Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tự bổ sung steroid đồng hóa - Hậu quả khó lường

Trong lĩnh vực thể hình, người ta sử dụng steroid làm tác nhân giúp họ xây dựng cơ bắp và có được vóc dáng như mong muốn.

Nhưng vấn đề là việc sử dụng steroid kéo dài có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe mà không phải ai cũng biết...

Steroid đồng hóa là gì?

Thuật ngữ “đồng hóa steroid” được sử dụng để chỉ một nhóm các chất tổng hợp có tác dụng giống hormon giới tính nam, ví dụ, testosteron. Các loại thuốc này thúc đẩy sự phát triển của cơ xương (tác dụng đồng hóa) và sự phát triển của các đặc tính tình dục nam (tác dụng androgenic).

Có nhiều loại hormon đồng hóa, nhưng đa số chúng có chức năng tương tự nhau. Khi tập luyện, chúng ta tạo ra những vết rách nhỏ trong những sợi cơ (Tiny micro - tears). Khi cơ bắp tái tạo và phục hồi sau tập luyện, nó sẽ ngày một lớn hơn và lặp lại quá trình đó theo thời gian. Đây là cách để tạo ra những khối cơ lớn cho người tập thể hình. Hormon sinh dục nam testosteron tạo điều kiện thuận lợi cho cơ bắp phát triển, hormon đồng hóa thực hiện công việc tương tự như vậy nhưng tốt hơn và nhanh hơn. Chúng đồng thời tăng tốc độ quá trình phục hồi của cơ bắp bằng việc khóa lại hormon dị hóa. Cortisol là hormon làm tăng thoái hóa protein ở tế bào và giảm sinh tổng hợp protein cho cơ bắp. Do đó, hormon đồng hóa giúp cho vận động viên giảm thời gian để đạt được mục tiêu của họ trong tập luyện.

tu-bo-sung-steroid-dong-hoa-hau-qua-kho-luong-1

Lạm dụng steroid đồng hóa dễ gây nguy cơ xấu cho sức khỏe.

Dễ bị lạm dụng?

Các chất bổ sung steroid được quảng bá dưới dạng các sản phẩm hormon hoặc các chất thay thế cho steroid đồng hóa, là những chất được cho là được chuyển đổi thành testosteron hoặc các hợp chất tương tự trong cơ thể. Nhiều trong số các sản phẩm này được bày bán trên thị trường và được dán nhãn là chất bổ sung chế độ ăn uống có thể làm tăng khối lượng và sức mạnh cơ bắp.

Tùy thuộc vào loại, steroid đồng hóa có thể được dùng bằng đường uống, tiêm bắp hoặc tiêm qua da dưới dạng gel hoặc kem. Khi được sử dụng cho mục đích y tế, steroid đồng hóa có thể được thực hiện bằng cách tiêm bắp hoặc tiêm dưới da, bằng đường uống, cấy viên dưới da hoặc bằng cách bôi lên da qua miếng dán hoặc gel. Tuy nhiên, liều lượng được sử dụng bởi những người lạm dụng steroid có thể lớn hơn nhiều so với liều dùng cho mục đích y tế hợp pháp. Khi steroid bị lạm dụng cho mục đích phi y học, chúng thường được tiêm hoặc uống.

Khi lạm dụng steroid để xây dựng cơ bắp hoặc cải thiện hiệu suất thể thao, người dùng có thể dùng liều gấp đôi thậm chí 100 lần liều điều trị thông thường theo quy định.

Theo các nhà nghiên cứu, các vận động viên sức bền thường sử dụng liều lượng thấp hơn mức thay thế 5 đến 10mg/ngày. Người chạy nước rút thường sẽ mất 1,5 đến 2 lần mức thay thế. Người tập tạ và người tập thể hình sẽ dùng liều gấp 10 đến 100 lần bình thường.

Những nguy cơ xấu cho sức khỏe

Hormon đồng hóa rất có lợi cho sự phát triển cơ bắp, các vận động viên đôi khi sử dụng chúng để nâng cao thành tích thi đấu và cải thiện thể chất của họ. Nhưng sau khi sử dụng kéo dài chúng có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe. Nguy cơ bị đau tim hoặc đột quỵ cao hơn có liên quan đến việc sử dụng cả thuốc tiêm và thuốc uống. Nhiều nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, nguy cơ tổn thương gan có thể xảy ra khi sử dụng hầu hết các steroid đường uống được sử dụng cho thể hình.

Tác dụng ngắn hạn: Các tác động về thể chất và tinh thần của lạm dụng steroid đối với nam và nữ có thể bao gồm:

Ở nam giới: Gây mụn trứng cá, vú to, tăng sinh tuyến tiền liệt, chảy máu (thường ở mũi), tổn thương mô da tại chỗ tiêm, co rút tinh hoàn, giảm sản xuất và khả năng vận động của tinh trùng, lượng tinh dịch giảm, cương cứng thường xuyên hoặc liên tục, huyết áp cao, tăng mức cholesterol LDL, giảm mức cholesterol HDL, giữ nước dẫn đến phù, chức năng gan bất thường...

Ở bé trai vị thành niên: Giảm tổng chiều cao đạt được, giữ nước dẫn đến phù, phát triển tình dục sớm, tăng kích thước dương vật, đau, cương dương vật kéo dài, tăng tần số cương cứng dương vật...

Ở phụ nữ: Mụn trứng cá, da dầu, hói đầu, giảm kích thước vú, giọng nói trầm, tăng trưởng cơ thể và lông mặt, mở rộng âm vật, rối loạn kinh nguyệt (hoặc không có kinh nguyệt), tổn thương mô tại chỗ tiêm, giữ nước dẫn đến phù...

Về lâu dài: Các tác động dài hạn có thể được liệt kê dưới đây như ảnh hưởng xấu đến tim mạch, rối loạn chức năng gan, khối u gan, ung thư gan, ung thư tuyến tiền liệt (chỉ dành cho nam giới)... những rủi ro tiềm ẩn khác: nhiễm trùng da, nhiễm HIV (dùng chung kim tiêm) nhiễm viêm gan...

Mặc dù steroid có khả năng mang lại sự tăng trưởng cơ bắp đáng kể cho cơ thể, nhưng vẫn cần cân nhắc các tác dụng phụ nguy hiểm của chúng. Việc kết hợp giữa dinh dưỡng và tập luyện sẽ mang lại kết quả tốt cho sức khỏe và thể lực chung của một người tập luyện thể hình.

Tại Việt Nam, việc sử dụng steroid chưa được quản lý nghiêm ngặt. Việc bán steroid đồng hóa cũng diễn ra rất nhiều và công khai trên các trang mạng xã hội với nguồn gốc không rõ ràng, nên người dùng cần cảnh giác...
DS. Trịnh Thị Khánh - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 01/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

  • 31/03/2026

    12 loại thuốc bạn tuyệt đối không nên dùng cùng cà phê

    Cà phê chứa caffeine, có thể ảnh hưởng đến cách cơ thể hấp thụ và chuyển hóa một số loại thuốc. Nếu bạn đang dùng thuốc theo toa, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tránh cà phê và các loại đồ uống chứa caffeine, hoặc nên uống cà phê cách xa giờ uống thuốc.

  • 30/03/2026

    11 loại thực phẩm có nhiều lợi ích cho huyết áp hơn củ dền

    Củ dền rất giàu nitrat, giúp làm giãn mạch máu và hỗ trợ huyết áp khỏe mạnh nhưng có một số loại thực phẩm khác mang lại nhiều lợi ích không kém.

  • 30/03/2026

    Giải pháp khoa học xử lý nấm mốc tường nhà trong mùa nồm ẩm

    Mùa nồm, hay hiện tượng ngưng tụ hơi nước do độ ẩm không khí vượt ngưỡng bão hòa (thường trên 90%), tạo điều kiện lý tưởng cho các loài vi nấm như Aspergillus hoặc Cladosporium phát triển mạnh mẽ trên bề mặt tường.

  • 29/03/2026

    8 lợi ích sức khỏe bất ngờ của cá khoai

    Cá khoai là một loại cá nước mặn được đánh giá cao vì có hàm lượng protein cao và ít chất béo. Nó cũng chứa nhiều khoáng chất thiết yếu hỗ trợ các chức năng hàng ngày của cơ thể. Dưới đây là 8 lợi ích của cá khoai trong chế độ ăn uống.

  • 28/03/2026

    7 điều có thể xảy ra với cơ thể người không ăn rau và trái cây

    Có một số người không thích ăn rau và trái cây. Mặc dù sức khỏe có thể vẫn bình thường nhưng về lâu dài thói quen ăn uống này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

Xem thêm