Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chăm sóc trẻ bị Hemophilia

Hemophilia là bệnh rối loạn đông máu phổ biến trong các bệnh rối loạn đông máu di truyền.

Hemophilia - rối loạn đông máu phổ biến

Hemophilia là bệnh rối loạn đông máu phổ biến trong các bệnh rối loạn đông máu di truyền.

Tần suất Hemophilia khoảng 20/100000 nam, trong đó hemophilia A chiếm khoảng 80%, còn hemophilia A khoảng 20%

Bệnh đa phần gặp ở nam, rất hiếm khi gặp ở nữ.

Nguyên nhân gây bệnh

  • Hemophilia A là bệnh di truyền lặn liên kết nhiễm sắc thể X, thiếu hụt yếu tố VIII
  • Hemophilia B là bệnh di truyền lặn liên kết nhiễm sắc thể X, thiếu hụt yếu tố IX.
  • Cần hỏi tiền sử gia đình để xác định nguồn gen nếu có của gia đình mẹ bệnh nhân

Triệu chứng lâm sàng

  • Biểu hiện lâm sàng bệnh hemophilia là xuất huyết, có thể xảy ra rất sớm trong thời kỳ sơ sinh. Phần lớn trẻ xuất huyết khi bắt đầu vận động như bò, đi. Xuất huyết thường là bầm máu ở da, tụ máu ở cơ, chảy máu khớp, khi có vết thương thì chảy máu kéo dài. Các khớp hay chảy máu là khớp cổ chân, khớp gối, khuỷu tay. Các cơ hay chảy máu là cơ bắp chân, cơ đùi và cơ cánh tay; chảy máu cơ thắt lưng cẳng tay cũng thường gặp.

Chẩn đoán xác định

Lâm sàng:

  • Dễ bầm tím dưới da từ bé
  • Chảy máu tự phát
  • Chảy máu lâu cầm sau chấn thương phẫu thuật
  • Tiền sử gia đình có người bị bệnh chảy máu, đặc biệt bên họ mẹ (2/3 số trường hợp có thể có tiền sử bệnh)
  • Xét nghiệm định hướng yếu tố VIII/ IX có  ý nghĩa quyết định chẩn đoán:

+ Yếu tố VIII giảm < 40% là hemophilia A

+ Yếu tố IX giảm < 40% là hemophilia B

Chẩn đoán mức độ nặng 

Mức độ Nồng độ yếu tố Biểu hiện chảy máu
Nặng 1% Chảy máu tự nhiên khớp cơ và các cơ quan bên trong
Trung bình 1 – 5% Chảy máu tự nhiên hoặc liên quan đến chấn thương nhỏ
Nhẹ 5- 40% Chỉ chảy máu sau chấn thương,  phẫu thuật

Điều trị

  • Điều trị càng sớm càng tốt (trong 2 giờ đầu là tốt nhất)
  • Cần bổ sung yếu tố VIII/ IX đủ nồng độ cầm máu
  • Các trường hợp chảy máu nặng đều phải được điều trị tại các cơ sở y tế

Phần 2: Chăm sóc trẻ mắc Hemophilia

Nguyên tắc: chăm sóc cả về tinh thần và thể chất

Chăm sóc các vị trí chảy máu

Hướng dẫn trẻ nghỉ ngơi: không nên cử động các cơ, khớp chảy máu. Kê gối dưới cánh tay hoặc đùi (nếu sưng khớp gối, khuỷu); dùng dây đeo nếu chảy máu ở vai.

  • Chườm đá: Dùng khăn cuốn đá, đặt lên chỗ chảy máu trong (như chảy máu khớp, cơ). Chườm 5 phút nghỉ 10 phút liên tục, khi thấy chỗ được chườm vẫn nóng. Đo chu vi chỗ chảy máu, nếu tăng lên cần phải chườm tiếp.
  • Băng ép: cuốn nhẹ quanh vị trí chảy máu bằng một đoạn băng chun. Nếu có chảy máu ngoài da, dùng gạc ép vào chỗ chảy máu để giúp cầm máu.
  • Để cao vị trí tổn thương: đặt vị trí chảy máu cao hơn tim
  • Nhỏ nước muối vào metches mũi hằng ngày (nếu bệnh nhân có bị chảy máu mũi và đã nhét metches )
  • Dùng viên Transamin 500mg pha ra với 50 ml nước muối súc miệng khoảng 5 phút, khi có chảy máu trong khoang miệng
  • Vận động lại nhẹ nhàng các cơ, khớp khi ngừng chảy máu và ổn định vết  thương để tránh teo cơ, cứng khớp.

Dự  phòng chảy máu

  • Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, bơi và giữ gìn sức khỏe.
  • Tập vận động các nhóm cơ, khớp theo hướng dẫn của bác sỹ phục hồi chức năng
  • Kiểm tra sức khỏe định kỳ bao gồm cả kiểm tra răng miệng và cơ, khớp
  • Tiêm các vacxin phòng các bệnh lây nhiễm bao gồm cả viêm gan A và B.
  • Duy trì cân nặng hợp lý để tránh quá tải cho cơ và khớp.
  • Dùng các đồ bảo vệ như: mũ bảo hiểm; đệm gối, khuỷu tay khi chơi; đánh răng bằng bàn chải mềm, chỉ nha khoa; lót đệm bảo vệ quanh thành giường, các chỗ sắc nhọn để giảm thiểu chấn thương; sàn nhà phòng chơi cần được rải thảm.
  • Không dùng thuốc chứa aspirin
  • Không tiêm bắp

Chăm sóc tinh thần cho bệnh nhân

  • An ủi, động viên trẻ tuân thủ các hướng dẫn chăm sóc, điều trị của điều dưỡng, bác sĩ
  • Hướng dẫn, động viên trẻ tham gia vào các hoạt động bổ ích, giúp trẻ quên đi cảm giác nằm viện như: ca nhạc chăm sóc trẻ nằm viện, lớp học cho trẻ năm viện, các hoạt động vẽ tranh, sinh nhật với sự tham gia của các tình nguyện viên ( khi trẻ nằm viện)
  • Cho trẻ đi học đầy đủ và hòa đồng với các bạn trong lớp

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bệnh ưa chảy máu - Hemophilia

Ths. Bs. Nguyễn Hoàng Nam - Phó trưởng khoa Huyết học lâm sàng - Theo Bệnh viện Nhi Trung ương
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

Xem thêm