Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chủ động phòng bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng gây ra do các loại vi rút thuộc nhóm đường ruột, gồm Coxsackie, Echo và các vi rút đường ruột khác, hay gặp là vi rút đường ruột týp 71 (EV71) và Coxsackie A16.

Bệnh tay chân miệng thường gặp ở trẻ nhỏ với các dấu hiệu đặc trưng của bệnh là sốt, đau họng, tổn thương niêm mạc miệng và da chủ yếu ở dạng phỏng nước thường thấy ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, đầu gối, mông. Hầu hết các ca bệnh đều diễn biến nhẹ. Tuy nhiên ở một số trường hợp, bệnh có thể diễn biến nặng và gây biến chứng nguy hiểm như viêm não - màng não, viêm cơ tim, phù phổi cấp dẫn đến tử vong nên cần được phát hiện sớm, điều trị kịp thời. Bệnh xảy ra quang năm và lây truyền theo đường tiêu hóa, nguyên nhân là do vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường yếu kém, đặc biệt là kỹ năng vệ sinh cho trẻ, chưa thực hiện rửa tay với xà phòng thường xuyên.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, bệnh tay chân miệng gặp ở các quốc gia khu vực Tây Thái Bình Dương như: Trung Quốc, Nhật Bản, Ma Cao (Trung Quốc) và phổ biến tại nhiều nước châu Á. Đặc biệt tại Malaysia: Ngày 23/8/2018, Bộ trưởng Bộ Y tế Malaysia thông báo từ đầu năm 2018 đến ngày 14/8/2018, Malaysia đã ghi nhận 51.147 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng, trong đó có 02 trường hợp tử vong. Trong số các trường hợp mắc, có 90% số mắc ở trẻ dưới 6 tuổi. Đã có 701 cơ sở bao gồm trường học, trung tâm chăm sóc trẻ và trường mầm non đã bị đóng cửa do căn bệnh này và một số trường trong số đó cũng đã được mở trở lại theo từng giai đoạn. Bộ Y tế Malaysia đã thực hiện các biện pháp y tế công cộng, bao gồm tăng cường giám sát, tổ chức các chiến dịch truyền thông và tăng cường các biện pháp khử trùng, đặc biệt là đồ chơi, bề mặt sàn, bàn tại các trường học… để ngăn ngừa sự lây lan của dịch bệnh. 

Tại Việt Nam, bệnh lưu hành và gặp tại hầu hết 63 tỉnh, thành phố, thường ghi nhận cao vào tháng 9 đến tháng 11 hàng năm, đặc biệt là mùa đầu năm học mới. Theo báo cáo của hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong 9 tháng đầu năm 2018, cả nước ghi nhận 53.529 trường hợp mắc tay chân miệng, trong đó có 25.845 trường hợp nhập viện và đã có 06 trường hợp tử vong tại 5 tỉnh, thành phố khu vực phía Nam. So với cùng kỳ năm 2017, số mắc cả nước giảm 25,3%, số trường hợp nhập viện giảm 20,1%, tuy nhiên một số tỉnh, thành phố ghi nhận số mắc tích lũy cao và gia tăng nhanh trong các tuần gần đây như TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai, Bình Dương, Đồng Tháp, Bà Rịa - Vũng Tàu, Long An, Đà Nẵng, Ninh Thuận, Quảng Ngãi, Tây Ninh, Hà Nội. Số mắc tay chân miệng chủ yếu ghi nhận ở khu vực miền Nam 41.218 trường hợp (chiếm 77%), miền Bắc 5.984 trường hợp (chiếm 11,2%), miền Trung 5.392 trường hợp (chiếm 10,1%) và Tây Nguyên 935 trường hợp (chiếm 1,7%). Số mắc tay chân miệng chủ yếu gặp ở trẻ dưới 10 tuổi (chiếm 99,5%), trong đó hay gặp ở nhóm từ 1-5 tuổi, tuổi trẻ đi nhà trẻ và mẫu giáo (chiếm 79%) và dưới 1 tuổi (chiếm 17%). Dự báo dịch bệnh tay chân miệng có nguy cơ gia tăng trong thời gian tới đây do tính chất lây truyền, đặc biệt trong mùa tựu trường, trẻ tập trung vào năm học mới, điều kiện thời tiết thuận lợi, điều kiện vệ sinh chưa đảm bảo là yếu tố thuận lợi cho sự lây lan và phát triển của dịch bệnh. Ngày 27/8/2018, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ban hành Công văn số 4962/BYT-DP chỉ đạo tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh mùa hè - thu, trong đó có bệnh tay chân miệng. Ngày 01/10/2018, Cục Y tế dự phòng đã ban hành Công văn số 1030/DP-DT gửi Giám đốc Sở Y tế các tỉnh, thành phố trọng điểm về việc tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng. Bộ Y tế đã chỉ đạo cơ quan y tế địa phương tăng cường công tác giám sát, lấy mẫu xét nghiệm để sớm phát hiện các trường hợp bệnh tại cộng đồng; tổ chức các Đoàn kiểm tra công tác phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng tại một số tỉnh, thành phố trọng điểm; tăng cường công tác truyền thông, phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục và Đào tạo để tổ chức các hoạt động truyền thông sâu rộng phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng tại các trường học, đặc biệt tại các nhà trẻ, trường mẫu giáo về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong trường học; đồng thời chỉ đạo tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch bệnh tay chân miệng trên phạm vi toàn quốc.

Hiện chưa có vắc xin phòng bệnh tay chân miệng. Để chủ động phòng chống, Bộ Y tế khuyến cáo người dân và cộng đồng cần chủ động thực hiện các biện pháp sau: 

1. Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng dưới vòi nước chảy nhiều lần trong ngày (cả người lớn và trẻ em), đặc biệt trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.

2. Thực hiện tốt vệ sinh ăn uống: ăn chín, uống chín; vật dụng ăn uống phải đảm bảo được rửa sạch sẽ trước khi sử dụng (tốt nhất là ngâm tráng nước sôi); đảm bảo sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày; không mớm thức ăn cho trẻ; không cho trẻ ăn bốc, mút tay, ngậm mút đồ chơi; không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa, đồ chơi chưa được khử trùng.

3. Thường xuyên lau sạch các bề mặt, dụng cụ tiếp xúc hàng ngày như đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường.

4. Không cho trẻ tiếp xúc với người bệnh hoặc nghi ngờ mắc bệnh.

5. Sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh, phân và các chất thải của bệnh nhân phải được thu gom và đổ vào nhà tiêu hợp vệ sinh.

6. Khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đưa trẻ đi khám hoặc thông báo ngay cho cơ quan y tế gần nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Dự phòng và điều trị bệnh tay - chân - miệng

Theo Cục Y tế dự phòng - Bộ Y tế
Bình luận
Tin mới
  • 27/07/2021

    Răng nhạy cảm vì sao?

    Răng nhạy cảm hay răng ê buốt là cách gọi thông thường của hiện tượng quá cảm ngà hoặc triệu chứng ê buốt ở chân răng.

  • 27/07/2021

    Ho mạn tính: nguyên nhân, triệu chứng, nguy cơ và biến chứng gặp phải

    Ho mạn tính là tình trạng ho kéo dài dai dẳng. Tình trạng ho mạn tính không chỉ mang đến cảm giác khó chịu, mà còn có thể làm gián đoạn giấc ngủ và khiến người mắc phải kiệt sức. Các trường hợp ho mãn tính nghiêm trọng có thể gây nôn mửa, choáng váng và thậm chí gãy xương sườn.

  • 27/07/2021

    Nhưng gợi ý giúp bạn lên kế hoạch mua sắm thực phẩm trong mùa dịch COVID-19

    Dưới đây là 6 gợi ý giúp khi bạn lên kế hoạch mua thực phẩm dự trữ cho gia đình trong mùa dịch COVID-19.

  • 27/07/2021

    Dầu gió, tinh dầu có ngăn chặn được virus SARS-CoV-2, chữa khỏi bệnh COVID-19 hay không?

    Chủng Delta của virus SARS-CoV-2 lây mạnh hơn, nhiều người truyền tai nhau nên kết hợp thêm dầu gió, tinh dầu vậy bên cạnh 5K. ThS.BS.CK2 Trần Ngọc Lưu Phương phân tích cho chúng ta biết cách này có thật sự hiệu quả không.

  • 27/07/2021

    Những loại trà thảo mộc giúp làm giảm táo bón

    Trong nhiều thế kỷ, mọi người đã sử dụng trà thảo mộc để giảm bớt các vấn đề về tiêu hóa. Một số loại trà có thể kích thích hệ tiêu hóa và giúp giảm táo bón.

  • 26/07/2021

    Tại sao nhiều người lại dị ứng nặng hơn khi trời mưa?

    Đối với nhiều người có cơ địa dị ứng, thời điểm thời tiết thay đổi hay giao mùa thường hay mang đến những khó chịu và phiền toái. Một điều đặc biệt là khi trời mưa, những phản ứng của cơ thể càng nặng nề hơn. Có bao giờ chúng ta tự hỏi rằng tại sao lại dị ứng lại nặng nề hơn khi trời mưa hay không?

  • 26/07/2021

    5 nguyên nhân gây tật bàn chân phẳng ở trẻ nhỏ

    Bàn chân phẳng là một tình trạng phổ biến đặc trưng bởi việc thiếu độ cong ở lòng bàn chân, khiến lòng bàn chân chạm hoàn toàn vào sàn/đất. Tất cả trẻ em đều sinh ra với bàn chân phẳng, và sẽ bắt đầu phát triển độ cong của lòng bàn chân quanh khoảng 3 tuổi.

  • 26/07/2021

    Chậm xuất tinh: biến chứng và phương pháp điều trị

    Chậm xuất tinh - đôi khi được gọi là suy giảm khả năng xuất tinh - là tình trạng nam giới phải mất một thời gian kích thích tình dục kéo dài để đạt đến cao trào tình dục và phóng tinh dịch. Một số nam giới bị mắc chứng chậm xuất tinh thậm chí hoàn toàn không thể xuất tinh.

Xem thêm