Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Gene kiểm soát, chi phối nhiều yếu tố trong cuộc sống

Gene không chỉ có vai trò xác định các đặc trưng của cơ thể của mỗi chúng ta, mà còn ảnh hưởng đến nhiều yếu tố khác của cơ thể như thói quen chi tiêu, sở thích ăn uống...

Gene kiểm soát việc thích ăn chất béo và đường

Tại sao một số người lại thích ăn đồ ngọt, chất béo? Các nhà khoa học từ Đại học Cambridge đã chỉ ra rằng, một số đột biến gene có thể khiến bạn chọn thực phẩm giàu chất béo trong vô thức. Nghĩa là ngay chính bạn cũng không nhận ra được điều đó. Tác giả Sadaf Farooqi cùng đồng nghiệp đã tuyển chọn nhóm tham gia gồm: những người béo phì, người gầy và người béo phì nhưng sở hữu thêm gene đột biến MC4R. Kết quả cho thấy, cả ba nhóm ứng viên ăn cùng một lượng cà ri như nhau nhưng nhóm có đột biến gene MC4R lựa chọn ăn món cà ri nhiều béo gần gấp đôi so với người gầy. Điều này cũng xảy ra tương tự với đường.

gene-kiem-soat-chi-phoi-nhieu-yeu-to-trong-cuoc-song-1

Gene ảnh hưởng đến nhiều yếu tố: chi tiêu, sở thích ăn uống...

Chi tiêu và đầu tư

Các nhà nghiên cứu Stephan Siegel và Henrik Cronqvist đã phát hiện ra rằng, gene của chúng ta quyết định thói quen chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư. Trong quá trình phân tích gene và thói quen sinh hoạt của 15.000 cặp sinh đôi, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng, các cặp sinh đôi có thói quen chi tiêu tương tự nhau ngay cả khi họ không sống cùng nhau. Theo hai nhà khoa học trên, cha mẹ và kinh nghiệm chi tiêu của cha mẹ thường ảnh hưởng đến con cái cho tới khi 25 tuổi. Ở tuổi 40, các gene bên trong cơ thể khởi động và ảnh hưởng đến các con người chi tiêu và tiết kiệm ở họ. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, gene ảnh hưởng đến việc chúng ta sẵn sàng chấp nhận rủi ro trong kinh doanh hay gene cũng khiến chúng ta chi tiêu tiết kiệm hơn. Chỉ có 25% người có gene khiến họ chi tiêu ít hơn, phần còn lại là những người sở hữu gene khiến họ chi tiêu nhiều hơn.

Sợ rắn, nhện, người sói

Có những người có nỗi sợ bẩm sinh đối với các loài vật như rắn, nhện, sói... thậm chí ngay cả những em bé sơ sinh chưa nhận thức được thế giới xung quanh cũng có nỗi sợ này. Trong hai nghiên cứu, một số em bé 6 tháng tuổi được cho xem ảnh bức tranh nhện và rắn, biểu hiện tâm lý của chúng cho thấy căng thẳng, lo lắng. Chúng không có biểu hiện này khi nhìn vào ảnh cá và hoa. Trong một nghiên cứu khác của các nhà khoa học tại Đại học Columbia, có 252 người nhanh chóng phát hiện ra nhện trong bức ảnh mặt dù hình ảnh con nhện đã bị che khuất phần nào hoặc làm mờ, làm méo. Chúng ta có một nỗi sợ bẩm sinh với loài sinh vật bò sát như rắn.

Ngủ

Trung bình con người cần ngủ khoảng 7 -8 giờ mỗi đêm. Những ai ngủ từ 5-6 giờ đều cảm thấy mệt mỏi, nếu thời gian ngủ như vậy kéo dài sẽ dẫn đến stress và các bệnh lý khác. Tuy nhiên, một nhóm người sở hữu gene Tyr362HIS cá biệt khiến họ chỉ cần ngủ vài tiếng mỗi đêm. Gene này còn có tên gọi khác là Thatcher được đặt theo tên của cựu Thủ tướng Anh Margaret Thatcher, người được biết đến với khả năng chỉ ngủ vài giờ mỗi đêm. Người sở hữu gene này cho thấy não bộ và cơ thể của họ vẫn hoàn toàn khỏe mạnh dù ngủ không đủ 7 giờ mỗi ngày.

Mua sắm

Mua sắm thường đi đôi với phụ nữ. Nhưng theo nhà nghiên cứu Geoffrey Miller, từ Đại học College London, Anh, đàn ông thường sở hữu gene mua sắm. Đàn ông cũng sở hữu gene này và họ thường đi đến các cửa hàng vì họ muốn phụ nữ nghĩ rằng họ giàu có và hấp dẫn. Sở hữu những món đồ đắt tiền có nghĩa là một người đàn ông đủ giàu để chăm sóc phụ nữ. Hàng ngàn năm trước, từ khi quần áo và các đồ trang sức thời trang chưa ra đời, nam giới đã biết mặc lên mình da động vật, vẽ hình lên cơ thể để thu hút phụ nữ. Khi xã hội ngày càng tiến bộ, nam giới bắt đầu thể hiện bản lĩnh của mình thông qua quần áo, xe hơi...

Ngoại tình

Theo thống kê, có 63% đàn ông và 40% phụ nữ có tính trăng hoa, dễ ngoại tình. Các nhà khoa học tại Đại học Queensland tìm thấy những người này đều có gene ngoại tình. Đó chính là thụ thể vasopressin, một hormon liên quan đến sự hình thành tình cảm dẫn đến hành vi tình dục với đối tác khác không phải là vợ hay chồng mình. Những người mang gene này có sự đồng cảm, có quan hệ gần gũi hơn với những người mà họ thấy hấp dẫn. Kết luận này được đưa ra sau khi các nhà khoa học tiến hành điều tra 7.400 cặp song sinh cùng trứng, giống hệt nhau từ 18 - 49 tuổi có bạn tình ngoài mối quan hệ vợ/chồng của họ.

Sáng tạo

Trưởng ngành di truyền học của Công ty deCode tại Ailen, ông Kari Stefanson và các đồng nghiệp phát hiện ra biến thể của cùng một gene nhất định của một người mắc cả hai bệnh rối loạn tâm thần và năng lực sáng tạo đặc biệt, gọi là rối loạn cảm ứng lưỡng cực (BAR). Có nghĩa là ai có gene này thì mắc cả hai chứng bệnh đó. Các nhà khoa học cũng phát hiện nhiều nhà thơ, nhạc sĩ thường có người nhà mắc bệnh tâm thần. Kiểm tra dữ liệu đối với 86.000 người Iceland, cả người bị bệnh tâm thần và người có sức khỏe bình thường, các nhà nghiên cứu đều tìm thấy các biến thể gene tương tự có mặt ở những người bệnh nhân tâm thần và một số thành viên của các ngành nghệ thuật và văn hóa. Các nhà khoa học cho rằng “năng lực sáng tạo xuất thần” có trong AND của nhiều nghệ sĩ nổi tiếng và 20% trong số này có nguy cơ phát triển thành tâm thần phân liệt. Điều này lý giải tại sao nhiều thiên tài danh tiếng có những ứng xử khác thường trong cuộc sống và một số cũng bị rối loạn tâm thần nhẹ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Gen di truyền ảnh hưởng thế nào đến đứa con tương lai của bạn

H.Minh - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 08/07/2026

    3 nguyên tắc uống nước giúp cơ thể không mất nước ngày nắng nóng

    Những ngày nắng nóng, do thời tiết oi bức và lượng mồ hôi tiết ra nhiều, nếu không có thói quen uống nước thường xuyên, cơ thể dễ mất nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

  • 08/07/2026

    Báo động đỏ về mùa dị ứng kéo dài do Trái đất nóng lên

    Không còn gói gọn trong những tháng chuyển mùa ngắn ngủi, mùa dị ứng phấn hoa đang có những diễn biến bất thường khi bắt đầu sớm hơn và kéo dài hơn đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Những nghiên cứu mới nhất đã gióng lên hồi chuông cảnh báo: sự gia tăng nồng độ CO2 và nhiệt độ trái đất không chỉ làm thay đổi hệ sinh thái mà còn trực tiếp làm cho thực vật sản sinh ra lượng phấn hoa dày đặc với độc lực mạnh hơn.

  • 07/07/2026

    Lá sung có tác dụng gì đối với sức khỏe?

    Lá sung được sử dụng từ lâu trong dân gian dưới dạng thực phẩm, nước sắc hoặc nguyên liệu hỗ trợ chăm sóc sức khỏe. Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy lá sung chứa nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học có lợi cho sức khỏe.

  • 07/07/2026

    Thực đơn dinh dưỡng lành mạnh cho các "cú đêm" mê thể thao

    Những giải đấu thể thao cuồng nhiệt diễn ra vào khung giờ muộn luôn có sức hút mãnh liệt, dễ dàng biến người hâm mộ thành những "cú đêm" thực thụ. Tuy nhiên, việc thức khuya liên tục để theo dõi các trận đấu không chỉ làm đảo lộn nghiêm trọng nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể mà còn vô tình kích thích những cơn đói bụng xuất hiện vào ban đêm.

  • 06/07/2026

    U tuyến giáp ở Việt Nam: Phải chăng chúng ta đang chọc hút quá nhiều và phát hiện quá nhiều ung thư?

    Trong bài viết này, TS. Nguyễn Ngọc Cương sẽ chia sẻ góc nhìn chuyên môn về thực trạng chẩn đoán u tuyến giáp tại Việt Nam, đồng thời phân tích các khuyến cáo quốc tế nhằm giúp người đọc hiểu đúng, tránh lo lắng và điều trị quá mức.

  • 06/07/2026

    6 loại đồ uống quen thuộc hỗ trợ kiểm soát huyết áp

    Một số loại đồ uống dưới đây có tác dụng tốt đối với chỉ số huyết áp, giúp bạn có thêm cơ sở để xây dựng thực đơn dinh dưỡng hợp lý.

  • 06/07/2026

    Cháy nắng mắt phổ biến hơn bạn nghĩ

    Nếu bạn từng thắc mắc liệu mắt mình có thể bị cháy nắng không, câu trả lời ngắn gọn là: có. Việc bảo vệ mắt khi hoạt động ngoài trời nhiều là điều cần thiết để ngăn ngừa cháy nắng và tổn thương lâu dài.

  • 05/07/2026

    Viêm gan B - Căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

    Viêm gan B là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất trên thế giới. Bệnh do một loại virus tấn công gan và có thể gây viêm gan cấp tính và mãn tính, ước tính có đến gần 1/3 dân số thế giới mắc bệnh, tỉ lệ mắc bệnh nhiều nhất là ở các nước đang phát triển.

Xem thêm