưng không thể thay thế cho nhau trong khẩu phần hàng ngày. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa hai nhóm này sẽ giúp xây dựng chế độ ăn khoa học, cân đối và tốt cho sức khỏe.

Xem thêm