Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chăm sóc trẻ bị viêm đường hô hấp tại nhà

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các bệnh viêm đường hô hấp gây ra 10 triệu ca tử vong hàng năm. Thống kê cho thấy, trẻ dưới 5 tuổi có thể bị viêm đường hô hấp 4 - 6 lần trong một năm, điều này dẫn đến trẻ bị suy giảm sức khỏe, chậm phát triển cả thể chất và trí tuệ.

Tại nước ta, thống kê cho thấy, bệnh viêm đường hô hấp ở trẻ tăng cao theo chu kỳ mỗi năm, thời điểm trẻ bị mắc nhiều nhất là vào tháng 9-12 hằng năm, khi thời tiết chuyển mùa. Ngoài yếu tố bệnh theo mùa, tình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng, với diễn biến thất thường của các chỉ số ô nhiễm không khí cũng là yếu tố nguy cơ, làm cho tỷ lệ trẻ mắc bệnh đường hô hấp ngày một tăng cao.

Thời điểm trẻ bị mắc viêm đường hô hấp nhiều nhất là vào tháng 9-12 hằng năm.

Những bệnh viêm đường hô hấp thường gặp ở trẻ

Các bệnh hô hấp thường gặp ở trẻ nhỏ là viêm mũi cấp, viêm VA cấp tính, viêm VA mạn tính, viêm Amidan cấp tính, viêm Amidan mạn tính, viêm họng... đây chính là viêm đường hô hấp trên. Còn viêm đường hô hấp dưới gồm: Viêm phế quản, viêm thanh quản, viêm phổi...

Khi mắc viêm đường hô hấp, các biểu hiện thường thấy ở trẻ là quấy khóc, chảy nước mũi, chán ăn, chảy nước mắt, ho, sốt, khó thở, nhịp thở tăng so với lứa tuổi, cánh mũi phập phồng, co kéo các cơ hô hấp… Tuy nhiên, biểu hiện khó thở không xảy ra với viêm đường hô hấp trên mà là triệu chứng của viêm đường hô hấp dưới, nhưng nếu trẻ bị viêm thanh quản thì trẻ có thể sẽ bị khó thở. Và khó thở là biểu hiện rất ít gặp, nhưng đã gặp thì thường là dấu hiệu của bệnh nặng.

Cha mẹ làm gì khi trẻ viêm đường hô hấp?

Theo nghiên cứu, trẻ thường mắc viêm đường hô hấp do virus, nên các phương pháp điều trị chủ yếu là giảm các triệu chứng. Các thuốc điều trị cho trẻ thường được sử dụng là thuốc hạ sốt, giảm đau, chống viêm tại chỗ, chăm sóc dinh dưỡng giúp nâng cao sức đề kháng. Nếu trường hợp trẻ có diễn tiến nặng hay bội nhiễm thì các bác sĩ sẽ chỉ định điều trị thích hợp.

Chính vì vậy việc chăm sóc trẻ bị viêm đường hô hấp tại nhà là vô cùng quan trọng.

Đối với trường hợp trẻ sốt

Khi viêm đường hô hấp cấp trẻ sẽ bị sốt, vậy câu hỏi đặt ra cho cha mẹ là có cần cho trẻ dùng thuốc hạ sốt. Nếu trẻ sốt dưới 38 độ, chỉ cần nới lỏng quần áo và mặc quần áo rộng rãi thoáng mát cho trẻ. Có thể lấy khăn nhúng nước ấm vắt kiệt lau người cho trẻ (chú ý lau các nếp gấp cổ, gáy, nách, bẹn…) Chỉ dùng thuốc hạ sốt cho trẻ khi nhiệt độ cơ thể sốt được đo từ 38 độ C trở lên. Hiện thuốc hạ sốt có nhiều loại nhưng nhìn chung dược chất chính đều là Paracetamol, chính vì vậy trước khi dùng cần pha đúng liều lượng, thời gian theo độ tuổi và cân nặng. Nếu sau khi cho trẻ dùng thuốc hạ sốt rồi mà tình trạng sốt cao của trẻ không đỡ, ngoài việc lau nước ấm hạ sốt hỗ trợ thì cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được khám và điều trị.

Khi viêm đường hô hấp cấp trẻ sẽ bị sốt.

Đối với trường hợp trẻ sổ mũi

Nếu chảy nước mũi cần lau mũi nhẹ nhàng cho trẻ bằng khăn mềm, giúp không bị đau do lau nhiều. Việc giữ ấm cơ thể cho trẻ sẽ giúp trẻ mau hết sổ mũi, nhất là thời tiết hiện nay lạnh về đêm và sáng, nên việc giữ ấm cho trẻ là quan trọng.

Hằng ngày cần vệ sinh mũi cho trẻ bằng nước muối sinh lý (NaCl 0,9%), việc nhỏ mũi sẽ giúp loãng mũi cho trẻ, sau đó hút sạch và lau khô mũi bằng tăm bông khô, sạch.

Đối với trường hợp trẻ ho

Nếu trẻ ho khi mắc viêm đường hô hấp, cần cho trẻ uống nước ấm, với trẻ trên 6 tháng tuổi có thể hấp lá hẹ, quất với mật ong giúp trẻ bớt ho. Còn nhỏ hơn hoặc ho nhiều thì việc đi khám bác sĩ là cần thiết. Tùy từng trường hợp trẻ ho mà các bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc trị ho cho trẻ. Điều quan trọng là khi trẻ ho cha mẹ cần áp dụng biện pháp vỗ lưng. Điều này giúp long đờm, loãng đờm, giảm ho cho trẻ.

Đối với trường hợp trẻ nôn ói

Khi trẻ có biểu hiện nôn ói có thể do viêm nhiễm đờm đặc cũng có thể do bệnh trở nặng. Vì vậy, nên theo dõi chặt chẽ nếu thấy tình trạng nôn ói nhiều, quấy khóc không chịu ăn nên đưa trẻ tới cơ sở y tế có chuyên khoa nhi để được thăm khám và điều trị.

Chế độ dinh dưỡng tốt sẽ giúp trẻ chiến đấu đánh bại virus, vi khuẩn.

Đối với trường hợp trẻ lười ăn

Khi bị mắc bệnh trong viêm đường hô hấp việc trẻ quấy khóc, lười ăn là rất hay gặp. Bệnh viêm đường hô hấp ở giai đoạn ủ bệnh đa số các trẻ đều mệt mỏi lười ăn. Đến khi bệnh tiến triển do trẻ bị đau họng, nghẹt mũi… khiến trẻ không chịu ăn, quấy khóc. Việc chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ giai đoạn này vô cùng quan trọng. Vì trẻ cần nâng cao thể trạng để phòng tránh được tiến diễn của bệnh nặng. Nếu chế độ dinh dưỡng tốt sẽ giúp cho trẻ chiến đấu đánh bại virus, vi khuẩn.

 Nguyên tắc chăm sóc dinh dưỡng đối với trẻ viêm đường hô hấp 

Trước khi cho trẻ ăn cần làm giúp mũi thông thoáng, để khi ăn trẻ sẽ ít bị nôn, cần làm sạch mũi bằng cách hút sạch mũi cho trẻ, sau đó lau khô mũi bằng tăm bông.

Chuẩn bị thức ăn cho trẻ: Trong lúc mắc bệnh, đa số các trẻ sẽ có cảm giác lười ăn và khó tiêu hóa hơn so với lúc bình thường, bởi vậy, thức ăn cho trẻ phải được nấu mềm và lỏng hơn một ít so với ngày thường, nhưng vẫn phải bảo đảm đủ 4 nhóm thực phẩm (bột, béo, đạm, rau xanh quả chín).

Một vài lưu ý: Lấy khăn khô mềm để lau cho trẻ trong khi ăn, không dùng khăn ướt, vì khăn ướt khi chạm vào đầu mũi nhiều lần sẽ gây lạnh và kích thích chảy mũi liên tục. Do trẻ viêm đường hô hấp nên cần hạn chế không cho trẻ ăn uống đồ lạnh, cần ăn thức ăn ấm (ăn lạnh có thể sẽ làm tình trạng viêm tiến triển nhiều hơn). Không cho trẻ ăn những thực phẩm dễ gây kích ứng dị ứng (bé dị ứng với thực phẩm này) khi ăn vào trẻ bị nổi mề đay.

Nếu trẻ lười ăn, nên cho trẻ ăn lượng thức ăn ít hơn ngày thường, như vậy để trẻ không bị đói và không bị sụt cân thì phải chia nhỏ số bữa, cho trẻ ăn nhiều bữa để giúp trẻ ăn được nhiều sẽ tránh bị sụt cân suy dinh dưỡng.

Trong lúc bệnh nên trẻ có cảm giác ăn không ngon, dễ nôn ói, vì vậy, cần đút cho trẻ chậm hơn lúc bình thường. Nếu trẻ không chịu ăn nữa thì ngừng và có thể cho trẻ ăn những gì trẻ thích như: Sữa chua, sữa, các loại bánh, phô mai…

Trong quá trình chăm sóc trẻ, nếu có triệu chứng sau nặng hơn, bất thường như: Thở nhanh, sốt cao liên tục từ 3 - 5 ngày, không ăn uống được hoặc nôn ói nhiều cần cho trẻ tới ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chăm sóc trẻ bị viêm mũi họng cấp.

BS Nguyễn Văn Tú - Theo sức khỏe đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 03/04/2025

    Ăn gì cho đẹp da, khắc phục da sần sùi do vảy nến?

    Người bị vảy nến nên bổ sung các loại thực phẩm chống viêm, giàu vitamin đồng thời hạn chế những thực phẩm có khả năng khiến bệnh phát triển, góp phần kiểm soát tốt bệnh và giúp làn da đẹp mịn màng hơn.

  • 03/04/2025

    Đẻ mắc vai hay dấu hiệu “con rùa” trong sản khoa

    Đẻ mắc vai hay còn gọi là dấu hiệu “con rùa” - là tình trạng xảy ra khi một hoặc cả hai vai của em bé bị kẹt trong quá trình sinh thường. Không có dấu hiệu báo trước và không có cách nào để ngăn ngừa tình trạng này xảy ra. Nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể bao gồm việc em bé quá lớn, xương chậu của mẹ nhỏ hoặc đỡ đẻ sai tư thế. Tình trạng này có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng bao gồm cả chấn thương thần kinh cho em bé. Cùng đọc bài viết sau để hiểu thêm về tình trạng này!

  • 02/04/2025

    Nâng cao tầm vóc Việt

    Tầm vóc không chỉ là thước đo chiều cao đơn thuần mà còn phản ánh sức khỏe và sự phát triển toàn diện của một dân tộc. Tuy nhiên, thực trạng chiều cao của người Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế so với bạn bè quốc tế

  • 01/04/2025

    Tăng cường miễn dịch cho trẻ mùa xuân

    Mùa xuân đến, mang theo không khí ấm áp và sức sống mới cho vạn vật. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm giao mùa, khí hậu biến đổi thất thường, tạo điều kiện cho các loại vi khuẩn, virus và mầm bệnh sinh sôi phát triển.

  • 01/04/2025

    Ngày Thế Giới Nhận Thức về Tự Kỷ: Hiểu đúng và đồng hành cùng người tự kỷ

    Ngày 2 tháng 4 hàng năm, thế giới cùng hướng về Ngày Thế Giới Nhận Thức về Tự Kỷ – một sự kiện do Liên Hợp Quốc khởi xướng nhằm kêu gọi sự quan tâm sâu sắc hơn đến rối loạn phổ tự kỷ (ASD).

  • 31/03/2025

    Chăm sóc da cho bé vào mùa xuân: Mẹo nhỏ cho mẹ

    Mùa xuân là thời điểm giao mùa, khí hậu thất thường, hanh khô, độ ẩm thấp, dễ gây ra những ảnh hưởng không tốt đến làn da nhạy cảm của trẻ nhỏ.

  • 30/03/2025

    Những thay đổi về làn da tuổi mãn kinh

    Tuổi mãn kinh không chỉ gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe sinh lý nữ, mà còn ảnh hưởng đến làn da. Chị em phụ nữ nên lưu ý điều gì khi chăm sóc da tuổi ngoài 40?

  • 30/03/2025

    Người cao tuổi và bệnh giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển tiếp giữa các mùa trong năm, kéo theo sự thay đổi của thời tiết, khí hậu. Đối với người cao tuổi, giai đoạn này thường tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe do hệ miễn dịch suy giảm và cơ thể dần lão hóa.

Xem thêm