Tình trạng nghén nói gì về sức khỏe của bạn?

Rất nhiều phụ nữ bắt đầu nghén trong 3 tháng đầu thai kỳ và việc thích ăn một món ăn nào đó sẽ trở nên rõ ràng hơn trong 3 tháng giữa thai kỳ (từ tuần thứ 13 đến tuần thứ 27) và sau đó trạng thái thèm ăn sẽ giảm dần. Một số nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, việc thèm ăn thứ gì đó là gợi ý về tình trạng sức khỏe hoặc tâm trạng của phụ nữ - có thể là thay đổi hormone, thiếu dinh dưỡng, thiếu một số thành phần đặc biệt trong các loại thức ăn hoặc các yếu tố liên quan đến văn hóa, tâm lý. Tuy nhiên, cơ chế của việc nghén và thèm ăn khi mang thai phức tạp hơn rất nhiều, và sẽ thay đổi từ người này sang người khác. Dưới đây là những gì bạn cần biết.

Dưa chuột muối

Rất nhiều phụ nữ mang thai sẽ thèm ăn dưa chuột muối trong thời kỳ mang thai. Khảo sát tại Mỹ chỉ ra rằng nữ thiếu niên mang thai, trong 3 tháng cuối thai kỳ thường xuyên thèm ăn dưa chuột muối, trong khi đó một nghiên cứu khác trên phụ nữ mang thai tại Bắc Ireland chỉ ra rằng 5.1% phụ nữ thèm dưa chuột muối. Dưa chuột muối có vị mặn đi kèm với vị chua. Thèm dưa chuột muối có thể là do nhu cầu natri tăng cao do cơ thể đang tăng lượng máu trong chu kỳ mang thai. Một số nhà nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều phụ nữ mang thai thường sẽ thèm các món ăn ít giá trị dinh dưỡng (như đồ ngọt, đồ tráng miệng, chocolate) thay vì các món ăn giàu dinh dưỡng khác cũng có chứa natri (ví dụ như các loại rau). Điều này đặt ra một giả thuyết rằng, việc thèm dưa chuột muối thực sự là do thiếu natri trong cơ thể hay thiếu năng lượng.

Kem

Khoảng 22% phụ nữ mang thai báo cáo lại rằng họ bị thèm đồ ngọt trong 3 tháng đầu thai kỳ. Đồ ngọt có thể là kem, nước trái cây hoặc kẹo. Một số nhà nghiên cứu cho rằng đột nhiên thèm đồ ngọt có thể là dấu hiệu cho thấy bạn đang bị thiếu canxi. Một số nhà nghiên cứu cho rằng việc thèm đồ ăn gì có mối liên quan chặt chẽ đến văn hóa. Ví dụ, mặc dù phụ nữ tại Mỹ thường sẽ coi kem là món đồ ngọt mà họ thèm nhất khi mang thai thì nghiên cứu chỉ ra rằng 22.7% phụ nữ mang thai tại Tanzania thèm xoài nhưng họ lại không ăn đủ lượng như ý muốn. Các nhà nghiên cứu cho rằng đây có thể là do yếu tố tâm lý, vì con người thường sẽ thèm những thứ bị cấm hơn là những thứ được cho phép ăn.

Đồ ăn nhiều gia vị

Khoảng 3.4% phụ nữ mang thai sẽ thèm ăn các loại đồ ăn nhiều gia vị như cà ri và ớt. Một số nhà nghiên cứu cho rằng có thể là do phụ nữ mang thai thường cảm thấy nóng do lưu lượng tuần hoàn tăng, khiến các mạch máu giãn nở ra và cơ thể sẽ nóng hơn bình thường. Do đó, họ thường tìm đến các loại thực phẩm nóng để giúp làm mát cơ thể - nghe hơi vô lý nhưng capsaicin – một chất thường có trong các loạt tiêu, ớt cay có thể có tác động đến hệ nhiệt độ của cơ thể. Ngoài ra capsaicin còn kích thích một số nơ ron thần kinh, tạo ra tín hiệu về cảm giác ấm, từ đó tăng thông khí cơ thể và làm mát.

Nghiên cứu năm 2016 chỉ ra rằng một số phụ nữ rất thèm chanh tươi khi mang thai.  Các nhà khoa học cho rằng thèm ăn các thứ có vị đắng (có thể là đồ ăn được hoặc thậm chí là không ăn được) thường xảy ra với phụ nữ bị thiếu máu thiếu sắt. Thiếu máu thiếu sắt nếu không được điều trị có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe cho cả mẹ và em bé như chậm tăng trưởng và phát triển, sinh non, cân nặng sơ sinh thấp cũng như các vấn đề về tim mạch do thiếu oxy. Một tình trạng khác cũng có thể dẫn đến việc thèm chanh tươi là thiếu acid dạ dày. Nước chanh có rất nhiều acid citric và có tác dụng trung hòa acid trong dạ dày khi tiêu hóa. Uống nước chanh rất tốt cho tình trạng khó tiêu, ợ nóng, trào ngược axit – cũng là những tình trạng thường gặp khi mang thai. Ngoài ra, chanh cũng rất giàu các vitamin, kali, vitamin C. Tuy nhiên, uống nước chanh quá nhiều có thể gây tổn thương răng miệng.

Trái cây

Có khoảng 19% phụ nữ ở Mỹ thèm trái cây hoặc nước trái cây khi mang thai. Nghiên cứu trên 1000 phụ nữ ở Sri Lanka chỉ ra rằng 40% số phụ nữ thèm trái cây chưa chín và 30% thèm trái cây chín. Thèm trái cây có thể cho thấy nhu cầu vitamin C của phụ nữ mang thai tăng cao. Thèm trái cây chưa chín (như xoài xanh, cóc…) thường sẽ phổ biến ở 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ. Đây được cho là cách cơ thể đang bổ sung thêm năng lượng và đảm bảo rằng cơ thể đang nhận được cân đối các thực phẩm.

Chocolate

35% số phụ nữ thèm đồ ngọt trong thai kỳ, đặc biệt là chocolate. Chocolate rất giàu các chất dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, như kẽm, sắt, magie và các chất chống oxy hóa. Tuy nhiên việc thèm chocolate xảy ra rất sớm trong thai kỳ, trước giai đoạn em bé phát triển vượt bậc. Do đó, các nhà nghiên cứu tin rằng, thèm chocolate không liên quan nhiều đến các vấn đề về dinh dưỡng. Một giả thuyết được đưa ra là thèm chocolate là một dạng tự chữa lành trong khi mang thai. Chocolate rất giàu alkaloid giúp làm tăng lượng serotonin – một chất dẫn truyền thần kinh giúp cân bằng cảm xúc trong não và có tác dụng chống trầm cảm.

Bánh mì

Thèm ăn tinh bột và các thực phẩm nhiều năng lượng, giàu carbohydrate như bánh mì là rất phổ biến khi mang thai. Các thực phẩm giàu carbohydrate có thể giúp phụ nữ mang thai giảm buồn nôn trong giai đoạn thai nghén. Thèm tinh bột là cách cơ thể đang cố gắng điều chỉnh và giữ cân bằng về cảm xúc. Nhiều loại thực phẩm giàu carbohydrate khác, bao gồm cả bánh mì có chứa tryptophan, một loại acid amin giúp phân giải serotonin, giúp cơ thể cảm thấy thoải mái hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mẹo để giảm chứng ốm nghén cho bà bầu