Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dừng ngay việc la hét vào mặt trẻ

La mắng trẻ là hành vi thể hiện sự yếu kém trong giao tiếp. Thay vì la hét, bạn có thể chọn cách im lặng để trẻ tự điều chỉnh cảm xúc.

Tờ nhật báo nổi tiếng - New York Times, gần đây đã nhấn mạnh về việc cha mẹ la hét trẻ đang gia tăng, gần 3 trong 4 phụ huynh từng làm ít nhất một lần trong tháng. Tôi cũng từng chứng kiến một người mẹ trẻ đặt đứa bé khoảng 1 tuổi ngồi tạm lên ghế để tiện cất đồ vào xe. Do đặt tư thế ngồi không thoải mái làm cô bé khó chịu và khóc. Người mẹ đã la mắng bé đang khóc: "Im ngay, có gì mà khóc". Cô bé hét lớn và người mẹ tiếp tục hành động này. Sau đó, người mẹ bình tĩnh lại và ôm cô bé vào lòng.

Đây là một hành vi thể hiện sự yếu kém trong giao tiếp. Thay vì hét, bạn có thể chọn cách im lặng để trẻ tự điều chỉnh cảm xúc sẽ tốt hơn.

Hành vi này thường diễn ra khi tâm trí bị chi phối như bạn đang buồn bực công việc, stress, mệt mỏi,... Chúng không nên diễn ra bởi nó có thể đi kèm với các hành động không kiểm soát khi nhận thức của bạn đang bị giới hạn.

Trẻ không muốn đón nhận "rác" từ bạn

GS. Elizabeth T. Gershoff, ĐH Texas (Mỹ) từng chia sẻ, trong giai đoạn phát triển của não bộ, nhận thức và giao tiếp của trẻ chịu trách nhiệm của một vùng chuyên biệt trong não bộ, các liên kết sẽ được lấp đầy và trưởng thành. Tuy nhiên, càng nhiều sự yếu kém của cha mẹ trong cách giao tiếp với trẻ như la hét sẽ lấp đầy sự tiêu cực vào các vùng chuyên biệt đó, ngăn cản sự phát triển của các liên kết trong điều hòa cảm xúc và gia tăng nhận thức của bé.

Dung ngay viec la het vao mat tre hinh anh 1

Ảnh: Parentingtips.

 

Theo GS. Alan Kazdin, ĐH Yale (Mỹ), ông cũng nhấn mạnh: "Bạn cho rằng hét vào mặt trẻ sẽ làm bé sợ và có thể thay đổi hành vi sai là chưa đúng. Nó không phải là chiến lược để giáo dục. Đó chính là sự giải phóng cảm xúc của chính bạn. Không có đứa trẻ nào muốn đón nhận những cảm xúc này vì đó là rác của bạn".

Do đó, điều chúng ta nên làm là điều tiết cảm xúc bản thân, hạn chế tối thiểu sự tức giận với con dù cố ý hay vô tình.

Làm gì sau khi hét vào mặt trẻ?

Thực tế, trẻ có thể chấp nhận sự sửa sai của bạn khi bạn sửa sai đúng. Tuy nhiên, nếu bạn làm sai vượt sự cho phép, nó không thể sửa sai nữa khi "rác" đã quá đầy.

Khi lỡ hét vào mặt trẻ, bạn hãy dùng cấu trúc này để sửa sai: Nói lời xin lỗi trẻ + lý do ngắn gọn + thể hiện quan điểm của bạn.

Ví dụ, đứa bé lỡ đạp lên áo của bạn do chạy nhảy. Bạn tức giận, quát lớn: 'Đã bảo bao nhiều lần, cứ chạy nhảy hoài, sao con hư vậy?"

Bạn hãy sửa sai ngay sau đó: "Mẹ xin lỗi đã nói con hư khi mẹ đang tức giận. Nhưng, mẹ muốn con khi chạy phải chú ý, nếu không sẽ va vào ai đó, giống như con đã đạp vào tà áo của mẹ".

Có nhiều cách tốt hơn việc la hét trẻ

- Nếu cảm xúc tức giận do chính bạn gây ra, hãy tự đếm thầm từ 1-5 để giảm sức mạnh của cảm xúc vô thức. Bạn buồn bực công việc, bực tức ai đó, mệt nhọc,... là cảm xúc tiêu cực, "rác "của cảm xúc. Tại sao bạn lại chọn con mình để trút giận? Khi đếm và nhớ lại điều này bạn sẽ đủ bình tĩnh. Bạn không phản ứng, trẻ chỉ khóc một thời gian ngắn sẽ tự điều chỉnh. Hơn thế, bình tĩnh sẽ giúp bạn nhận ra trẻ đang gặp vấn đề gì, tại sao có cảm xúc như vậy. Do đó, im lặng và tự suy ngẫm là điều mà cha mẹ nên rèn luyện mỗi ngày.

Dung ngay viec la het vao mat tre hinh anh 2

Ảnh: Huffington Post UK

 

- Khi đó là lỗi ở trẻ, bạn chỉ cần nghiêm khắc cho trẻ hai lựa chọn:

- Trẻ cần sửa sai lỗi đó trong 3 phút.

- Trẻ phải ngưng hành động đó ngay lập tức.

Bạn chỉ cần thực thi nó, đừng tranh cãi với trẻ.

- Khi trẻ làm đau bạn, bạn hãy tập giữ bình tĩnh như bước bước ở trên. Sau đó, bạn hãy cho trẻ biết trẻ đã sai ở đâu và đang làm đau mẹ chỗ nào. Trẻ thích nhìn bằng mắt và nghe bằng tai, do đó, việc giáo dục trẻ cần thực chứng. Trẻ sẽ học được điều bạn muốn dạy.

Tại sao phải mất công như vậy? Khi trẻ làm đau bạn, điều bạn muốn dạy trẻ là tránh tự làm tổn thương bản thân và người khác. Vì vậy, bằng cách trên bạn đang làm điều này. Nếu bạn la hét trẻ, bé vẫn tái phạm, có thể tự gây nguy hiểm cho trẻ ở những lần sau.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 6 triệu chứng nguy hiểm của trẻ bạn không thể bỏ qua

Bác sĩ dinh dưỡng Anh Nguyễn - Bệnh viện Hoàng gia Worcester, Anh - Theo Zing
Bình luận
Tin mới
  • 25/04/2026

    Nguồn tự nhiên cung cấp vitamin và khoáng chất thiết yếu tốt nhất

    Vitamin và khoáng chất đóng vai trò thiết yếu với mọi hoạt động sống của cơ thể. Hiểu rõ nhu cầu, công dụng và các nguồn thực phẩm tự nhiên giàu các vi chất, giúp xây dựng chế độ ăn cân đối, khoa học.

  • 25/04/2026

    Ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới

    Ung thư tiền liệt tuyến là một trong những bệnh lý thường gặp ở nam giới cao tuổi trên toàn cầu. Mặc dù tỉ lệ giống sót sau 5 năm vẫn tương đối cao, nhưng ung thư tiền liệt tuyến vẫn là nguyên nhân gây tử vong thứ hai tại các nước Tây. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về cơ chế bệnh, các yếu tố nguy cơ và môi trường phát triển bệnh, những tiến bộ của y học trong chẩn đoán và điều trị bệnh, cũng như vấn đề giám sát chủ động.

  • 24/04/2026

    5 lợi ích khi đi bộ 1 km mỗi ngày

    Chỉ cần đi bộ 1 km mỗi ngày, tương đương 10–15 phút, có thể mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tinh thần và cân nặng. Đây là thói quen đơn giản, dễ duy trì, phù hợp với người bận rộn.

  • 24/04/2026

    Dấu hiệu cảnh báo đau tim ở phụ nữ

    Các dấu hiệu của cơn đau tim có thể khác nhau ở phụ nữ so với nam giới, ngoài các dấu hiệu chung như đau ngực, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa...

  • 23/04/2026

    Cách phòng ngừa sỏi thận không dùng thuốc

    Sỏi thận có tỷ lệ tái phát cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống hợp lý. Uống đủ nước, ăn nhạt, kiểm soát dinh dưỡng là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thận lâu dài.

  • 23/04/2026

    Tại sao mùa hè là thời điểm vàng để trẻ phát triển chiều cao?

    Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học tập vất vả mà còn là cơ hội tuyệt vời để trẻ phát triển chiều cao một cách tốt nhất. Đây là lúc trẻ có nhiều thời gian tự do hơn để xây dựng những thói quen lành mạnh về ăn uống, vận động, ngủ nghỉ và tiếp xúc với ánh nắng. Tất cả những yếu tố này đều góp phần quan trọng giúp hormone tăng trưởng hoạt động hiệu quả, hỗ trợ xương và sụn khớp phát triển tối ưu. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin khoa học và thực tế để cha mẹ hiểu rõ hơn tại sao mùa hè lại là thời điểm vàng cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ.

  • 22/04/2026

    4 chế độ ăn kiêng điển hình làm da khô

    Da khô là một trong những vấn đề da liễu phổ biến mà nhiều người gặp phải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn có thể gây ra cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và thậm chí là tổn thương cho da. Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm khô da là chế độ ăn uống không hợp lý.

  • 22/04/2026

    Mỗi người cần ngủ bao nhiêu giờ?

    Đối với nhiều người, sẽ luôn có một cảm giác bạn luôn thiểu ngủ nhưng không biết chính xác mình cần ngủ bao nhiêu là đủ? Giấc ngủ không phải là một sự xa xỉ, đó là nhu cầu sinh học thiết yếu. Ngủ đủ giấc có thể tạo nên sự khác biệt giữa một ngày trần đầy năng lượng và một ngày mệt mỏi rã rời.

Xem thêm