Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 nguyên tắc để có một bữa ăn lành mạnh

Cuộc sống hiện đại khiến bạn gặp nhiều nguy cơ hơn từ các thực phẩm hàng ngày, các gian hàng trong siêu thị và những nguy hiểm từ những thực phẩm chế biến sẵn.

Nhưng tin tốt là nếu bạn làm theo 10 nguyên tắc dưới đây, bạn sẽ có thể có một bữa ăn lành mạnh cho sức khỏe. Đây có thể sẽ là lời chỉ dẫn thú vị cho bạn khi mua thực phẩm hoặc ăn uống. Nếu bạn tuân thủ được hoàn toàn chúng, bạn sẽ có thể ăn được những thực phẩm tươi, an toàn, tránh được nguy cơ của rất nhiều bệnh mạn tính nguy hại cho cơ thể. Hãy tuân thủ những nguyên tắc này để có thể khỏe mạnh hơn, giảm được cân và cảm thấy thoải mái hơn

1. Hạn chế tối đa dùng thực phẩm đóng hộp, đóng gói, chế biến sẵn

Đương nhiên cũng có một số sản phẩm đóng gói khá tuyệt như hoa artiso, hạt tiêu rang,… nhưng bạn nên thật tỉnh táo khi chọn sản phẩm. Hãy đọc nhãn trên bao bì sản phẩm và luôn chú ý đến 2 điều sau: danh sách thành phần và tỷ trọng dinh dưỡng của các thanh phần đó.

Nên thận trọng với những sản phẩm mà thực phẩm chính lại ở cuối danh sách và đường hay muối lại ở đầu danh sách. Thường thì danh sách đó được sắp xếp theo thứ tự giảm dần về khối lượng các thành phần trong sản phẩm và nguyên liệu đứng đầu bao giờ cũng là nhiều nhất.

Bạn cũng nên chú ý tới những thành phần không có trong danh sách, chúng không được viết vào nhãn có thể vì bao bì quá nhỏ, hoặc chúng được thêm vào trong khi ở kho hoặc được làm ở những nhà máy nhỏ. Nên cẩn thận với những đồ như vậy.

2. Nếu là đồ ăn đã được đóng gói, bạn chỉ nên dùng những đồ ăn có ít hơn 5 thành phần trong đó.

Nếu có trên 5, tốt nhất hãy vứt nó đi. Cũng nên cẩn thận với những đồ ăn có mác tốt cho sức khỏe như những loại đồ uống thể thao. Đã có nhiều gói khoai tây chiên kỹ với nhãn không chứa gluten, thực phẩm hữu cơ, không chứa nguyên liệu nhân tạo, không đường và chứa không quá 5 thành phần. Nghe có vẻ ổn phải không? Nhưng nên ghi nhớ rằng, cola hoàn toàn không chứa chất béo nhưng điều đó không thể khiến nó trở thành một loại đồ ăn có lợi cho sức khỏe.

3. Hạn chế đường tối đa

Nếu đường, dưới mọi cái tên như mật mía tự nhiên, mật ong, siro từ mía, và các loại mật khác, có trong nhãn thành phần thì nên tránh xa chúng. Một chai tương cà chua ketchuo có thể chứa tới 33 thìa cafe đường. Gạo trắng và bột mỳ là sản phẩm chứa nhiều tinh bột và sẽ chuyển hóa thành đường trong cơ thể. Nếu bạn mắc tiểu đường và béo bụng, bạn phải tránh xa các loại đường và tinh bột, kể cả trong các loại hạt nguyên cám.

4. Nên tránh xa những đồ ăn có hàm lượng fructose cao như siro bắp.

Đây là một loại chất lỏng siêu ngọt nhưng không cung cấp bất kỳ năng lượng nào cho cơ thể. Một số siro bắp hàm lượng fructose cao còn chứa thủy ngân là một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất. Rất nhiều chất lỏng giàu calo như soda, nước ép, nước tăng lực, chứa rất nhiều sản phẩm phụ độc hại của quá trình chuyển hóa, và chúng thường có nhiều dấu hiệu của chất lượng kém và thực phẩm chế biến.

5. Tránh xa những thức ăn có chứa chữ “hydro hóa” trên nhãn

Đó là dấu hiệu cho thấy có chất béo tự do, dầu thực vật đã biến đổi qua một quá trình hóa học để chuyển thành những phân tử nhỏ hơn. Chúng giúp giữ thực phẩm đươc lâu hơn nhưng có thể gây ra bệnh tim, tiểu đường, ung thư. Thành phố New York và hầu hết châu Âu đều đã cấm chúng và bạn cũng nên vậy.

6. Tránh xa những loại dầu ăn đã tinh chế như ngô, đậu nành,… cũng nên tránh những thực phẩm chiên rán.

7. Tránh xa những nguyên liệu mà bạn không nhận ra, và chỉ được viết bằng tiếng Latinh.

8. Tránh xa những thực phẩm chứa chất bảo quản, chất phụ gia, chất tạo màu, phẩm màu, hương liệu tự nhiên, hoặc hương vị chứa MSG (monosodium glumate)

10. Tránh xa những thực phẩm có chất tạo ngọt nhân tạo, 

Aspartame, Splenda, sucralose, đường rượu, hoặc tất cả những chất tận cùng bằng đuôi “ol” như xylitol, sorbitol. Chúng làm bạn nhanh đói hơn, làm chậm quá trình chuyển hóa, tạo đầy hơi và dự trữ nhiều mỡ thừa ở bụng.

Nếu thực phẩm đến trực tiếp từ nông trại, không qua chế biến hóa học, chúng sẽ an toàn. Nếu chúng được lớn lên trên cây thì đó mới là những thứ bạn nên giữ lại.

Đó là 10 nguyên tắc đầu tiên cho một lối sống lành mạnh. Đó là một hướng dẫn đơn giản để có thể tránh xa rắc rối và mang tới cho bạn một thực đơn dễ áp dụng. Những lợi ích có thể mang lại là dinh dưỡng cân bằng, duy trì cân nặng khỏe mạnh và bảo vệ bạn khỏi những căn bệnh nguy hiểm.

Từng bữa ăn của bạn sẽ ảnh hưởng không chỉ tới sức khỏe của bản thân và gia đình, mà còn ảnh hưởng tới cách sản xuất thức ăn, tiêu thụ năng lượng, thay đổi khí hậu và suy thoái môi trường. Bạn có nhiều sức mạnh hơn bạn nghĩ đó. Hãy sử dụng chúng 1 cách hữu ích nhé.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đường và chất làm ngọt

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - The science of eating
Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

Xem thêm