Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bảo vệ răng: ăn gì và không nên ăn gì?

Khi ăn các thực phẩm chứa tinh bột hoặc đường, cơ thể bạn không những được cung cấp năng lượng mà còn tạo điều kiện cho vi khuẩn trong khoang miệng phát triển. Những vi khuẩn này có thể lên men carbohydrate, tạo ra axit làm ăn mòn men răng, dẫn đến sâu răng và các bệnh về nướu.

Mảng bám răng là một lớp màng sinh học mỏng, dính, gần như vô hình, bao gồm vi khuẩn và các thành phần khác, bao phủ bề mặt của tất cả các răng. Khi đường hoặc tinh bột từ thực phẩm tiếp xúc với mảng bám, vi khuẩn sẽ lên men carbohydrate và tạo ra axit. Những axit này có thể tấn công men răng ngay sau khi bạn ăn, và nếu các cuộc tấn công này lặp đi lặp lại, lớp men bảo vệ răng sẽ dần bị phá hủy, dẫn đến sâu răng.

Ngoài ra, vi khuẩn trong mảng bám còn kích thích phản ứng viêm, gây tổn thương nướu, xương và các cấu trúc nâng đỡ răng, dẫn đến bệnh nướu răng.

Một số loại thực phẩm có thể làm tăng nguy cơ sâu răng, trong khi một số khác giúp giảm sự hình thành mảng bám. Dưới đây là những thực phẩm nên ưu tiên và những thực phẩm cần hạn chế để bảo vệ sức khỏe răng miệng.

Những thực phẩm có lợi cho răng miệng

1. Trái cây và rau củ giàu chất xơ

Theo Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA), thực phẩm giàu chất xơ giúp làm sạch răng và nướu, đồng thời kích thích tiết nước bọt – cơ chế bảo vệ tự nhiên quan trọng chống lại sâu răng và bệnh nướu răng. Nước bọt không chỉ trung hòa axit mà còn chứa canxi và phốt phát, giúp tái khoáng hóa men răng bị tổn thương do vi khuẩn.

2. Phô mai, sữa, sữa chua nguyên chất và các sản phẩm từ sữa

Phô mai là một thực phẩm kích thích tiết nước bọt hiệu quả. Ngoài ra, canxi và phốt phát có trong sữa, phô mai và các sản phẩm từ sữa giúp bổ sung khoáng chất, hỗ trợ quá trình tái tạo men răng, bảo vệ răng khỏi sự ăn mòn của axit.

Tìm hiểu 4 suy nghĩ sai lầm về sữa, phô mai, sữa chua cần tránh

3. Trà xanh và trà đen

Hai loại trà này chứa polyphenol có khả năng tiêu diệt hoặc ức chế sự phát triển của vi khuẩn mảng bám, từ đó giảm thiểu quá trình sản sinh axit gây hại cho men răng. Nếu nước dùng để pha trà có chứa fluor, đây cũng là một nguồn cung cấp fluor hữu ích cho răng.

4. Thực phẩm có chứa fluor

Nước uống có fluor và các thực phẩm chế biến từ nước có fluor (như nước ép dạng bột không đường, súp khô) đều có lợi cho sức khỏe răng miệng. Một số thực phẩm chế biến sẵn, như gia cầm, hải sản và ngũ cốc dạng bột, cũng có thể cung cấp fluor giúp bảo vệ men răng.

Đọc thêm Sôcôla đen: Siêu thực phẩm cho sức khỏe răng miệng của bé

Những thực phẩm gây hại cho răng miệng

1. Kẹo và đồ ngọt dính

Các loại kẹo như caramel, kẹo que và kẹo dẻo chứa đường tinh luyện có khả năng bám dính lâu trên bề mặt răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn sản sinh axit gây sâu răng. Nếu ăn đồ ngọt, hãy ưu tiên những loại có thể tan nhanh trong miệng. Theo ADA, sô cô la – đặc biệt là sô cô la đen (70% cacao) – có thể bị rửa trôi khỏi răng nhanh hơn so với các loại kẹo khác và có một số lợi ích cho sức khỏe.

2. Thực phẩm giàu tinh bột dễ mắc kẹt trong răng

Các thực phẩm như bánh mì mềm, khoai tây chiên và bánh quy có thể bị mắc kẹt trong các kẽ răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn lên men carbohydrate và sản sinh axit, gây sâu răng.

3. Nước ngọt có ga

Nước ngọt có ga là nguồn cung cấp đường bổ sung lớn, đặc biệt ở trẻ em và thanh thiếu niên. Không chỉ chứa lượng đường cao, các loại đồ uống này còn chứa axit photphoric và axit citric – hai thành phần có thể làm mòn men răng theo thời gian.

4. Các chất làm khô miệng

Rượu và một số loại thuốc có thể làm giảm tiết nước bọt, khiến khoang miệng mất đi cơ chế bảo vệ tự nhiên chống lại vi khuẩn. Nếu thuốc là nguyên nhân gây khô miệng, bạn nên tham khảo ý kiến nha sĩ về việc sử dụng nước súc miệng có fluoride hoặc gel fluoride để bảo vệ men răng.

Ăn uống để có hàm răng khỏe mạnh

Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) khuyến nghị các thói quen ăn uống sau để giảm nguy cơ sâu răng từ thực phẩm:

  • Chỉ ăn thực phẩm có đường trong bữa ăn chính: Trong bữa ăn, cơ thể tiết ra nhiều nước bọt hơn, giúp trung hòa axit và rửa trôi các mảnh thức ăn, giảm tác động có hại của đường đối với răng.
  • Hạn chế ăn vặt giữa các bữa ăn: Nếu cần ăn vặt, hãy chọn thực phẩm bổ dưỡng. Sau đó, nhai kẹo cao su không đường để kích thích tiết nước bọt, giúp rửa sạch thức ăn và axit còn sót lại trong miệng.
  • Uống nhiều nước, đặc biệt là nước có fluoride: Nước có chứa fluoride giúp bảo vệ men răng và ngăn ngừa sâu răng. Nếu sử dụng nước đóng chai, hãy kiểm tra nhãn để đảm bảo nước có chứa fluoride.

Hãy đọc Vệ sinh răng miệng cho trẻ nhỏ

  • Duy trì thói quen chăm sóc răng miệng: Đánh răng hai lần mỗi ngày với kem đánh răng chứa fluoride. Dùng chỉ nha khoa ít nhất một lần mỗi ngày để loại bỏ mảng bám và thức ăn giữa các kẽ răng.
Trương Phan Hồng Hà - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

  • 13/10/2026

    Nguy cơ khi hiến tế bào gốc từ máu và tủy xương bạn cần biết

    Hiến tặng tế bào gốc tủy xương đòi hỏi phải đồng ý cho phép lấy tế bào gốc từ máu hoặc tủy xương của bạn để truyền cho người khác. Quá trình này được gọi là cấy ghép tế bào gốc, cấy ghép tủy xương hoặc cấy ghép tế bào gốc tạo máu. Cùng tìm hiểu về quy trình và những nguy cơ bạn có thể gặp phải khi hiến tế bào gốc qua bài viết sau!

  • 12/10/2026

    Chăm sóc và phục hồi làn da bị cước, nẻ gót tay chân ở trẻ nhỏ

    Mùa đông tới mang theo không khí khô lạnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ nhỏ phải đối mặt với nhiều vấn đề sức khỏe. Hiện tượng nẻ gót, bong tróc hay cước tay chân ở trẻ nhỏ là nỗi trăn trở hàng đầu của nhiều bậc phụ huynh. Những vết bong nẻ không chỉ làm bé đau rát, ngứa ngáy mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt, giấc ngủ và sự phát triển toàn diện của trẻ. Việc nhận biết rõ nguyên nhân, dấu hiệu và nắm chắc quy trình chăm sóc da chuẩn khoa học sẽ giúp cha mẹ chủ động bảo vệ toàn diện cho bé trong những ngày giá rét.

  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

Xem thêm