Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dừng ngay việc la hét vào mặt trẻ

La mắng trẻ là hành vi thể hiện sự yếu kém trong giao tiếp. Thay vì la hét, bạn có thể chọn cách im lặng để trẻ tự điều chỉnh cảm xúc.

Tờ nhật báo nổi tiếng - New York Times, gần đây đã nhấn mạnh về việc cha mẹ la hét trẻ đang gia tăng, gần 3 trong 4 phụ huynh từng làm ít nhất một lần trong tháng. Tôi cũng từng chứng kiến một người mẹ trẻ đặt đứa bé khoảng 1 tuổi ngồi tạm lên ghế để tiện cất đồ vào xe. Do đặt tư thế ngồi không thoải mái làm cô bé khó chịu và khóc. Người mẹ đã la mắng bé đang khóc: "Im ngay, có gì mà khóc". Cô bé hét lớn và người mẹ tiếp tục hành động này. Sau đó, người mẹ bình tĩnh lại và ôm cô bé vào lòng.

Đây là một hành vi thể hiện sự yếu kém trong giao tiếp. Thay vì hét, bạn có thể chọn cách im lặng để trẻ tự điều chỉnh cảm xúc sẽ tốt hơn.

Hành vi này thường diễn ra khi tâm trí bị chi phối như bạn đang buồn bực công việc, stress, mệt mỏi,... Chúng không nên diễn ra bởi nó có thể đi kèm với các hành động không kiểm soát khi nhận thức của bạn đang bị giới hạn.

Trẻ không muốn đón nhận "rác" từ bạn

GS. Elizabeth T. Gershoff, ĐH Texas (Mỹ) từng chia sẻ, trong giai đoạn phát triển của não bộ, nhận thức và giao tiếp của trẻ chịu trách nhiệm của một vùng chuyên biệt trong não bộ, các liên kết sẽ được lấp đầy và trưởng thành. Tuy nhiên, càng nhiều sự yếu kém của cha mẹ trong cách giao tiếp với trẻ như la hét sẽ lấp đầy sự tiêu cực vào các vùng chuyên biệt đó, ngăn cản sự phát triển của các liên kết trong điều hòa cảm xúc và gia tăng nhận thức của bé.

Dung ngay viec la het vao mat tre hinh anh 1

Ảnh: Parentingtips.

 

Theo GS. Alan Kazdin, ĐH Yale (Mỹ), ông cũng nhấn mạnh: "Bạn cho rằng hét vào mặt trẻ sẽ làm bé sợ và có thể thay đổi hành vi sai là chưa đúng. Nó không phải là chiến lược để giáo dục. Đó chính là sự giải phóng cảm xúc của chính bạn. Không có đứa trẻ nào muốn đón nhận những cảm xúc này vì đó là rác của bạn".

Do đó, điều chúng ta nên làm là điều tiết cảm xúc bản thân, hạn chế tối thiểu sự tức giận với con dù cố ý hay vô tình.

Làm gì sau khi hét vào mặt trẻ?

Thực tế, trẻ có thể chấp nhận sự sửa sai của bạn khi bạn sửa sai đúng. Tuy nhiên, nếu bạn làm sai vượt sự cho phép, nó không thể sửa sai nữa khi "rác" đã quá đầy.

Khi lỡ hét vào mặt trẻ, bạn hãy dùng cấu trúc này để sửa sai: Nói lời xin lỗi trẻ + lý do ngắn gọn + thể hiện quan điểm của bạn.

Ví dụ, đứa bé lỡ đạp lên áo của bạn do chạy nhảy. Bạn tức giận, quát lớn: 'Đã bảo bao nhiều lần, cứ chạy nhảy hoài, sao con hư vậy?"

Bạn hãy sửa sai ngay sau đó: "Mẹ xin lỗi đã nói con hư khi mẹ đang tức giận. Nhưng, mẹ muốn con khi chạy phải chú ý, nếu không sẽ va vào ai đó, giống như con đã đạp vào tà áo của mẹ".

Có nhiều cách tốt hơn việc la hét trẻ

- Nếu cảm xúc tức giận do chính bạn gây ra, hãy tự đếm thầm từ 1-5 để giảm sức mạnh của cảm xúc vô thức. Bạn buồn bực công việc, bực tức ai đó, mệt nhọc,... là cảm xúc tiêu cực, "rác "của cảm xúc. Tại sao bạn lại chọn con mình để trút giận? Khi đếm và nhớ lại điều này bạn sẽ đủ bình tĩnh. Bạn không phản ứng, trẻ chỉ khóc một thời gian ngắn sẽ tự điều chỉnh. Hơn thế, bình tĩnh sẽ giúp bạn nhận ra trẻ đang gặp vấn đề gì, tại sao có cảm xúc như vậy. Do đó, im lặng và tự suy ngẫm là điều mà cha mẹ nên rèn luyện mỗi ngày.

Dung ngay viec la het vao mat tre hinh anh 2

Ảnh: Huffington Post UK

 

- Khi đó là lỗi ở trẻ, bạn chỉ cần nghiêm khắc cho trẻ hai lựa chọn:

- Trẻ cần sửa sai lỗi đó trong 3 phút.

- Trẻ phải ngưng hành động đó ngay lập tức.

Bạn chỉ cần thực thi nó, đừng tranh cãi với trẻ.

- Khi trẻ làm đau bạn, bạn hãy tập giữ bình tĩnh như bước bước ở trên. Sau đó, bạn hãy cho trẻ biết trẻ đã sai ở đâu và đang làm đau mẹ chỗ nào. Trẻ thích nhìn bằng mắt và nghe bằng tai, do đó, việc giáo dục trẻ cần thực chứng. Trẻ sẽ học được điều bạn muốn dạy.

Tại sao phải mất công như vậy? Khi trẻ làm đau bạn, điều bạn muốn dạy trẻ là tránh tự làm tổn thương bản thân và người khác. Vì vậy, bằng cách trên bạn đang làm điều này. Nếu bạn la hét trẻ, bé vẫn tái phạm, có thể tự gây nguy hiểm cho trẻ ở những lần sau.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 6 triệu chứng nguy hiểm của trẻ bạn không thể bỏ qua

Bác sĩ dinh dưỡng Anh Nguyễn - Bệnh viện Hoàng gia Worcester, Anh - Theo Zing
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm