Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chăm sóc trẻ bị viêm đường hô hấp tại nhà

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh viêm đường hô hấp gây ra 10 triệu ca tử vong hàng năm. Thống kê cho thấy, trẻ dưới 5 tuổi có thể bị viêm đường hô hấp 4 - 6 lần trong một năm, điều này dẫn đến trẻ bị suy giảm sức khỏe, chậm phát triển cả thể chất và trí tuệ.

Tại nước ta, thống kê cho thấy, bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ tăng cao theo chu kỳ mỗi năm, thời điểm trẻ bị mắc nhiều nhất là vào tháng 9-12 hằng năm, khi thời tiết chuyển mùa. Ngoài yếu tố bệnh theo mùa, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng, với diễn biến thất thường của các chỉ số ô nhiễm không khí cũng là yếu tố nguy cơ, làm cho tỷ lệ trẻ mắc bệnh đường hô hấp ngày một tăng cao.

Thời điểm trẻ bị mắc viêm đường hô hấp nhiều nhất là vào tháng 9-12 hằng năm.

Những bệnh viêm đường hô hấp thường gặp ở trẻ

Các bệnh hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ là viêm mũi cấp, viêm VA cấp tính, viêm VA mạn tính, viêm Amidan cấp tính, viêm Amidan mạn tính, viêm họng... đây chính là viêm đường hô hấp trên. Còn viêm đường hô hấp dưới gồm: Viêm phế quản, viêm thanh quản, viêm phổi...

Khi mắc viêm đường hô hấp, các biểu hiện thường thấy ở trẻ là quấy khóc, chảy nước mũi, chán ăn, chảy nước mắt, ho, sốt, khó thở, nhịp thở tăng so với lứa tuổi, cánh mũi phập phồng, co kéo các cơ hô hấp… Tuy nhiên, biểu hiện khó thở không xảy ra với viêm đường hô hấp trên mà là triệu chứng của viêm đường hô hấp dưới, nhưng nếu trẻ bị viêm thanh quản thì trẻ có thể sẽ bị khó thở. Và khó thở là biểu hiện rất ít gặp, nhưng đã gặp thì thường là dấu hiệu của bệnh nặng.

Cha mẹ làm gì khi trẻ viêm đường hô hấp?

Theo nghiên cứu, trẻ thường mắc viêm đường hô hấp do virus, nên các phương pháp điều trị chủ yếu là giảm các triệu chứng. Các thuốc điều trị cho trẻ thường được sử dụng là thuốc hạ sốt, giảm đau, chống viêm tại chỗ, chăm sóc dinh dưỡng giúp nâng cao sức đề kháng. Nếu trường hợp trẻ có diễn tiến nặng hay bội nhiễm thì các bác sĩ sẽ chỉ định điều trị thích hợp.

Chính vì vậy việc chăm sóc trẻ bị viêm đường hô hấp tại nhà là vô cùng quan trọng.

Đối với trường hợp trẻ sốt

Khi viêm đường hô hấp cấp trẻ sẽ bị sốt, vậy câu hỏi đặt ra cho cha mẹ là có cần cho trẻ dùng thuốc hạ sốt. Nếu trẻ sốt dưới 38 độ, chỉ cần nới lỏng quần áo và mặc quần áo rộng rãi thoáng mát cho trẻ. Có thể lấy khăn nhúng nước ấm vắt kiệt lau người cho trẻ (chú ý lau các nếp gấp cổ, gáy, nách, bẹn…) Chỉ dùng thuốc hạ sốt cho trẻ khi nhiệt độ cơ thể sốt được đo từ 38 độ C trở lên. Hiện thuốc hạ sốt có nhiều loại nhưng nhìn chung dược chất chính đều là Paracetamol, chính vì vậy trước khi dùng cần pha đúng liều lượng, thời gian theo độ tuổi và cân nặng. Nếu sau khi cho trẻ dùng thuốc hạ sốt rồi mà tình trạng sốt cao của trẻ không đỡ, ngoài việc lau nước ấm hạ sốt hỗ trợ thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Khi viêm đường hô hấp cấp trẻ sẽ bị sốt.

Đối với trường hợp trẻ sổ mũi

Nếu chảy nước mũi cần lau mũi nhẹ nhàng cho trẻ bằng khăn mềm, giúp không bị đau do lau nhiều. Việc giữ ấm cơ thể cho trẻ sẽ giúp trẻ mau hết sổ mũi, nhất là thời tiết hiện nay lạnh về đêm và sáng, nên việc giữ ấm cho trẻ là quan trọng.

Hằng ngày cần vệ sinh mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý (NaCl 0,9%), việc nhỏ mũi sẽ giúp loãng mũi cho trẻ, sau đó hút sạch và lau khô mũi bằng tăm bông khô, sạch.

Đối với trường hợp trẻ ho

Nếu trẻ ho khi mắc viêm đường hô hấp, cần cho trẻ uống nước ấm, với trẻ trên 6 tháng tuổi có thể hấp lá hẹ, quất với mật ong giúp trẻ bớt ho. Còn nhỏ hơn hoặc ho nhiều thì việc đi khám bác sĩ là cần thiết. Tùy từng trường hợp trẻ ho mà các bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc trị ho cho trẻ. Điều quan trọng là khi trẻ ho cha mẹ cần áp dụng biện pháp vỗ lưng. Điều này giúp long đờm, loãng đờm, giảm ho cho trẻ.

Đối với trường hợp trẻ nôn ói

Khi trẻ có biểu hiện nôn ói có thể do viêm nhiễm đờm đặc cũng có thể do bệnh trở nặng. Vì vậy, nên theo dõi chặt chẽ nếu thấy tình trạng nôn ói nhiều, quấy khóc không chịu ăn nên đưa trẻ tới cơ sở y tế có chuyên khoa nhi để được thăm khám và điều trị.

Chế độ dinh dưỡng tốt sẽ giúp trẻ chiến đấu đánh bại virus, vi khuẩn.

Đối với trường hợp trẻ lười ăn

Khi bị mắc bệnh trong viêm đường hô hấp việc trẻ quấy khóc, lười ăn là rất hay gặp. Bệnh viêm đường hô hấp ở giai đoạn ủ bệnh đa số các trẻ đều mệt mỏi lười ăn. Đến khi bệnh tiến triển do trẻ bị đau họng, nghẹt mũi… khiến trẻ không chịu ăn, quấy khóc. Việc chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ giai đoạn này vô cùng quan trọng. Vì trẻ cần nâng cao thể trạng để phòng tránh được tiến diễn của bệnh nặng. Nếu chế độ dinh dưỡng tốt sẽ giúp cho trẻ chiến đấu đánh bại virus, vi khuẩn.

 Nguyên tắc chăm sóc dinh dưỡng đối với trẻ viêm đường hô hấp 

Trước khi cho trẻ ăn cần làm giúp mũi thông thoáng, để khi ăn trẻ sẽ ít bị nôn, cần làm sạch mũi bằng cách hút sạch mũi cho trẻ, sau đó lau khô mũi bằng tăm bông.

Chuẩn bị thức ăn cho trẻ: Trong lúc mắc bệnh, đa số các trẻ sẽ có cảm giác lười ăn và khó tiêu hóa hơn so với lúc bình thường, bởi vậy, thức ăn cho trẻ phải được nấu mềm và lỏng hơn một ít so với ngày thường, nhưng vẫn phải bảo đảm đủ 4 nhóm thực phẩm (bột, béo, đạm, rau xanh quả chín).

Một vài lưu ý: Lấy khăn khô mềm để lau cho trẻ trong khi ăn, không dùng khăn ướt, vì khăn ướt khi chạm vào đầu mũi nhiều lần sẽ gây lạnh và kích thích chảy mũi liên tục. Do trẻ viêm đường hô hấp nên cần hạn chế không cho trẻ ăn uống đồ lạnh, cần ăn thức ăn ấm (ăn lạnh có thể sẽ làm tình trạng viêm tiến triển nhiều hơn). Không cho trẻ ăn những thực phẩm dễ gây kích ứng dị ứng (bé dị ứng với thực phẩm này) khi ăn vào trẻ bị nổi mề đay.

Nếu trẻ lười ăn, nên cho trẻ ăn lượng thức ăn ít hơn ngày thường, như vậy để trẻ không bị đói và không bị sụt cân thì phải chia nhỏ số bữa, cho trẻ ăn nhiều bữa để giúp trẻ ăn được nhiều sẽ tránh bị sụt cân suy dinh dưỡng.

Trong lúc bệnh nên trẻ có cảm giác ăn không ngon, dễ nôn ói, vì vậy, cần đút cho trẻ chậm hơn lúc bình thường. Nếu trẻ không chịu ăn nữa thì ngừng và có thể cho trẻ ăn những gì trẻ thích như: Sữa chua, sữa, các loại bánh, phô mai…

Trong quá trình chăm sóc trẻ, nếu có triệu chứng sau nặng hơn, bất thường như: Thở nhanh, sốt cao liên tục từ 3 - 5 ngày, không ăn uống được hoặc nôn ói nhiều cần cho trẻ tới ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chăm sóc trẻ bị viêm mũi họng cấp.

BS Nguyễn Văn Tú - Theo sức khỏe đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 07/07/2026

    Lá sung có tác dụng gì đối với sức khỏe?

    Lá sung được sử dụng từ lâu trong dân gian dưới dạng thực phẩm, nước sắc hoặc nguyên liệu hỗ trợ chăm sóc sức khỏe. Một số nghiên cứu hiện đại cho thấy lá sung chứa nhiều hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học có lợi cho sức khỏe.

  • 07/07/2026

    Thực đơn dinh dưỡng lành mạnh cho các "cú đêm" mê thể thao

    Những giải đấu thể thao cuồng nhiệt diễn ra vào khung giờ muộn luôn có sức hút mãnh liệt, dễ dàng biến người hâm mộ thành những "cú đêm" thực thụ. Tuy nhiên, việc thức khuya liên tục để theo dõi các trận đấu không chỉ làm đảo lộn nghiêm trọng nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể mà còn vô tình kích thích những cơn đói bụng xuất hiện vào ban đêm.

  • 06/07/2026

    U tuyến giáp ở Việt Nam: Phải chăng chúng ta đang chọc hút quá nhiều và phát hiện quá nhiều ung thư?

    Trong bài viết này, TS. Nguyễn Ngọc Cương sẽ chia sẻ góc nhìn chuyên môn về thực trạng chẩn đoán u tuyến giáp tại Việt Nam, đồng thời phân tích các khuyến cáo quốc tế nhằm giúp người đọc hiểu đúng, tránh lo lắng và điều trị quá mức.

  • 06/07/2026

    6 loại đồ uống quen thuộc hỗ trợ kiểm soát huyết áp

    Một số loại đồ uống dưới đây có tác dụng tốt đối với chỉ số huyết áp, giúp bạn có thêm cơ sở để xây dựng thực đơn dinh dưỡng hợp lý.

  • 06/07/2026

    Cháy nắng mắt phổ biến hơn bạn nghĩ

    Nếu bạn từng thắc mắc liệu mắt mình có thể bị cháy nắng không, câu trả lời ngắn gọn là: có. Việc bảo vệ mắt khi hoạt động ngoài trời nhiều là điều cần thiết để ngăn ngừa cháy nắng và tổn thương lâu dài.

  • 05/07/2026

    Viêm gan B - Căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm

    Viêm gan B là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất trên thế giới. Bệnh do một loại virus tấn công gan và có thể gây viêm gan cấp tính và mãn tính, ước tính có đến gần 1/3 dân số thế giới mắc bệnh, tỉ lệ mắc bệnh nhiều nhất là ở các nước đang phát triển.

  • 04/07/2026

    Các vấn đề hô hấp ở trẻ nhỏ

    Hầu hết trẻ em và trẻ vị thành niên đều đã có những lần mắc bệnh hô hấp.

  • 04/07/2026

    Ăn sập thế giới không lo "Tào Tháo đuổi": An toàn thực phẩm khi đi du lịch

    Những chuyến đi du lịch luôn mang lại cơ hội tuyệt vời để khám phá thiên nhiên và thưởng thức ẩm thực độc đáo tại những vùng đất mới. Tuy nhiên, niềm vui này rất dễ bị ảnh hưởng nếu bạn gặp phải các sự cố về hệ tiêu hóa như ngộ độc hay tiêu chảy do sự thay đổi đột ngột về môi trường sống và thói quen sinh hoạt. Nhằm giúp du khách có một kỳ nghỉ hè trọn vẹn, an toàn và tránh được các rủi ro về sức khỏe trên mọi cung đường, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học cùng các giải pháp thiết thực nhất.

Xem thêm