Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cha mẹ vô tình 'tiếp tay' vi khuẩn kháng thuốc gây hại con

Tiến sĩ nhi khoa chỉ ra những thói quen xấu của cha mẹ làm hại gan thận, gây nguy hiểm cho con

Kháng kháng sinh trở thành nỗi ám ảnh toàn cầu, theo các chuyên gia nếu không kịp thời ngăn chặn tình trạng lạm dụng kháng sinh thì con đường bệnh nhân đi đến sẽ là 'nghĩa địa'.

Kháng sinh là một loại thuốc sử dụng tiêu diệt các vi khuẩn, vi sinh vật nhưng hiện nay tình trạng kháng kháng sinh lại đang phố biến, nếu không kiểm soát thì đến năm 2050 cứ 3 giây lại có người chết vì kháng kháng sinh. Người bị bệnh cần phẫu thuật cũng không được bởi vì không có kháng sinh điều trị phòng bệnh nhiễm trùng.

Chúng tôi có ghi chép lại chia sẻ của PGS. TS Nguyễn Tiến Dũng - Nguyên Trưởng Khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai về tình trạng kháng kháng sinh hiện nay.

GS Nguyễn Tiến Dũng nói về kháng kháng sinh.

Tự mua kháng sinh cho con chữa ho, sổ mũi, cha mẹ 'tiếp tay' cho vi khuẩn kháng thuốc

Kháng kháng sinh xảy ra ở rất nhiều trường hợp và các bậc phụ huynh khi đưa con đến bệnh viện trước đó họ đều đã dùng các loại kháng sinh.

Các trường hợp này đều có 'kịch bản' na ná nhau, đó là thấy con sốt, ho, sổ mũi, bố mẹ thay vì đưa con đến viện thì tự ý mua kháng sinh về cho con uống. Những lần ốm trước, họ đều tự điều trị cho con bằng cách đó, nhưng lần này uống thuốc mãi không đỡ.

Theo lời gợi ý của người bán thuốc, họ cũng đổi qua vài loại kháng sinh 'tốt hơn, thế hệ cao hơn', đồng thời cũng đắt tiền hơn. Chỉ đến khi con sốt cao, mệt lả mới đưa đến bệnh viện, làm kháng sinh đồ có cháu mới 7 - 8 tuổi đã kháng với tất cả các loại kháng sinh.

Với những ca này các bác sĩ đều rất vất vả để giành giật sự sống cho trẻ từ tay thần chết. Các bác sĩ phải thay đổi phác đồ điều trị, dùng kết hợp kháng sinh thế hệ cao hơn, liều cao hơn và chi phí đắt đỏ, tốn kém nhưng cũng có lúc trở tay không kịp, vì đã mất đi 'thời gian vàng' để trị bệnh.

Bác sĩ đành bất lực nhìn bệnh nhân ra đi mà không cứu được.

Kháng sinh là dạng thuốc đặc biệt bởi vì kháng sinh được bào chế và phân ra làm nhiều loại, nhiều nhóm, mỗi 1 kháng sinh chế ra tiêu diệt một số vi khuẩn nhất định chứ không phải một loại kháng sinh mà tiêu diệt được hết các vi khuẩn.

Khi sử dụng kháng sinh phụ thuốc vào bệnh nặng hay nhẹ, cần dùng kháng sinh hay không cần thời gian dùng bao lâu, uống hay bôi.

Đặc biệt, trên cơ địa bệnh nhân trẻ em, trẻ sơ sinh phải sử dụng khác sinh khác, phụ nữ sử dụng khác, người già sử dụng khác. Trường hợp này áp dụng với người hoàn toàn khoẻ mạnh trước đó và mới bị ốm.

Còn những người đang có bệnh khác như gan, thận, mắc thêm bệnh khác cần dùng kháng sinh thì phải hết sức lưu ý, không thể tuỳ tiện sử dụng.

Để đưa ra một loại thuốc kháng sinh đúng chỉ định, một bác sĩ học kháng sinh mất thời gian rất lâu, chưa kể bác sĩ khám bệnh phải rất có kinh nghiệm phát hiện mức độ bệnh nặng nhẹ, vi khuẩn nào gây bệnh mới kê đơn kháng sinh. Tóm lại, dù là bác sĩ nhưng để kê đơn không dễ chút nào.

Một kiểu phổ biến hiện nay mà đa số các mẹ áp dụng cho con đó là lần trước đi khám bác sĩ cho kháng sinh A, lần sau cho B. Đến lượt con ốm lần này, các mẹ sẽ đưa ra đơn thuốc rồi tự đánh giá triệu chứng sốt như thế nào, ho ra sao và áp dụng thuốc nào.

Phụ huynh sẽ cho con uống thuốc vài ngày không khỏi sẽ tăng liều lên.

Vấn đề tăng liều trong kháng sinh, tự ý tăng giảm liều, tự ý cắt thuốc, tất cả cái đó bác sĩ gọi là không tuân thủ điều trị nên đại bộ phận bệnh không khỏi, có khỏi cũng chỉ do mình tự đánh giá, khỏi không hoàn toàn.

Bệnh chỉ khỏi về lâm sàng, khỏi về triệu chứng, hết ho, hết sốt nhưng không khỏi về vi khuẩn, trong cơ thể vẫn có vi khuẩn sống sót, vì còn sống sót nên bệnh tái phát có thể 1 – 2 ngày sau, 1 tuần hoặc 2 – 3 tháng sau do tự ý giảm liều kháng sinh, tự ý cắt thuốc.

Uống kháng sinh kéo dài gây hậu quả nghiêm trọng

Kháng sinh được xem là nhóm thuốc ngoài tác dụng chữa bệnh đều có hại, chỉ có điều hại ít hay nhiều, đầu tiên là hại gan, thận.

Sau khi vào cơ thể, kháng sinh chuyển hoá qua gan, đào thải qua thận. Nếu ngày nào cũng làm việc đó thì rất hại gan, hại thận, chưa kể biến chứng quan trọng dị ứng. Nếu cơ thể dị ứng với kháng sinh nào đó thì rất dễ gây dị ứng.

Có người thì uống thuốc vào là dị ứng ngay nhưng cũng có người 1-2 ngày sau mới dị ứng. Dị ứng nhẹ thì nổi mẩn, nặng có thể gây sốc phản vệ không cấp cứu kịp thời có thể tử vong.

Tác hại thứ hai khi kháng sinh đó vào hoạt động cơ thể nó không chỉ đến chỗ có bệnh mà nó còn đến cả gan, não, thận, lách, tim… nếu dùng thuốc lâu ngày có hại toàn thể cơ thể do tác dụng phụ của kháng sinh kéo dài và dư đọng lâu.

Vậy, việc sử dụng kháng sinh đúng cách vô cùng quan trọng vì kháng sinh là thuốc đặc biệt, việc sử dụng chỉ giao cho thầy thuốc, để đào tạo bác sĩ mất nhiều năm, sử dụng kháng sinh không phải dễ nên các nước trên thế giới quy định kháng sinh bán theo đơn.

Người bán thuốc phải có chứng chỉ nghề nên chúng ta không được tự sử dụng ngay cả dược sĩ cũng không được quyền bán khi không có đơn.

Các nước đã luật hoá kháng sinh để người dân thực hiện tốt việc sử dụng kháng sinh đúng cách nhằm bảo vệ sức khoẻ cho người bệnh. Tránh ảnh hưởng đến sức khoẻ, tổn hại tới gan thận và đặc biệt sử dụng kháng sinh lâu dài gây kháng kháng sinh đang là nỗi ám ảnh của ngành y toàn thế giới.

PGS TS. Nguyễn Tiến Dũng - Theo Soha.vn
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm