Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hậu quả đáng sợ của lạm dụng chất gây nghiện

Lạm dụng chất gây nghiện không phải là điều bạn nên xem nhẹ, xảy ra khi bạn sử dụng rượu, thuốc và các chất hợp pháp và bất hợp pháp khác quá nhiều hoặc sai cách.

Lạm dụng chất gây nghiện khác với nghiện. Nhiều người có vấn đề về lạm dụng chất gây nghiện có thể bỏ không tiếp tục sử dụng hoặc có thể thay đổi hành vi không lành mạnh của mình. Trong khi đó, nghiện là một căn bệnh, khiến cho người nghiện không thể ngừng sử dụng chất gây nghiện, ngay cả khi điều đó gây hại cho bản thân họ.

Một số loại thuốc, cả thuốc được bác sỹ kê đơn hoặc không kê đơn, thuốc hợp pháp và bất hợp pháp đều có thể chứa những hóa chất làm thay đổi cách hoạt động của cơ thể và tâm trí. Chúng có thể mang lại cho người sử dụng cảm giác “phê” thú vị, giảm bớt căng thẳng hoặc giúp tránh được những vấn đề khó khăn trong cuộc sống.

Những thuốc này có thể nguy hiểm và gây nghiện như ma túy bất hợp pháp. Bạn có thể lạm dụng thuốc trong các trường hợp sau đây:

  • Uống thuốc được kê đơn cho người khác;
  • Dùng quá liều lượng chỉ định hoặc sử dụng bằng cách khác với cách dùng thuốc được bác sỹ kê đơn;
  • Dùng thuốc vì lý do phi y tế.

Các loại thuốc được kê đơn thường bị lạm dụng nhất bao gồm:

  • Thuốc giảm đau opioid;
  • Thuốc dùng để điều trị rối loạn tăng động giảm chú ý;
  • Thuốc an thần và thuốc hỗ trợ giấc ngủ.

Các loại thuốc không kê đơn (OTC) bị lạm dụng phổ biến nhất là thuốc ho và thuốc cảm lạnh có chứa dextromethorphan, với liều lượng cao có thể khiến bạn cảm thấy say hoặc căng thẳng.

Rượu, bia và đồ uống có cồn ảnh hưởng đến mỗi người một cách khác nhau. Nhưng nếu uống quá nhiều và quá thường xuyên, nguy cơ chấn thương hoặc tai nạn sẽ tăng lên. Lái xe khi đang uống rượu cũng nguy hiểm như lái xe khi say rượu. Uống nhiều rượu cũng có thể gây ra các tổn thương gan và sức khỏe khác hoặc dẫn đến tình trạng nghiện rượu nghiêm trọng hơn.

Nam giới uống nhiều hơn 4 ly mỗi ngày hoặc hơn 14 ly trong một tuần được xếp vào uống quá nhiều. Đối với phụ nữ, uống nhiều có nghĩa là uống nhiều hơn 3 ly trong một ngày hoặc hơn 7 ly một tuần.

Một ly rượu, bia và đồ uống có cồn tiêu chuẩn được định nghĩa là:

  • 350 ml bia thường;
  • 148-266 ml rượu mạch nha (có nhiều cồn hơn bia);
  • 150 ml rượu vang;
  • 45 ml rượu chưng cất như vodka và whisky.

Loại chất gây nghiện bất hợp pháp này là phiên bản tổng hợp từ thuốc phiện. Khi sử dụng Heroin, ban đầu mang đến cho bạn cảm giác dễ chịu. Nhưng khi hết tác dụng, mọi hoạt động của bạn trở nên chậm chạp hơn, bạn sẽ di chuyển và suy nghĩ chậm hơn, đồng thời có thể bị ớn lạnh, buồn nôn và lo lắng. Bạn có thể cảm thấy rất cần dùng thêm heroin để cảm thấy dễ chịu hơn.

Chất gây nghiện này sẽ "tăng tốc" toàn bộ cơ thể của bạn. Khi sử dụng cocaine, bạn có thể nói chuyện, di chuyển hoặc suy nghĩ rất nhanh. Bạn có thể cảm thấy hạnh phúc và tràn đầy năng lượng. Nhưng tâm trạng của bạn rất dễ dàng chuyển hướng sang nóng nảy, giận dữ. Bạn có thể cảm thấy như có ai đó đang muốn giúp đỡ bạn, khiến bạn cáu giận và làm những điều vô nghĩa.

Sử dụng cocaine trong thời gian dài sẽ dẫn đến cảm giác thèm thuốc mạnh mẽ, đó chính là bạn đã nghiện.

Ngày càng có nhiều nơi trên thế giới hợp pháp hóa việc sử dụng cần sa trong y tế và phải được bác sỹ kê đơn điều trị một số căn bệnh nhất định. Một số quốc gia cũng cho phép dùng với mục đích thư giãn, giải trí. Nhưng ở hầu hết các nơi, nó vẫn là bất hợp pháp.

Cần sa có thể khiến bạn cảm thấy đờ đẫn và cười chẳng vì lý do gì. Hoặc bạn có thể cảm thấy buồn ngủ và quên đi những điều vừa xảy ra. Sử dụng cần sa nhiều, thường xuyên có thể khiến một số người “kiệt sức”, mất đi hứng thú, không muốn suy nghĩ hay hoạt động.

Tìm hiểu thêm Cần sa - Marijuana ảnh hưởng đến cơ thể chúng ta thế nào?

Bạn có thể không nghĩ đây là thuốc. Nhưng thuốc lá, bao gồm cả thuốc lá điện tử chứa một chất hóa học gọi là nicotine mang lại cho bạn cảm giác sảng khoái và tràn đầy năng lượng. Hiệu ứng có thể biến mất nhanh chóng và khiến bạn muốn nhiều hơn nữa. Bạn có thể lạm dụng và nghiện nicotin trong thuốc lá, giống như nghiện các loại ma túy khác.

Khi mới bắt đầu sử dụng một chất nào đó, bạn có thể nghĩ rằng mình có thể kiểm soát được lượng sử dụng. Nhưng theo thời gian, bạn có thể cần nhiều hơn nữa để có được cảm giác hoặc tác dụng tương tự. Đối với một số người, điều đó có thể dẫn đến nghiện.

Các dấu hiệu cho thấy bạn bắt đầu lạm dụng chất gây nghiện bao gồm:

  • Thiếu hứng thú với những thứ bạn từng yêu thích;
  • Thay đổi bạn bè của bạn rất nhiều;
  • Ngừng chăm sóc bản thân;
  • Dành nhiều thời gian một mình hơn trước đây;
  • Ăn nhiều hoặc ít hơn bình thường;
  • Ngủ vào giờ bất thường;
  • Gặp vấn đề ở nơi làm việc hoặc với gia đình;
  • Chuyển đổi nhanh chóng từ trạng thái tốt và xấu, hưng phấn hoặc mệt mỏi, kích thích hoặc thờ ơ;
  • Thèm hoặc mong muốn mạnh mẽ tiếp tục sử dụng loại chất gây nghiện này.

Lạm dụng chất gây nghiện ảnh hưởng đến mọi mặt trong cuộc sống của bạn và có thể làm tổn thương bạn và những người xung quanh. Nó có thể hủy hoại các mối quan hệ và tài chính của bạn. Lạm dụng ma túy cũng có thể dẫn đến nghiện và gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, thậm chí tử vong.

Nếu bạn thấy mình có một trong các biểu hiện của lạm dụng chất gây nghiện, đừng chần chừ mà hãy nói chuyện với bạn bè, gia đinh, và tốt nhất là nói chuyện với bác sỹ để được giúp đỡ, hỗ trợ ngay lập tức.

Hồng Hà - Viện Y Học ứng dụng Việt Nam - Theo Webmd
Bình luận
Tin mới
  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

  • 31/01/2026

    Thảo dược và tác dụng bảo vệ gan - Góc nhìn khoa học ứng dụng

    Gan là cơ quan chuyển hoá trung tâm của cơ thể, giữ vai trò then chốt trong chuyển hoá dinh dưỡng, tổng hợp protein, bài tiết mật và giải độc.

  • 31/01/2026

    Các vấn đề về tim mạch trong mùa đông

    Thời tiết lạnh có thể khiến bạn cảm thấy sảng khoái, nhưng bạn có biết nguy cơ đau tim tăng mạnh vào mùa đông khi nhiệt độ giảm không? Tim của bạn phải làm việc nhiều hơn khi trời lạnh, điều này khiến các cơn đau tim có dịp xuất hiện ở những người đã có sẵn vấn đề tim mạch. Không khí lạnh có thể gây ra những cơn đau ngực, tăng huyết áp và gây căng thẳng đột ngột cho hệ thống tim mạch của bạn vào mùa đông. Hãy cùng tìm hiểu với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề tim mạch trong mùa đông và cách phòng ngừa.

  • 30/01/2026

    Có nên ăn bánh mì để giảm cân?

    Bánh mì thường bị gắn mác là 'thủ phạm' gây tăng cân và là nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường huyết. Tuy nhiên, bánh mì không hoàn toàn xấu mà nằm ở loại bánh mì bạn chọn và cách bạn tiêu thụ nó.

  • 30/01/2026

    “Hãy ăn thực phẩm thật” – sự thay đổi trong tư duy dinh dưỡng

    Ngày 07 tháng 01 năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố Hướng dẫn Chế độ ăn uống giai đoạn 2025 – 2030 (gọi tắt là Hướng dẫn dinh dưỡng) trong bối cảnh sức khỏe của người dân Mỹ đang ở mức báo động: gần 50% người Mỹ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất 1 bệnh mãn tính và 90% chi phí y tế được dùng để điều trị các bệnh mãn tính.

  • 29/01/2026

    6 thức uống thải độc thận buổi sáng

    Thải độc cơ thể đúng cách, đặc biệt là hỗ trợ chức năng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài. Một số loại thức uống buổi sáng giúp thanh lọc thận tự nhiên, tăng cường trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân và góp phần ngăn ngừa bệnh gout (gút)

  • 29/01/2026

    Bí kíp lựa chọn thực phẩm Tết an toàn và chất lượng

    Thời điểm này, nguồn cung hàng hóa, thực phẩm Tết hiện khá dồi dào để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn các mặt hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân và gia đình mình. Tất nhiên, tiêu chí chất lượng và an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

Xem thêm