Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dừng ngay việc la hét vào mặt trẻ

La mắng trẻ là hành vi thể hiện sự yếu kém trong giao tiếp. Thay vì la hét, bạn có thể chọn cách im lặng để trẻ tự điều chỉnh cảm xúc.

Tờ nhật báo nổi tiếng - New York Times, gần đây đã nhấn mạnh về việc cha mẹ la hét trẻ đang gia tăng, gần 3 trong 4 phụ huynh từng làm ít nhất một lần trong tháng. Tôi cũng từng chứng kiến một người mẹ trẻ đặt đứa bé khoảng 1 tuổi ngồi tạm lên ghế để tiện cất đồ vào xe. Do đặt tư thế ngồi không thoải mái làm cô bé khó chịu và khóc. Người mẹ đã la mắng bé đang khóc: "Im ngay, có gì mà khóc". Cô bé hét lớn và người mẹ tiếp tục hành động này. Sau đó, người mẹ bình tĩnh lại và ôm cô bé vào lòng.

Đây là một hành vi thể hiện sự yếu kém trong giao tiếp. Thay vì hét, bạn có thể chọn cách im lặng để trẻ tự điều chỉnh cảm xúc sẽ tốt hơn.

Hành vi này thường diễn ra khi tâm trí bị chi phối như bạn đang buồn bực công việc, stress, mệt mỏi,... Chúng không nên diễn ra bởi nó có thể đi kèm với các hành động không kiểm soát khi nhận thức của bạn đang bị giới hạn.

Trẻ không muốn đón nhận "rác" từ bạn

GS. Elizabeth T. Gershoff, ĐH Texas (Mỹ) từng chia sẻ, trong giai đoạn phát triển của não bộ, nhận thức và giao tiếp của trẻ chịu trách nhiệm của một vùng chuyên biệt trong não bộ, các liên kết sẽ được lấp đầy và trưởng thành. Tuy nhiên, càng nhiều sự yếu kém của cha mẹ trong cách giao tiếp với trẻ như la hét sẽ lấp đầy sự tiêu cực vào các vùng chuyên biệt đó, ngăn cản sự phát triển của các liên kết trong điều hòa cảm xúc và gia tăng nhận thức của bé.

Dung ngay viec la het vao mat tre hinh anh 1

Ảnh: Parentingtips.

 

Theo GS. Alan Kazdin, ĐH Yale (Mỹ), ông cũng nhấn mạnh: "Bạn cho rằng hét vào mặt trẻ sẽ làm bé sợ và có thể thay đổi hành vi sai là chưa đúng. Nó không phải là chiến lược để giáo dục. Đó chính là sự giải phóng cảm xúc của chính bạn. Không có đứa trẻ nào muốn đón nhận những cảm xúc này vì đó là rác của bạn".

Do đó, điều chúng ta nên làm là điều tiết cảm xúc bản thân, hạn chế tối thiểu sự tức giận với con dù cố ý hay vô tình.

Làm gì sau khi hét vào mặt trẻ?

Thực tế, trẻ có thể chấp nhận sự sửa sai của bạn khi bạn sửa sai đúng. Tuy nhiên, nếu bạn làm sai vượt sự cho phép, nó không thể sửa sai nữa khi "rác" đã quá đầy.

Khi lỡ hét vào mặt trẻ, bạn hãy dùng cấu trúc này để sửa sai: Nói lời xin lỗi trẻ + lý do ngắn gọn + thể hiện quan điểm của bạn.

Ví dụ, đứa bé lỡ đạp lên áo của bạn do chạy nhảy. Bạn tức giận, quát lớn: 'Đã bảo bao nhiều lần, cứ chạy nhảy hoài, sao con hư vậy?"

Bạn hãy sửa sai ngay sau đó: "Mẹ xin lỗi đã nói con hư khi mẹ đang tức giận. Nhưng, mẹ muốn con khi chạy phải chú ý, nếu không sẽ va vào ai đó, giống như con đã đạp vào tà áo của mẹ".

Có nhiều cách tốt hơn việc la hét trẻ

- Nếu cảm xúc tức giận do chính bạn gây ra, hãy tự đếm thầm từ 1-5 để giảm sức mạnh của cảm xúc vô thức. Bạn buồn bực công việc, bực tức ai đó, mệt nhọc,... là cảm xúc tiêu cực, "rác "của cảm xúc. Tại sao bạn lại chọn con mình để trút giận? Khi đếm và nhớ lại điều này bạn sẽ đủ bình tĩnh. Bạn không phản ứng, trẻ chỉ khóc một thời gian ngắn sẽ tự điều chỉnh. Hơn thế, bình tĩnh sẽ giúp bạn nhận ra trẻ đang gặp vấn đề gì, tại sao có cảm xúc như vậy. Do đó, im lặng và tự suy ngẫm là điều mà cha mẹ nên rèn luyện mỗi ngày.

Dung ngay viec la het vao mat tre hinh anh 2

Ảnh: Huffington Post UK

 

- Khi đó là lỗi ở trẻ, bạn chỉ cần nghiêm khắc cho trẻ hai lựa chọn:

- Trẻ cần sửa sai lỗi đó trong 3 phút.

- Trẻ phải ngưng hành động đó ngay lập tức.

Bạn chỉ cần thực thi nó, đừng tranh cãi với trẻ.

- Khi trẻ làm đau bạn, bạn hãy tập giữ bình tĩnh như bước bước ở trên. Sau đó, bạn hãy cho trẻ biết trẻ đã sai ở đâu và đang làm đau mẹ chỗ nào. Trẻ thích nhìn bằng mắt và nghe bằng tai, do đó, việc giáo dục trẻ cần thực chứng. Trẻ sẽ học được điều bạn muốn dạy.

Tại sao phải mất công như vậy? Khi trẻ làm đau bạn, điều bạn muốn dạy trẻ là tránh tự làm tổn thương bản thân và người khác. Vì vậy, bằng cách trên bạn đang làm điều này. Nếu bạn la hét trẻ, bé vẫn tái phạm, có thể tự gây nguy hiểm cho trẻ ở những lần sau.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 6 triệu chứng nguy hiểm của trẻ bạn không thể bỏ qua

Bác sĩ dinh dưỡng Anh Nguyễn - Bệnh viện Hoàng gia Worcester, Anh - Theo Zing
Bình luận
Tin mới
  • 25/07/2026

    4 yếu tố khiến một số người ăn nhiều nhưng khó tăng cân

    Trong khi có những người đang nỗ lực giảm cân thì một số người rất khó tăng cân mặc dù họ ăn rất nhiều. Tìm hiểu 4 nguyên nhân chính cản trở mục tiêu tăng cân.

  • 25/07/2026

    8 lời khuyên khi tập thể dục nếu bị hen suyễn dị ứng

    Trên thực tế, tập thể dục thường xuyên đã được chứng minh là cải thiện các triệu chứng hen suyễn nói chung. Các mẹo dưới đây có thể giúp bạn lựa chọn các bài tập phù hợp và lập kế hoạch để giúp ngăn ngừa các triệu chứng.

  • 24/07/2026

    Quả măng cụt không tốt cho sức khỏe trong trường hợp nào?

    Măng cụt là loại trái cây nhiệt đới nổi tiếng với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, liệu việc ăn măng cụt có gây ra tác hại nào cho sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng cách?

  • 24/07/2026

    Hướng dẫn quản lý dinh dưỡng và phục hồi thể lực trong thi đấu bóng đá

    Sự kiện World Cup đang đến gần, thu hút sự quan tâm lớn đối với môn thể thao vua. Trong bóng đá hiện đại, thể lực và sức bền là những yếu tố quyết định thành bại trên sân cỏ. Một trận đấu kéo dài đòi hỏi các cầu thủ phải tiêu hao một lượng năng lượng khổng lồ thông qua các chuỗi vận động cường độ cao ngắt quãng. Dưới góc độ y học thể thao, việc thiết lập một chiến lược dinh dưỡng chuyên sâu không chỉ giúp duy trì phong độ mà còn giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương cơ xương khớp.

  • 23/07/2026

    Cách phục hồi hệ tiêu hóa cho trẻ sau sử dụng kháng sinh

    Có một kịch bản quá quen thuộc tại các gia đình Việt Nam: Con chớm ho, sốt, viêm họng… đi khám hoặc tự mua thuốc uống một đợt kháng sinh 5-7 ngày. Con hết sốt, cắt ho, cha mẹ thở phào nhẹ nhõm, nghĩ rằng "cuộc chiến" đã kết thúc.

  • 23/07/2026

    Sốc nhiệt mùa nắng nóng: Nhận biết dấu hiệu và xử trí khẩn cấp đúng cách

    Sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu y tế nguy hiểm xảy ra khi nhiệt độ cơ thể tăng vọt vượt ngưỡng an toàn, có thể gây tổn thương não và các cơ quan nội tạng, thậm chí tử vong nếu không được xử lý ngay lập tức. Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm tại Việt Nam, hiểu biết về sốc nhiệt có thể cứu sống một người.

  • 22/07/2026

    Mùa hè uống gì tốt nhất?

    Vào mùa hè, nhu cầu bổ sung nước và dưỡng chất của cơ thể tăng cao. Bên cạnh nước lọc, một số đồ uống giúp cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần duy trì sức khỏe nếu sử dụng hợp lý.

  • 22/07/2026

    Tại sao người Nhật có sức khỏe tốt?

    Nhật Bản không chỉ giữ kỷ lục về tuổi thọ, mà tỷ lệ béo phì, thừa cân ở Nhật Bản cũng luôn được duy trì ở mức thấp nhất trên thế giới (3%). Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu bí quyết sức khỏe của người Nhật.

Xem thêm