Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

10 nguyên tắc để có một bữa ăn lành mạnh

Cuộc sống hiện đại khiến bạn gặp nhiều nguy cơ hơn từ các thực phẩm hàng ngày, các gian hàng trong siêu thị và những nguy hiểm từ những thực phẩm chế biến sẵn.

Nhưng tin tốt là nếu bạn làm theo 10 nguyên tắc dưới đây, bạn sẽ có thể có một bữa ăn lành mạnh cho sức khỏe. Đây có thể sẽ là lời chỉ dẫn thú vị cho bạn khi mua thực phẩm hoặc ăn uống. Nếu bạn tuân thủ được hoàn toàn chúng, bạn sẽ có thể ăn được những thực phẩm tươi, an toàn, tránh được nguy cơ của rất nhiều bệnh mạn tính nguy hại cho cơ thể. Hãy tuân thủ những nguyên tắc này để có thể khỏe mạnh hơn, giảm được cân và cảm thấy thoải mái hơn

1. Hạn chế tối đa dùng thực phẩm đóng hộp, đóng gói, chế biến sẵn

Đương nhiên cũng có một số sản phẩm đóng gói khá tuyệt như hoa artiso, hạt tiêu rang,… nhưng bạn nên thật tỉnh táo khi chọn sản phẩm. Hãy đọc nhãn trên bao bì sản phẩm và luôn chú ý đến 2 điều sau: danh sách thành phần và tỷ trọng dinh dưỡng của các thanh phần đó.

Nên thận trọng với những sản phẩm mà thực phẩm chính lại ở cuối danh sách và đường hay muối lại ở đầu danh sách. Thường thì danh sách đó được sắp xếp theo thứ tự giảm dần về khối lượng các thành phần trong sản phẩm và nguyên liệu đứng đầu bao giờ cũng là nhiều nhất.

Bạn cũng nên chú ý tới những thành phần không có trong danh sách, chúng không được viết vào nhãn có thể vì bao bì quá nhỏ, hoặc chúng được thêm vào trong khi ở kho hoặc được làm ở những nhà máy nhỏ. Nên cẩn thận với những đồ như vậy.

2. Nếu là đồ ăn đã được đóng gói, bạn chỉ nên dùng những đồ ăn có ít hơn 5 thành phần trong đó.

Nếu có trên 5, tốt nhất hãy vứt nó đi. Cũng nên cẩn thận với những đồ ăn có mác tốt cho sức khỏe như những loại đồ uống thể thao. Đã có nhiều gói khoai tây chiên kỹ với nhãn không chứa gluten, thực phẩm hữu cơ, không chứa nguyên liệu nhân tạo, không đường và chứa không quá 5 thành phần. Nghe có vẻ ổn phải không? Nhưng nên ghi nhớ rằng, cola hoàn toàn không chứa chất béo nhưng điều đó không thể khiến nó trở thành một loại đồ ăn có lợi cho sức khỏe.

3. Hạn chế đường tối đa

Nếu đường, dưới mọi cái tên như mật mía tự nhiên, mật ong, siro từ mía, và các loại mật khác, có trong nhãn thành phần thì nên tránh xa chúng. Một chai tương cà chua ketchuo có thể chứa tới 33 thìa cafe đường. Gạo trắng và bột mỳ là sản phẩm chứa nhiều tinh bột và sẽ chuyển hóa thành đường trong cơ thể. Nếu bạn mắc tiểu đường và béo bụng, bạn phải tránh xa các loại đường và tinh bột, kể cả trong các loại hạt nguyên cám.

4. Nên tránh xa những đồ ăn có hàm lượng fructose cao như siro bắp.

Đây là một loại chất lỏng siêu ngọt nhưng không cung cấp bất kỳ năng lượng nào cho cơ thể. Một số siro bắp hàm lượng fructose cao còn chứa thủy ngân là một sản phẩm phụ của quá trình sản xuất. Rất nhiều chất lỏng giàu calo như soda, nước ép, nước tăng lực, chứa rất nhiều sản phẩm phụ độc hại của quá trình chuyển hóa, và chúng thường có nhiều dấu hiệu của chất lượng kém và thực phẩm chế biến.

5. Tránh xa những thức ăn có chứa chữ “hydro hóa” trên nhãn

Đó là dấu hiệu cho thấy có chất béo tự do, dầu thực vật đã biến đổi qua một quá trình hóa học để chuyển thành những phân tử nhỏ hơn. Chúng giúp giữ thực phẩm đươc lâu hơn nhưng có thể gây ra bệnh tim, tiểu đường, ung thư. Thành phố New York và hầu hết châu Âu đều đã cấm chúng và bạn cũng nên vậy.

6. Tránh xa những loại dầu ăn đã tinh chế như ngô, đậu nành,… cũng nên tránh những thực phẩm chiên rán.

7. Tránh xa những nguyên liệu mà bạn không nhận ra, và chỉ được viết bằng tiếng Latinh.

8. Tránh xa những thực phẩm chứa chất bảo quản, chất phụ gia, chất tạo màu, phẩm màu, hương liệu tự nhiên, hoặc hương vị chứa MSG (monosodium glumate)

10. Tránh xa những thực phẩm có chất tạo ngọt nhân tạo, 

Aspartame, Splenda, sucralose, đường rượu, hoặc tất cả những chất tận cùng bằng đuôi “ol” như xylitol, sorbitol. Chúng làm bạn nhanh đói hơn, làm chậm quá trình chuyển hóa, tạo đầy hơi và dự trữ nhiều mỡ thừa ở bụng.

Nếu thực phẩm đến trực tiếp từ nông trại, không qua chế biến hóa học, chúng sẽ an toàn. Nếu chúng được lớn lên trên cây thì đó mới là những thứ bạn nên giữ lại.

Đó là 10 nguyên tắc đầu tiên cho một lối sống lành mạnh. Đó là một hướng dẫn đơn giản để có thể tránh xa rắc rối và mang tới cho bạn một thực đơn dễ áp dụng. Những lợi ích có thể mang lại là dinh dưỡng cân bằng, duy trì cân nặng khỏe mạnh và bảo vệ bạn khỏi những căn bệnh nguy hiểm.

Từng bữa ăn của bạn sẽ ảnh hưởng không chỉ tới sức khỏe của bản thân và gia đình, mà còn ảnh hưởng tới cách sản xuất thức ăn, tiêu thụ năng lượng, thay đổi khí hậu và suy thoái môi trường. Bạn có nhiều sức mạnh hơn bạn nghĩ đó. Hãy sử dụng chúng 1 cách hữu ích nhé.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Đường và chất làm ngọt

Ts.Bs. Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - The science of eating
Bình luận
Tin mới
  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

  • 23/05/2026

    Bệnh thủy đậu - Nỗi nguy hiểm cho trẻ nhỏ

    Thủy đậu tuy là bệnh lành tính ở đa số trường hợp, nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Các nốt phỏng nước dễ bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc biến chứng viêm mô tế bào. Ở những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi, thủy đậu có thể gây viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

  • 22/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe của quả mận ít người biết

    Quả mận rất giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Giàu chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất, quả mận có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 22/05/2026

    Sớm cải thiện chiều cao cho con để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng”

    Chiều cao của trẻ từ lâu không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình, mà đã trở thành một phần trong mục tiêu nâng cao tầm vóc thế hệ tương lai. Thông qua chiến dịch “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” và từ góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần chú ý hơn đến việc phát triển chiều cao của con, chủ động kiểm tra sớm hơn để có giải pháp tối ưu kịp thời trong giai đoạn phát triển “vàng” của trẻ.

  • 22/05/2026

    5 nhóm thực phẩm làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng

    Ung thư đại tràng, là một bệnh lý ác tính khởi phát từ ruột già hoặc đại tràng. Căn bệnh này thường bắt đầu một cách âm thầm dưới dạng những khối u nhỏ, lành tính được gọi là polyp mọc trên lớp niêm mạc bên trong đại tràng. Nếu không được tầm soát và can thiệp kịp thời, theo thời gian, một số polyp này có thể đột biến và tiến triển thành ung thư.

  • 21/05/2026

    5 loại thực phẩm nên ăn khi bị sốt

    Khi bị sốt, ăn các thực phẩm giàu dinh dưỡng, uống đủ nước là biện pháp khắc phục tại nhà hiệu quả giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và hỗ trợ hệ miễn dịch khi cơn sốt giảm dần.

Xem thêm