Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tắc vòi nhĩ (vòi Eustache)

Vòi nhĩ bắt đầu từ phía sau của mũi, giáp với vòm miệng, đi một chút lên phía trên và kết thúc ở tai giữa. Khoảng ở tai giữa là một phần rỗng của xương sọ chứa bộ máy thính giác và được bao phủ bởi một mặt của màng nhĩ. Vòi nhĩ có thể bị tắc, bị cản trở bởi nhiều lý do.

  • Nguyên nhân phổ biến nhất là “cảm” (nhiễm khuẩn đường hô hấp trên).
  • Viêm xoang và dị ứng cũng có thể gây sưng mô niêm mạc của vòi nhĩ. Đơn giản, nghẹt mũi có thể dẫn đến nghẹt tai.
  • Trẻ em đặc biệt hay bị tắc vòi nhĩ vì vòi nhĩ của chúng hẹp về đường kính, hướng thiên về ngang và đầu thông khoang mũi gần với amidan.
  • Mô amidan ở phía sau mũi gần vòi nhĩ đóng vai trò như một ổ chứa vi khuẩn, góp phần làm tái phát các bệnh nhiễm khuẩn tai.
  • Amidan to cũng có nguy cơ làm cản trở đầu của vòi nhĩ. Cắt amidan thương được khuyến nghị với trẻ em bị nhiễm khuẩn tai mãn tính.
  • Có một số ít trường hợp khối lượng hoặc khối u ở nền sọ hoặc mũi họng có thể dẫn đến cản trở vòi nhĩ.  

Các vấn đề của vòi nhĩ và nhiễm khuẩn tai liên quan nằm trong những vấn đề phổ biến nhất khi mọi người đến khám. Nhiều người bị các vấn đề mãn tính gây ra áp lực ở tai giữa. Các nguyên nhân có thể từ dị ứng cho đến vòi nhĩ quá nhỏ (hay xảy ra ở trẻ em bị hội chứng Down). Những bệnh nhân này thường thấy tai bị tắc nhưng không liên tục, tiếng nổ hoặc vỡ trong tai, mất thính giác dạng vừa, ù tai và/hoặc thỉnh thoảng có khả năng cân bằng kém. Hút thuốc có thể gây rụng lông mao, khiến lông bị cuốn vào cùng chất nhày và mảnh vụn từ vùng tai giữa sau mũi.

 

Thay đổi độ cao hoặc đi máy bay ảnh hưởng đến các vấn đề của vòi nhĩ như thế nào?

Khi độ cao thay đổi đột ngột, áp suất không khí được cân bằng ở hai mặt màng nhĩ ở vòi nhĩ có chức năng bình thường. Vòi nhĩ khỏe mạnh mở thường xuyên và đủ rộng để cân bằng sự thay đổi áp suất không khí. Khi thay đổi độ cao, chẳng hạn khi máy bay hạ cánh, áp suất không khí càng tăng khi máy bay càng hạ, sự thay đổi này đẩy màng nhĩ vào trong. Những người bị tắc vòi nhĩ có thể càng bị đầy tai, khả năng nghe kém và thậm chí đau khi điều này xảy ra. Những người có chức năng vòi nhĩ kém có thể trải nghiệm triệu chứng tương tự khi đi thang máy, lái xe qua núi hoặc lặn xuống đáy bể bơi. Thợ lặn chuyên nghiệp sẽ học các thủ thuật để cân bằng áp suất trong tai.

Điều trị tắc vòi nhĩ như thế nào?

Một số thủ thuật có thể thực hiện để cải thiện chức năng vòi nhĩ và trợ giúp cân bằng áp suất không khí.

  • Hành động nuốt đơn giản sẽ kích hoạt cơ đằng sau họng giúp mở vòi nhĩ. Bất kì hoạt động nào thúc đẩy hành động nuốt có thể giúp mở vòi nhĩ, chẳng hạn, nhai kẹo cao su, uống hoặc ăn.  
  • Ngáp càng có hiệu quả vì dùng đến cơ nhiều hơn.
  • Nếu tai vẫn cảm thấy bị đầy, có thê thử mở vòi nhĩ cưỡng chế bằng việc hít một hơi thật sâu và thổi ra trong khi bóp các lỗ mũi và đóng miệng. Khi cảm thấy tiếng “pop”, bạn đã thành công. Nếu vấn đề vẫn dai dẳng mặc dù bạn đã dùng phương pháp này bạn cần tìm đến sự trợ giúp y tế. Nếu bạn thấy chóng mặt khi làm kĩ thuật này, hãy dừng lại và đến khám bác sĩ.  
  • Nếu bạn bị cảm, viêm xoang, viêm tai hoặc bị dị ứng, nên trì hoãn đi máy bay hoặc đi các phương tiện thay thế.
  • Tương tự, những người bị các vấn đề về vòi nhĩ có thể thấy những bộ môn thể thao chẳng hạn lặn biển gây ra đau đớn, và một vài trường hợp có thể gây nguy hiểm.
  • Trẻ em đi máy bay không thể tự mở vòi nhĩ, nhưng có thể cho chúng bú bình hoặc ngậm ti giả. Khóc, tương tự như ngáp, cũng có thể giúp cân bằng áp suất không khí dễ hơn.

Nhiều người đi máy bay với vòi nhĩ dùng thuốc thông mũi hoặc thuốc thông mũi một giờ trước khi bay, và nếu cần, cả trước khi hạ cánh. Thuốc thông mũi sẽ làm co niêm mạc mũi và cổ họng, cho phép tai cân bằng dễ dàng hơn. Tương tự, bệnh nhân bị các vấn đề rối loạn chức năng vòi nhĩ mãn tính hàng ngày có thể kiểm soát dị ứng tích cực (với thống chống Histamin, thuốc thông mũi, và thuốc xịt mũi theo toa). Kiểm soát trào ngược axit có thể có ích ở một số trường hợp cơn trào ngược gây khó chịu vùng niêm mạc sau mũi và đầu ống vòi nhĩ. Lượng giá dị ứng cũng có thể có ích. Ở trường hợp nặng, một “ống cân bằng áp suất” (PET) có thể đặt vào màng nhĩ qua phẫu thuật, thay thế vai trò chức năng của vòi nhĩ, vì vậy đảm bảo cân bằng áp suất ở tai giữa.

Bình luận
Tin mới
  • 20/01/2026

    3 thời điểm ăn táo tốt nhất để giảm cân

    Táo giàu vitamin và chất xơ có lợi cho tiêu hóa. Có thể ăn táo vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày nhưng nếu mục đích ăn táo để giảm cân, hãy tham khảo 3 thời điểm hiệu quả nhất.

  • 20/01/2026

    Bỏ thuốc lá thành công: Phương pháp và động lực cho người hút thuốc lâu năm

    Hút thuốc lá từ lâu đã trở thành thói quen khó bỏ đối với hàng triệu người trên thế giới, đặc biệt là những người đã duy trì thói quen này qua nhiều năm. Tại Việt Nam, theo thống kê từ Bộ Y tế, tỷ lệ hút thuốc trong nam giới trưởng thành tuy có giảm từ 47,4% năm 2010 xuống còn 38,9% năm 2023, nhưng con số này vẫn cho thấy một thách thức lớn.

  • 19/01/2026

    5 loại cá khô giàu dinh dưỡng tốt cho sức khỏe và bí quyết chọn cá sạch

    Cá khô là nguồn cung cấp protein, omega-3 và khoáng chất cô đặc. Nếu lựa chọn loại ít muối, cá khô có thể thay thế đồ tươi hiệu quả. Tham khảo danh sách 5 loại cá khô tốt nhất cho sức khỏe.

  • 19/01/2026

    Nguyên nhân gây nhiễm trùng bàng quang ở trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn tuổi

    Nhiễm trùng bàng quang là một loại nhiễm trùng đường tiết niệu phát triển ở bàng quang, cơ quan rỗng chứa nước tiểu. Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể phát triển ở bất kỳ vị trí nào trong hệ tiết niệu, bao gồm thận, niệu quản, bàng quang hoặc niệu đạo.

  • 18/01/2026

    7 lý do cải bó xôi là một trong những loại rau xanh tốt nhất cho sức khỏe

    Rau bina hay còn gọi là cải bó xôi, rau chân vịt luôn đứng đầu danh sách các loại rau lá xanh giàu dinh dưỡng nhất, chứa đựng nhiều vitamin, khoáng chất và các hợp chất sinh học, giúp bảo vệ cơ thể ngăn ngừa nhiều bệnh mạn tính.

  • 18/01/2026

    Mẹo chăm sóc da vùng da cổ

    Vùng da cổ và ngực thường rất mỏng manh và hay bị bỏ quên trong quy trình chăm sóc da. Ở phụ nữ, vùng da này đặc biệt dễ bị lão hóa và tổn thương do ánh nắng mặt trời do tiếp xúc nhiều với tia cực tím (UV).Bài viết này thảo luận về tổn thương da ở vùng da cổ, đưa ra lời khuyên về các sản phẩm và quy trình điều trị nếp nhăn , tình trạng đổi màu, đốm nắng và các vấn đề khác.

  • 17/01/2026

    Trái cây giảm cân: 5 loại quả ngọt giúp 'đốt' mỡ không tưởng

    Một số loại trái cây giàu đường lại sở hữu khả năng đốt mỡ kinh ngạc nhờ hàm lượng chất xơ và hoạt chất sinh học đặc biệt. Tìm hiểu 5 loại trái cây giảm cân giúp sở hữu vóc dáng thon gọn mà không phải nhịn ăn khắc nghiệt.

  • 17/01/2026

    Lời khuyên tập luyện cho phụ nữ sau tuổi 50

    Bước qua tuổi 50, nhiều phụ nữ bắt đầu đối diện với những thay đổi rõ rệt về sức khỏe và vóc dáng.

Xem thêm