Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thái độ cực đoan và sự phức tạp trong giải quyết vấn đề nhận thức

Bộ não là chìa khóa giải quyết câu hỏi tại sao một người lại hành xử theo cách như vậy và nắm giữ manh mối cho những hệ tư tưởng mà người đó chọn để sống. Phong cách hành xử - hay thái độ trước một sự vật, hiện tượng phản ánh tư tưởng và nhận thức của một người. Mối quan hệ này hai chiều này đôi khi gặp phải những trục trặc – và một trong số đó là khi cảm xúc chi phối thái độ cực đoan, nó có thể mang tới những vướng mắc về nhận thức.

Nghiên cứu về thái độ cực đoan

Nghiên cứu từ Đại học Cambridge đã chỉ ra rằng những người có thái độ cực đoan hoạt động kém hiệu quả trong việc giải quyết các nhiệm vụ tinh thần phức tạp. Theo nghiên cứu, những thái độ hay hành vi quá khích đã thu hút sự chú ý của toàn thế giới, và các nhà khoa học bắt đầu đánh giá chúng từ năm 2001. Ví dụ điển hình là vụ tấn công 11/9 của nhóm Hồi giáo cực đoan al-Qaeda đã giết chết 2.977 người và gây chấn động toàn thế giới. Kể từ đó, các chuyên gia như nhà tâm lý học đã quan tâm đến việc tìm hiểu các quan điểm cực đoan ra đời như thế nào và hoạt động ra sao. Các nhà nghiên cứu của Đại học Cambridge đã tìm cách đánh giá xem liệu sự khác biệt về cách nhận thức hoặc xử lý thông tin của một cá nhân có thể tạo ra các quan điểm tư tưởng thế giới, chẳng hạn như niềm tin chính trị, dân tộc và giáo điều, vượt ra ngoài tuổi tác, chủng tộc và giới tính của bản thân một cá thể.

Những người có thái độ cực đoan cho rằng thế giới chỉ có màu đen và trắng

Một nghiên cứu trên 330 người trong độ tuổi từ 22 đến 63 tuổi tại Hoa Kỳ đã đánh giá thái độ của các đối tượng nghiên cứu sau khi trải qua 37 nhiệm vụ tâm lý thần kinh22 khảo sát tính cách trong hai tuần. Tất cả các nhiệm vụ được thiết kế để ngẫu nhiên, chẳng hạn như ghi nhớ các hình dạng trực quan. Sau đó, bằng cách sử dụng mô hình tính toán các nhà nghiên cứu có thể trích xuất thông tin từ dữ liệu về nhận thức và học tập của những người tham gia cũng như khả năng giải quyết các nhiệm vụ nhận thức phức tạp của họ.

Theo kết quả tổng thể của nghiên cứu cho thấy, thế giới quan hệ tư tưởng phản ánh quá trình ra quyết định về mặt nhận thức. Trong đó, phát hiện quan trọng của nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có thái độ cực đoan có xu hướng nghĩ về thế giới chỉ có hai thái cực đen và trắng, và cảm thấy khó khăn khi giải quyết các nhiệm vụ nhận thức phức tạp cần đòi hỏi các bước chuẩn bị và thực hiện phức tạp. Các nhà khoa học cho rằng bản thân sự tư duy hoặc nhận thức não bộ đã đấu tranh để xử lý và lập kế hoạch cho các chuỗi hành động phức tạp có thể bị thu hút nhiều hơn bởi các hệ tư tưởng cực đoan hoặc các hệ tư tưởng độc đoán có mục đích đơn giản hóa chu trình vận hành của thế giới.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng chỉ thêm rằng những người cực đoan trong thái độ có xu hướng kém trong việc điều tiết cảm xúc của họ, dẫn đến việc bốc đồng trong những trải nghiệm về cảm xúc. Điều này giải thích vì sao có những cá nhân đặc biệt có thể sẵn sàng xuất hiện và thực hiện các hành vi bạo lực đối với những người khác. Trong các bài thí nghiệm, khi những người này được yêu cầu xác định xem các dấu chấm của một câu văn chẳng hạn đang di chuyển sang bên trái hay phải, họ chỉ mất nhiều thời gian hơn để xử lý thông tin đó và để đi đến quyết định xác định.

Khi những người tham gia được yêu cầu trả lời nhanh nhất và chính xác nhất có thể, những người theo hướng bảo thủ về quan điểm cho thấy họ sử dụng chiến lược một cách chậm hơn nhưng ổn định, trong khi những người nghiêng về tự do quan điểm lại thực hiện bằng một chiến lược nhanh hơn nhưng lại không ổn định, dễ tức giận và ít chính xác hơn. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng phát hiện này cho thấy các cá nhân bảo thủ về mặt quan điểm có cách đối xử với các kích thích tâm lý một cách thận trọng, dù những kích thích này ở cấp độ tâm lý thần kinh rất cơ bản.

Xác định và hỗ trợ những người nhạy cảm với sự cấp tiến

Trong kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học cho rằng những phát hiện sẽ giúp xác định những cá nhân dễ bị cực đoan hóa trong tư tưởng, từ đó có thể đưa ra các biện để hỗ trợ họ tránh khỏi khả năng bị ảnh hưởng quá dễ dàng. Theo các chuyên gia, nhân khẩu học của một cá nhân chỉ giải thích được 8% sự sai lệch chung, không giải thích toàn bộ lý do tại sao một người có thái độ hoặc quan điểm cực đoan. Tuy nhiên, việc kết hợp các đánh giá về nhận thức và tính cách sẽ giúp các chuyên gia tăng khả năng giải thích sự khác biệt của các quan điểm tư tưởng này lên khoảng 30% - 40%.

Tham khảo thêm thông tin tại: Một số rối loạn tâm lý thường gặp ở người cao tuổi

Bình luận
Tin mới
  • 29/08/2026

    Sự khác biệt giữa chế độ ăn phương Đông và phương Tây

    Chế độ ăn Địa Trung Hải từ lâu đã được coi là chuẩn mực cho một sức khỏe tốt. Ăn uống là một hành trình mang tính cá nhân sâu sắc, gắn liền với các mối liên hệ văn hóa, niềm tin tâm linh, thói quen và tất nhiên là cả nguồn thực phẩm sẵn có. Chế độ ăn uống trực tiếp chịu trách nhiệm cho sức sống cũng như sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta, vì vậy không có gì ngạc nhiên khi có nhiều tranh luận về việc thế nào mới chính xác là một chế độ ăn lành mạnh; bởi đây là một vấn đề quan trọng và đầy thách thức.

  • 28/08/2026

    Huyết áp của bạn sẽ thay đổi như thế nào khi bạn tập thể dục mỗi ngày?

    Tập thể dục đều đặn hàng ngày có thể làm giảm huyết áp bằng cách tăng cường sức khỏe tim mạch và cải thiện độ đàn hồi cũng như chức năng của mạch máu. Tập thể dục với cường độ vừa phải hầu hết các ngày trong tuần có thể giúp giảm huyết áp bền vững và giảm nguy cơ mắc bệnh tim.

  • 27/08/2026

    Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori và các bệnh lý liên quan

    Hơn 80% người trưởng thành tại Việt Nam nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori – tác nhân chính gây viêm loét và ung thư dạ dày. Khám phá ngay cơ chế lây truyền, quá trình phát triển bệnh và thách thức kháng kháng sinh hiện nay để chủ động bảo vệ sức khỏe gia đình bạn

  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

  • 23/08/2026

    Bệnh ho gà

    Tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh ho gà đối với cộng đồng và khám phá lịch tiêm chủng thiết yếu cho mẹ bầu cùng trẻ sơ sinh nhằm tạo dựng hàng rào miễn dịch vững chắc.

  • 22/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống trà dâm bụt giúp hạ huyết áp

    Uống trà dâm bụt đều đặn suốt cả ngày có thể giúp hạ huyết áp, đặc biệt là đối với những người bị tăng huyết áp giai đoạn. Việc tạo thói quen uống hai tách trà trở lên mỗi ngày có thể tăng cường hiệu quả của nó .

Xem thêm