Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các xét nghiệm xác định COVID-19

Trong đại dịch COVID-19 có 2 nhóm xét nghiệm SARS-CoV-2 là: xét nghiệm virus và xét nghiệm kháng thể. Dưới đây là bài viết của TS. Trần Bá Thoại về vấn đề này.

Một xét nghiệm y khoa cần để ý hai chỉ tiêu: Độ đặc hiệu càng cao số dương tính giả càng thấp và độ nhạy càng cao thì âm tính giả càng thấp. Trong đại dịch COVID-19 có 2 nhóm xét nghiệm SARS-CoV-2 là: xét nghiệm virus và xét nghiệm kháng thể.

Xét nghiệm chẩn đoán virus

Là xét nghiệm phát hiện virus trực tiếp. Mẫu bệnh phẩm xét nghiệm là dịch ngoáy mũi họng, nhằm giúp phát hiện nhiễm coronavirus SARS-CoV-2 hoạt động hay không.

Có hai loại xét nghiệm chẩn đoán virus là xét nghiệm phân tử (molecular test), như nucleic acid amplification test (NAAT), RT-PCR test, LAMP test, và xét nghiệm kháng nguyên (antigen test) phát hiện các protein trên bề mặt của virus SARS-CoV-2.

Ưu điểm của các xét nghiệm trực tiếp là xác định virus có trong mũi họng, đồng nghĩa là có nguy cơ lây nhiễm. Nhược điểm là phải có máy chuyên sâu, nhân viên kỹ thuật chuyên nghiệp, đắt tiền và tốn thời gian.

Xét nghiệm kháng thể (antibody test)

Là xét nghiệm phát hiện virus gián tiếp. Mẫu bệnh phẩm là máu, nhằm tìm kiếm các kháng thể được hệ thống miễn dịch của cơ thể sinh tổng hợp ra để chống lại virus SARS-CoV-2.

Vì kháng thể chỉ được sản xuất vài ngày hoặc vài tuần lễ sau khi bị lây nhiễm và tồn tại một khoảng thời gian sau khi hồi phục, nên các xét nghiệm kháng thể không được sử dụng để chẩn đoán người đang bị COVID-19 cũng như đánh giá khả năng miễn dịch trong tương lai.

Trong đại dịch COVID-19 có 2 nhóm xét nghiệm SARS-CoV-2 là: xét nghiệm virus và xét nghiệm kháng thể.

Xét nghiệm COVID-19 Việt Nam đang thực hiện

Hiện ở Việt Nam chúng ta đang sử dụng các loại xét nghiệm sau:

1. Xét nghiệm nhanh kháng nguyên

Đây là xét nghiệm trực tiếp, xét nghiệm nhằm phát hiện những kháng nguyên của SARS-CoV-2.

Ưu điểm:

– Phát hiện ca nhiễm SARS-CoV-2 do độ nhạy cũng khá cao: dương tính  72% ở người có triệu chứng, và 58% ở người không có triệu chứng...

– Dễ dàng thực hiện, có thể được sử dụng tại các điểm lấy mẫu di động.

– Kết quả nhanh chóng, thường dưới 30 phút.

– Chi phí rẻ, ít tốn kém so với xét nghiệm RT-PCR.

 Nhược điểm:

– Độ đặc hiệu không cao, có thể dương tính chéo với các virus khác. Trường hợp cần khẳng định chẩn đoán COVID -19 phải xét nghiệm thêm RT-PCR.

– Kết quả xét nghiệm nhanh kháng nguyên âm tính không được sử dụng làm bằng chứng để kết thúc cách ly.

 2. Xét nghiệm RT-PCR

Là xét nghiệm trực tiếp, xét nghiệm phát hiện virus SARS-CoV-2 đang hoạt động, nghĩa là phát hiện bệnh nhân COVID-19, và để xác định, khẳng định, chẩn đoán cho những người có xét nghiệm sàng lọc dương tính.

Cần lưu ý, chỉ số ngưỡng chu kỳ CT (cycle threshold) là số chu kỳ (vòng ) RNA chiết xuất từ mẫu bệnh phẩm được chuyển đổi thành DNA sau đó được khuếch đại. Trường hợp F0 nhưng có tải lượng virus thấp, ngưỡng chu kỳ CT> 30, thì có thể cho theo dõi theo dõi, điều trị tại nhà.

Ưu điểm:

– Độ nhạy và độ đặc hiệu cao.

– Có giá trị khẳng định chẩn đoán.

 Nhược điểm:

– Thời gian trả kết quả lâu.

– Yêu cầu thiết bị, cơ sở hạ tầng phòng thí nghiệm cao và cán bộ lành nghề.

– Chi phí thực hiện cao hơn kỹ thuật test nhanh kháng nguyên.

3. Xét nghiệm nhanh kháng thể (ELISA)

Đây là xét nghiệm gián tiếp, xét nghiệm nhằm phát hiện những kháng thể sản sinh ra sau khi bị lây nhiễm SARS-CoV-2.

Vì thế, các xét nghiệm kháng thể này không thể dùng để chẩn đoán sớm nhiễm SARS-CoV-2 được, khi hệ miễn dịch cơ thể chưa sản sinh kháng thể.

Ưu điểm:

– Phát hiện kháng thể trong máu giúp đánh giá khả năng sinh miễn dịch (immunogenicity) của bệnh nhân hay người được tiêm v COVID-19.

– Có thể thực hiện trong các labo trung bình, và không đòi hỏi kỹ thuật viên cao cấp.

– Chi phí tương đối so với xét nghiệm RT-PCR.

 Nhược điểm:

 – Xét nghiệm gián tiếp, chỉ cho biết virus có vào cơ thể hay không mà thôi.

4. Xét nghiệm mẫu gộp (POOLED TEST)

Trước tình hình diễn biến phức tạp của COVID-19, đại dịch lan rất nhanh, rất rộng, F0 mất dấu, nguồn nhân, vật lực xét nghiệm còn hạn chế, nhiều nước kể cả Việt Nam áp dụng xét nghiệm mẫu gộp (pooled testing).

Theo phương pháp xét nghiệm này, mẫu gộp gồm 5-10 mẫu đơn được làm một xét nghiệm duy nhất, nếu âm tính thì cả nhóm gộp này đều âm tính, ngược lại nếu mẫu gộp dương tính thì sẽ tiến hành xét nghiệm cho tất cả các mẫu đơn.

Các chuyên gia dịch tễ của các trung tâm kiểm soát bệnh tật CDC thế giới đều cho nhận xét là xét nghiệm mẫu gộp rất hiệu quả khi tầm soát cho một cộng đồng có tỷ lệ nhiễm SARS-CoV-2 thấp, vừa tiết kiệm thời  gian lẫn nhân vật lực.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Điểm khác nhau giữa các xét nghiệm COVID-19.

TS. Trần Bá Thoại - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 20/08/2022

    Uống nước có thể giúp giảm cân?

    Nước rất quan trọng đối với sự sống của con người, nó giúp điều hòa thân nhiệt, duy trì nồng độ máu, vận chuyển chất dinh dưỡng đến và đi từ tế bào. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối tương quan tích cực giữa việc uống nước và giảm cân.

  • 20/08/2022

    Cách tận dụng lợi ích sức khỏe của chùm ngây

    Cây chùm ngây được coi là một trong những loài cây giàu dinh dưỡng nhất. Trong lá của chùm ngây cung cấp hàng loạt hoạt chất dinh dưỡng từ acid amino, carbohydrate, chất xơ đến các vitamin.

  • 20/08/2022

    10 lợi ích hàng đầu của việc tập thể dục thường xuyên

    Vận động đã được chứng minh là có nhiều lợi ích cho sức khỏe, cả về thể chất và tinh thần. Nó thậm chí có thể giúp bạn sống lâu hơn. Dưới đây là 10 lợi ích hàng đầu mà tập thể dục thường xuyên đem lại cho cơ thể và não bộ của bạn.

  • 19/08/2022

    3 cách dùng táo tàu để cải thiện chất lượng giấc ngủ

    Nếu thường xuyên bị mất ngủ, ngủ không sâu giấc, bạn có thể tìm tới một vị thuốc Đông y phổ biến với khả năng giúp thư giãn, cải thiện giấc ngủ một cách tự nhiên: Quả táo tàu. Cùng tìm hiểu các lợi ích của táo tàu, cũng như làm sao bạn có thể dùng loại quả này để có giấc ngủ ngon.

  • 19/08/2022

    Mẹo tăng hormone dopamine không cần dùng thuốc

    Dopamine thường được biết đến như một loại "hormone hạnh phúc". Vậy làm thế nào bạn có thể tăng mức dopamine một cách tự nhiên? Cách tốt nhất là bạn nên bổ sung các loại thực phẩm làm tăng mức dopamine trong thực đơn hàng ngày.

  • 19/08/2022

    Cải thiện tư thế với 4 động tác đơn giản

    Ở lưng có một nhóm cơ ổn định mang tên erector spinae, có nhiệm vụ giúp cơ thể ổn định và vững chắc để cử động an toàn. Các bài tập rèn luyện cơ lưng sẽ giúp người tập cải thiện tư thế hiệu quả.

  • 19/08/2022

    Chuyên gia chỉ ra 4 thói quen ăn sáng khiến não bộ lão hóa nhanh hơn

    Sự lão hóa của não bộ là một quy luật tự nhiên mà không ai có thể tránh khỏi. Tuy nhiên, việc duy trì lối sống không lành mạnh, bao gồm một số thói quen liên quan đến bữa ăn sáng có thể làm tăng tốc độ lão hóa của não bộ.

  • 19/08/2022

    Mẹo ngăn chặn cơn thèm ăn một cách tự nhiên

    Ăn uống ngon miệng tuy tốt cho sức khỏe nhưng nếu ăn quá nhiều, ăn vô độ sẽ dẫn tới nguy cơ thừa cân, béo phì. Nếu đang phải đối mặt với cơn thèm ăn diễn ra nhiều lần mỗi ngày, sử dụng một số loại thực phẩm dưới đây có thể giúp bạn kiềm chế cơn đói một cách tự nhiên.

Xem thêm