Đau đầu - Cảnh giác với u nguyên bào mạch máu

U nguyên bào mạch máu chiếm tỉ lệ 1 - 2,5% các khối u trong sọ, đặc biệt khối u này thường xuất hiện ở vùng sau dưới của sọ/não (hố sau), chiếm tỉ lệ khoảng 5 - 30% các trường hợp có u tại vị trí này, tại tủy sống, tỉ lệ hiếm gặp hơn khoảng 5 - 10% các tỉ lệ có u. 70 - 80% bệnh nhân mắc u nguyên bào mạch máu có biểu hiện đau đầu.

U nguyên bào mạch máu là u lành tính, ít xâm lấn nhu mô não, ít di căn, thường xuất hiện đơn ổ, nhưng do vị trí xuất hiện ở phía sau dưới của não, nằm trên con đường lưu chuyển của dịch não tủy và là nơi có nhiều mạch máu, dây thần kinh quan trọng, đồng thời thường tạo thành nang dịch tăng nhanh thể tích u nên người mắc bệnh thường có triệu chứng do việc u chèn ép vào các thành phần của não.

Khoảng 70-80% bệnh nhân có biểu hiện đau đầu, thông thường là đau đầu tăng dần.

Người mắc u nguyên bào mạch máu thường không có triệu chứng đặc hiệu cho bệnh mà thường xuất hiện những triệu chứng do việc u chèn ép vào các thành phần của hệ thần kinh, đặc biệt khi u đã tạo thành nang dịch tăng thể tích, sự phù của các mô quanh u.

Khi đó bệnh nhân có biểu hiện đau đầu. Khoảng 70-80% bệnh nhân có biểu hiện đau đầu, thông thường là đau đầu tăng dần.

Tiếp đến là bệnh nhân có biểu hiện rối loạn về dáng đi, mất điều hòa về dáng đi, chiếm tỷ lệ 55 - 65% bệnh nhân.

Các tác động ức chế bình thường của luồng thông tin từ tiểu não lên hệ vận động. Biểu hiện dưới các hình thức mất thăng bằng và rối loạn dáng đi. Sự tăng quá mức biên độ cử động làm cho cử động đi quá mục tiêu do mất khả năng đo chính xác lực và tốc độ di chuyển của một cử động.

U nguyên bào mạch máu ở một bệnh nhân nữ 29 tuổi.

Khoảng 20 - 30% do có sự tắc nghẽn sự dẫn lưu dịch não tủy xuống tủy sống, thường là u phát triển chèn vào hệ thống não thất IV gây nên sự ứ đọng dịch não tủy phía trên. Biểu hiện lâm sàng bao gồm rối loạn dáng đi, rối loạn tâm thần, rối loạn chức năng cơ tròn.

Ngoài ra bệnh nhân buồn nôn và nôn, tỷ lệ khoảng từ 5 - 30% số bệnh nhân. Sư giảm cảm giác gặp ở 40 - 50% bệnh nhân. Rối loạn chức năng nuốt gặp ở 20 - 30% số bệnh nhân nuốt khó, hay sặc ngay cả đối với các chất lỏng. ..

Đối với bệnh nhân có khối u nguyên bào mạch máu tại vị trí tủy sống thì có biểu hiện rối loạn cảm giác thèm ăn và uống. Biểu hiện gặp ở 60 - 70% bệnh nhân, là triệu chứng xuất hiện sớm biểu hiện tê bì, bỏng rát, giảm cảm giác... theo khoanh tủy mà khối u gây chèn ép tại tủy sống. Dựa vào sự rối loạn cảm giác mà có thể định khu được vị trí tủy sống thương tổn.

Bệnh nhân có biểu hiện yếu liệt chân tay, tỷ lệ gặp ở 60 - 70% số bệnh nhân tùy vào sự phát triển của khối u tại tủy sống như vùng tủy cổ, tủy ngực mà có thể gây yếu 1,2 hoặc tứ chi.

Chẩn đoán cách gì?

Ngoài ra, các phương pháp chấn đoán hình ảnh khác như chụp cắt lớp vi tính sọ não có tiêm thuốc cản quang hoặc chụp cắt lớp vi tính dựng hình mạch máu não có tác dụng bổ trợ và khẳng định chẩn đoán, đồng thời chẩn đoán các biến chứng của u như giãn não thất, chảy máu trong u, nhưng vai trò của phim cộng hưởng từ sọ não luôn đóng vai trò chủ đạo trong chẩn đoán.

Bởi vậy, khi có các biểu hiện đau đầu hoặc bất thường người bệnh cần tới cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời. Không nên tùy tiện dùng thuốc kéo dài, đôi khi bỏ qua giai đoạn điều trị thuận lợi.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: U nguyên bào thận (u Wilms).