Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hậu quả đáng sợ của lạm dụng chất gây nghiện

Lạm dụng chất gây nghiện không phải là điều bạn nên xem nhẹ, xảy ra khi bạn sử dụng rượu, thuốc và các chất hợp pháp và bất hợp pháp khác quá nhiều hoặc sai cách.

Lạm dụng chất gây nghiện khác với nghiện. Nhiều người có vấn đề về lạm dụng chất gây nghiện có thể bỏ không tiếp tục sử dụng hoặc có thể thay đổi hành vi không lành mạnh của mình. Trong khi đó, nghiện là một căn bệnh, khiến cho người nghiện không thể ngừng sử dụng chất gây nghiện, ngay cả khi điều đó gây hại cho bản thân họ.

Một số loại thuốc, cả thuốc được bác sỹ kê đơn hoặc không kê đơn, thuốc hợp pháp và bất hợp pháp đều có thể chứa những hóa chất làm thay đổi cách hoạt động của cơ thể và tâm trí. Chúng có thể mang lại cho người sử dụng cảm giác “phê” thú vị, giảm bớt căng thẳng hoặc giúp tránh được những vấn đề khó khăn trong cuộc sống.

Những thuốc này có thể nguy hiểm và gây nghiện như ma túy bất hợp pháp. Bạn có thể lạm dụng thuốc trong các trường hợp sau đây:

  • Uống thuốc được kê đơn cho người khác;
  • Dùng quá liều lượng chỉ định hoặc sử dụng bằng cách khác với cách dùng thuốc được bác sỹ kê đơn;
  • Dùng thuốc vì lý do phi y tế.

Các loại thuốc được kê đơn thường bị lạm dụng nhất bao gồm:

  • Thuốc giảm đau opioid;
  • Thuốc dùng để điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý;
  • Thuốc an thần và thuốc hỗ trợ giấc ngủ.

Các loại thuốc không kê đơn (OTC) bị lạm dụng phổ biến nhất là thuốc ho và thuốc cảm lạnh có chứa dextromethorphan, với liều lượng cao có thể khiến bạn cảm thấy say hoặc căng thẳng.

Rượu, bia và đồ uống có cồn ảnh hưởng đến mỗi người một cách khác nhau. Nhưng nếu uống quá nhiều và quá thường xuyên, nguy cơ chấn thương hoặc tai nạn sẽ tăng lên. Lái xe khi đang uống rượu cũng nguy hiểm như lái xe khi say rượu. Uống nhiều rượu cũng có thể gây ra các tổn thương gan và sức khỏe khác hoặc dẫn đến tình trạng nghiện rượu nghiêm trọng hơn.

Nam giới uống nhiều hơn 4 ly mỗi ngày hoặc hơn 14 ly trong một tuần được xếp vào uống quá nhiều. Đối với phụ nữ, uống nhiều có nghĩa là uống nhiều hơn 3 ly trong một ngày hoặc hơn 7 ly một tuần.

Một ly rượu, bia và đồ uống có cồn tiêu chuẩn được định nghĩa là:

  • 350 ml bia thường;
  • 148-266 ml rượu mạch nha (có nhiều cồn hơn bia);
  • 150 ml rượu vang;
  • 45 ml rượu chưng cất như vodka và whisky.

Loại chất gây nghiện bất hợp pháp này là phiên bản tổng hợp từ thuốc phiện. Khi sử dụng Heroin, ban đầu mang đến cho bạn cảm giác dễ chịu. Nhưng khi hết tác dụng, mọi hoạt động của bạn trở nên chậm chạp hơn, bạn sẽ di chuyển và suy nghĩ chậm hơn, đồng thời có thể bị ớn lạnh, buồn nôn và lo lắng. Bạn có thể cảm thấy rất cần dùng thêm heroin để cảm thấy dễ chịu hơn.

Chất gây nghiện này sẽ "tăng tốc" toàn bộ cơ thể của bạn. Khi sử dụng cocaine, bạn có thể nói chuyện, di chuyển hoặc suy nghĩ rất nhanh. Bạn có thể cảm thấy hạnh phúc và tràn đầy năng lượng. Nhưng tâm trạng của bạn rất dễ dàng chuyển hướng sang nóng nảy, giận dữ. Bạn có thể cảm thấy như có ai đó đang muốn giúp đỡ bạn, khiến bạn cáu giận và làm những điều vô nghĩa.

Sử dụng cocaine trong thời gian dài sẽ dẫn đến cảm giác thèm thuốc mạnh mẽ, đó chính là bạn đã nghiện.

Ngày càng có nhiều nơi trên thế giới hợp pháp hóa việc sử dụng cần sa trong y tế và phải được bác sỹ kê đơn điều trị một số căn bệnh nhất định. Một số quốc gia cũng cho phép dùng với mục đích thư giãn, giải trí. Nhưng ở hầu hết các nơi, nó vẫn là bất hợp pháp.

Cần sa có thể khiến bạn cảm thấy đờ đẫn và cười chẳng vì lý do gì. Hoặc bạn có thể cảm thấy buồn ngủ và quên đi những điều vừa xảy ra. Sử dụng cần sa nhiều, thường xuyên có thể khiến một số người “kiệt sức”, mất đi hứng thú, không muốn suy nghĩ hay hoạt động.

Tìm hiểu thêm Cần sa - Marijuana ảnh hưởng đến cơ thể chúng ta thế nào?

Bạn có thể không nghĩ đây là thuốc. Nhưng thuốc lá, bao gồm cả thuốc lá điện tử chứa một chất hóa học gọi là nicotine mang lại cho bạn cảm giác sảng khoái và tràn đầy năng lượng. Hiệu ứng có thể biến mất nhanh chóng và khiến bạn muốn nhiều hơn nữa. Bạn có thể lạm dụng và nghiện nicotin trong thuốc lá, giống như nghiện các loại ma túy khác.

Khi mới bắt đầu sử dụng một chất nào đó, bạn có thể nghĩ rằng mình có thể kiểm soát được lượng sử dụng. Nhưng theo thời gian, bạn có thể cần nhiều hơn nữa để có được cảm giác hoặc tác dụng tương tự. Đối với một số người, điều đó có thể dẫn đến nghiện.

Các dấu hiệu cho thấy bạn bắt đầu lạm dụng chất gây nghiện bao gồm:

  • Thiếu hứng thú với những thứ bạn từng yêu thích;
  • Thay đổi bạn bè của bạn rất nhiều;
  • Ngừng chăm sóc bản thân;
  • Dành nhiều thời gian một mình hơn trước đây;
  • Ăn nhiều hoặc ít hơn bình thường;
  • Ngủ vào giờ bất thường;
  • Gặp vấn đề ở nơi làm việc hoặc với gia đình;
  • Chuyển đổi nhanh chóng từ trạng thái tốt và xấu, hưng phấn hoặc mệt mỏi, kích thích hoặc thờ ơ;
  • Thèm hoặc mong muốn mạnh mẽ tiếp tục sử dụng loại chất gây nghiện này.

Lạm dụng chất gây nghiện ảnh hưởng đến mọi mặt trong cuộc sống của bạn và có thể làm tổn thương bạn và những người xung quanh. Nó có thể hủy hoại các mối quan hệ và tài chính của bạn. Lạm dụng ma túy cũng có thể dẫn đến nghiện và gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Nếu bạn thấy mình có một trong các biểu hiện của lạm dụng chất gây nghiện, đừng chần chừ mà hãy nói chuyện với bạn bè, gia đinh, và tốt nhất là nói chuyện với bác sỹ để được giúp đỡ, hỗ trợ ngay lập tức.

Hồng Hà - Viện Y Học ứng dụng Việt Nam - Theo Webmd
Bình luận
Tin mới
  • 07/01/2026

    Bộ Y tế: 2 đối tượng được tăng mức hưởng khám chữa bệnh BHYT lên 100% từ năm 2026

    Bộ Y tế cho biết, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định: "Người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT..." Bộ Y tế ngày 6/1 đã có văn bản hoả tốc gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính); Các Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc về việc chuyển đổi mã quyền lợi đối tượng tham gia BHYT theo Nghị quyết số 261/2025/QH15.

  • 07/01/2026

    Thu hồi sữa Nestlé ở nước ngoài, Cục An toàn thực phẩm vào cuộc kiểm soát tại Việt Nam

    Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng tồn tại Cereulid, một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra có thể gây hại cho trẻ nhỏ...

  • 07/01/2026

    Cách uống nước đậu đen rang giảm cân an toàn và hiệu quả

    Nước đậu đen rang là một thức uống có lợi cho sức khỏe và hỗ trợ tốt cho việc giảm cân. Để đạt được hiệu quả tối ưu và giảm cân an toàn cần hiểu rõ về liều lượng, cách chế biến và thành phần dinh dưỡng.

  • 07/01/2026

    Những lợi ích bất ngờ của mùa đông với sức khỏe

    Khi những cơn gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái se lạnh đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những căn bệnh giao mùa và cảm giác uể oải. Chúng ta thường gắn mùa đông với hình ảnh của những chiếc lò sưởi ấm cúng, ly ca cao nóng hổi và những buổi tối cuộn mình trong chăn ấm đọc sách. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ thông thường, mùa đông không chỉ là mùa của sự nghỉ ngơi mà còn là một giai đoạn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Mùa đông là thời điểm để cơ thể chúng ta có cơ hội "ngủ đông" theo một cách riêng, làm chậm lại nhịp sống hối hả và tự phục hồi. Đây cũng là mùa của lễ hội, của những khoảnh khắc sum vầy ấm áp. Thay vì chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực, hãy cùng khám phá những lý do tại sao chúng ta nên yêu mến và tận hưởng mùa đông.

  • 06/01/2026

    7 lợi ích sức khỏe của thực phẩm bổ sung vitamin A

    Vitamin A là loại vitamin tan trong chất béo, một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu, nghĩa là cơ thể bạn không thể tự tổng hợp đủ mà phải bổ sung từ chế độ ăn uống.

  • 06/01/2026

    Những mối nguy hại tới sức khoẻ từ nhà vệ sinh công cộng

    Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng đã từng phải sử dụng nhà vệ sinh công cộng, tuy nhiên, đa số nhà vệ sinh công cộng trông không được sạch sẽ lắm, liệu bạn có can đảm ngồi lên bệ ngồi ở những nhà vệ sinh này không? Còn nếu trông nó khá sạch sẽ, bạn có thể vẫn sẽ lo lắng rằng việc ngồi lên bệ ngồi có thể khiến bạn bị mắc những vấn đề về sức khoẻ. Những lo lắng này của bạn hoàn toàn là có căn cứ, cùng tìmg hiểu qua bài viết sau đây!

  • 05/01/2026

    Bộ Y tế quy định mới nhất những bệnh truyền nhiễm, đối tượng phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm bắt buộc

    Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương vừa ký ban hành Thông tư số 52/2025/TT-BYT quy định danh mục bệnh truyền nhiễm, đối tượng và phạm vi phải sử dụng vắc xin, sinh phẩm y tế bắt buộc.

  • 05/01/2026

    6 loại trà hỗ trợ giảm cân và giảm mỡ bụng

    Uống trà không phải là giải pháp giảm cân nhanh chóng nhưng nếu biết chọn loại trà và sử dụng đúng cách có thể hỗ trợ giảm cân, giảm mỡ bụng theo thời gian.

Xem thêm