Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thái độ cực đoan và sự phức tạp trong giải quyết vấn đề nhận thức

Bộ não là chìa khóa giải quyết câu hỏi tại sao một người lại hành xử theo cách như vậy và nắm giữ manh mối cho những hệ tư tưởng mà người đó chọn để sống. Phong cách hành xử - hay thái độ trước một sự vật, hiện tượng phản ánh tư tưởng và nhận thức của một người. Mối quan hệ này hai chiều này đôi khi gặp phải những trục trặc – và một trong số đó là khi cảm xúc chi phối thái độ cực đoan, nó có thể mang tới những vướng mắc về nhận thức.

Nghiên cứu về thái độ cực đoan

Nghiên cứu từ Đại học Cambridge đã chỉ ra rằng những người có thái độ cực đoan hoạt động kém hiệu quả trong việc giải quyết các nhiệm vụ tinh thần phức tạp. Theo nghiên cứu, những thái độ hay hành vi quá khích đã thu hút sự chú ý của toàn thế giới, và các nhà khoa học bắt đầu đánh giá chúng từ năm 2001. Ví dụ điển hình là vụ tấn công 11/9 của nhóm Hồi giáo cực đoan al-Qaeda đã giết chết 2.977 người và gây chấn động toàn thế giới. Kể từ đó, các chuyên gia như nhà tâm lý học đã quan tâm đến việc tìm hiểu các quan điểm cực đoan ra đời như thế nào và hoạt động ra sao. Các nhà nghiên cứu của Đại học Cambridge đã tìm cách đánh giá xem liệu sự khác biệt về cách nhận thức hoặc xử lý thông tin của một cá nhân có thể tạo ra các quan điểm tư tưởng thế giới, chẳng hạn như niềm tin chính trị, dân tộc và giáo điều, vượt ra ngoài tuổi tác, chủng tộc và giới tính của bản thân một cá thể.

Những người có thái độ cực đoan cho rằng thế giới chỉ có màu đen và trắng

Một nghiên cứu trên 330 người trong độ tuổi từ 22 đến 63 tuổi tại Hoa Kỳ đã đánh giá thái độ của các đối tượng nghiên cứu sau khi trải qua 37 nhiệm vụ tâm lý thần kinh22 khảo sát tính cách trong hai tuần. Tất cả các nhiệm vụ được thiết kế để ngẫu nhiên, chẳng hạn như ghi nhớ các hình dạng trực quan. Sau đó, bằng cách sử dụng mô hình tính toán các nhà nghiên cứu có thể trích xuất thông tin từ dữ liệu về nhận thức và học tập của những người tham gia cũng như khả năng giải quyết các nhiệm vụ nhận thức phức tạp của họ.

Theo kết quả tổng thể của nghiên cứu cho thấy, thế giới quan hệ tư tưởng phản ánh quá trình ra quyết định về mặt nhận thức. Trong đó, phát hiện quan trọng của nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người có thái độ cực đoan có xu hướng nghĩ về thế giới chỉ có hai thái cực đen và trắng, và cảm thấy khó khăn khi giải quyết các nhiệm vụ nhận thức phức tạp cần đòi hỏi các bước chuẩn bị và thực hiện phức tạp. Các nhà khoa học cho rằng bản thân sự tư duy hoặc nhận thức não bộ đã đấu tranh để xử lý và lập kế hoạch cho các chuỗi hành động phức tạp có thể bị thu hút nhiều hơn bởi các hệ tư tưởng cực đoan hoặc các hệ tư tưởng độc đoán có mục đích đơn giản hóa chu trình vận hành của thế giới.

Ngoài ra, các nhà nghiên cứu cũng chỉ thêm rằng những người cực đoan trong thái độ có xu hướng kém trong việc điều tiết cảm xúc của họ, dẫn đến việc bốc đồng trong những trải nghiệm về cảm xúc. Điều này giải thích vì sao có những cá nhân đặc biệt có thể sẵn sàng xuất hiện và thực hiện các hành vi bạo lực đối với những người khác. Trong các bài thí nghiệm, khi những người này được yêu cầu xác định xem các dấu chấm của một câu văn chẳng hạn đang di chuyển sang bên trái hay phải, họ chỉ mất nhiều thời gian hơn để xử lý thông tin đó và để đi đến quyết định xác định.

Khi những người tham gia được yêu cầu trả lời nhanh nhất và chính xác nhất có thể, những người theo hướng bảo thủ về quan điểm cho thấy họ sử dụng chiến lược một cách chậm hơn nhưng ổn định, trong khi những người nghiêng về tự do quan điểm lại thực hiện bằng một chiến lược nhanh hơn nhưng lại không ổn định, dễ tức giận và ít chính xác hơn. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng phát hiện này cho thấy các cá nhân bảo thủ về mặt quan điểm có cách đối xử với các kích thích tâm lý một cách thận trọng, dù những kích thích này ở cấp độ tâm lý thần kinh rất cơ bản.

Xác định và hỗ trợ những người nhạy cảm với sự cấp tiến

Trong kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học cho rằng những phát hiện sẽ giúp xác định những cá nhân dễ bị cực đoan hóa trong tư tưởng, từ đó có thể đưa ra các biện để hỗ trợ họ tránh khỏi khả năng bị ảnh hưởng quá dễ dàng. Theo các chuyên gia, nhân khẩu học của một cá nhân chỉ giải thích được 8% sự sai lệch chung, không giải thích toàn bộ lý do tại sao một người có thái độ hoặc quan điểm cực đoan. Tuy nhiên, việc kết hợp các đánh giá về nhận thức và tính cách sẽ giúp các chuyên gia tăng khả năng giải thích sự khác biệt của các quan điểm tư tưởng này lên khoảng 30% - 40%.

Tham khảo thêm thông tin tại: Một số rối loạn tâm lý thường gặp ở người cao tuổi

Bình luận
Tin mới
  • 01/08/2026

    Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?

    Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.

  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

Xem thêm