Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tắc vòi nhĩ (vòi Eustache)

Vòi nhĩ bắt đầu từ phía sau của mũi, giáp với vòm miệng, đi một chút lên phía trên và kết thúc ở tai giữa. Khoảng ở tai giữa là một phần rỗng của xương sọ chứa bộ máy thính giác và được bao phủ bởi một mặt của màng nhĩ. Vòi nhĩ có thể bị tắc, bị cản trở bởi nhiều lý do.

  • Nguyên nhân phổ biến nhất là “cảm” (nhiễm khuẩn đường hô hấp trên).
  • Viêm xoang và dị ứng cũng có thể gây sưng mô niêm mạc của vòi nhĩ. Đơn giản, nghẹt mũi có thể dẫn đến nghẹt tai.
  • Trẻ em đặc biệt hay bị tắc vòi nhĩ vì vòi nhĩ của chúng hẹp về đường kính, hướng thiên về ngang và đầu thông khoang mũi gần với amidan.
  • Mô amidan ở phía sau mũi gần vòi nhĩ đóng vai trò như một ổ chứa vi khuẩn, góp phần làm tái phát các bệnh nhiễm khuẩn tai.
  • Amidan to cũng có nguy cơ làm cản trở đầu của vòi nhĩ. Cắt amidan thương được khuyến nghị với trẻ em bị nhiễm khuẩn tai mãn tính.
  • Có một số ít trường hợp khối lượng hoặc khối u ở nền sọ hoặc mũi họng có thể dẫn đến cản trở vòi nhĩ.  

Các vấn đề của vòi nhĩ và nhiễm khuẩn tai liên quan nằm trong những vấn đề phổ biến nhất khi mọi người đến khám. Nhiều người bị các vấn đề mãn tính gây ra áp lực ở tai giữa. Các nguyên nhân có thể từ dị ứng cho đến vòi nhĩ quá nhỏ (hay xảy ra ở trẻ em bị hội chứng Down). Những bệnh nhân này thường thấy tai bị tắc nhưng không liên tục, tiếng nổ hoặc vỡ trong tai, mất thính giác dạng vừa, ù tai và/hoặc thỉnh thoảng có khả năng cân bằng kém. Hút thuốc có thể gây rụng lông mao, khiến lông bị cuốn vào cùng chất nhày và mảnh vụn từ vùng tai giữa sau mũi.

 

Thay đổi độ cao hoặc đi máy bay ảnh hưởng đến các vấn đề của vòi nhĩ như thế nào?

Khi độ cao thay đổi đột ngột, áp suất không khí được cân bằng ở hai mặt màng nhĩ ở vòi nhĩ có chức năng bình thường. Vòi nhĩ khỏe mạnh mở thường xuyên và đủ rộng để cân bằng sự thay đổi áp suất không khí. Khi thay đổi độ cao, chẳng hạn khi máy bay hạ cánh, áp suất không khí càng tăng khi máy bay càng hạ, sự thay đổi này đẩy màng nhĩ vào trong. Những người bị tắc vòi nhĩ có thể càng bị đầy tai, khả năng nghe kém và thậm chí đau khi điều này xảy ra. Những người có chức năng vòi nhĩ kém có thể trải nghiệm triệu chứng tương tự khi đi thang máy, lái xe qua núi hoặc lặn xuống đáy bể bơi. Thợ lặn chuyên nghiệp sẽ học các thủ thuật để cân bằng áp suất trong tai.

Điều trị tắc vòi nhĩ như thế nào?

Một số thủ thuật có thể thực hiện để cải thiện chức năng vòi nhĩ và trợ giúp cân bằng áp suất không khí.

  • Hành động nuốt đơn giản sẽ kích hoạt cơ đằng sau họng giúp mở vòi nhĩ. Bất kì hoạt động nào thúc đẩy hành động nuốt có thể giúp mở vòi nhĩ, chẳng hạn, nhai kẹo cao su, uống hoặc ăn.  
  • Ngáp càng có hiệu quả vì dùng đến cơ nhiều hơn.
  • Nếu tai vẫn cảm thấy bị đầy, có thê thử mở vòi nhĩ cưỡng chế bằng việc hít một hơi thật sâu và thổi ra trong khi bóp các lỗ mũi và đóng miệng. Khi cảm thấy tiếng “pop”, bạn đã thành công. Nếu vấn đề vẫn dai dẳng mặc dù bạn đã dùng phương pháp này bạn cần tìm đến sự trợ giúp y tế. Nếu bạn thấy chóng mặt khi làm kĩ thuật này, hãy dừng lại và đến khám bác sĩ.  
  • Nếu bạn bị cảm, viêm xoang, viêm tai hoặc bị dị ứng, nên trì hoãn đi máy bay hoặc đi các phương tiện thay thế.
  • Tương tự, những người bị các vấn đề về vòi nhĩ có thể thấy những bộ môn thể thao chẳng hạn lặn biển gây ra đau đớn, và một vài trường hợp có thể gây nguy hiểm.
  • Trẻ em đi máy bay không thể tự mở vòi nhĩ, nhưng có thể cho chúng bú bình hoặc ngậm ti giả. Khóc, tương tự như ngáp, cũng có thể giúp cân bằng áp suất không khí dễ hơn.

Nhiều người đi máy bay với vòi nhĩ dùng thuốc thông mũi hoặc thuốc thông mũi một giờ trước khi bay, và nếu cần, cả trước khi hạ cánh. Thuốc thông mũi sẽ làm co niêm mạc mũi và cổ họng, cho phép tai cân bằng dễ dàng hơn. Tương tự, bệnh nhân bị các vấn đề rối loạn chức năng vòi nhĩ mãn tính hàng ngày có thể kiểm soát dị ứng tích cực (với thống chống Histamin, thuốc thông mũi, và thuốc xịt mũi theo toa). Kiểm soát trào ngược axit có thể có ích ở một số trường hợp cơn trào ngược gây khó chịu vùng niêm mạc sau mũi và đầu ống vòi nhĩ. Lượng giá dị ứng cũng có thể có ích. Ở trường hợp nặng, một “ống cân bằng áp suất” (PET) có thể đặt vào màng nhĩ qua phẫu thuật, thay thế vai trò chức năng của vòi nhĩ, vì vậy đảm bảo cân bằng áp suất ở tai giữa.

Bình luận
Tin mới
  • 04/11/2026

    Bí quyết giữ ấm mùa đông chuẩn phong cách nhật bản dành cho gia đình Việt

    Mùa đông ở miền Bắc nước ta thường mang theo cái lạnh thấu xương, kèm theo độ ẩm cao khiến nhiều gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ, dễ bị nhiễm lạnh và mắc bệnh. Ở một đất nước có mùa đông giá rét và tuyết rơi dày đặc như Nhật Bản, người dân nơi đây từ lâu đã đúc kết được những phương pháp giữ ấm vô cùng độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và các sản phẩm hiện đại. Những bí quyết này không chỉ giúp cơ thể luôn ấm áp, phòng tránh bệnh tật mà còn rất tiết kiệm và dễ dàng áp dụng. Dưới đây là những mẹo giữ ấm chuẩn phong cách Nhật Bản mà các bậc cha mẹ Việt có thể học hỏi và áp dụng ngay cho tổ ấm của mình.

  • 04/11/2026

    Ngửi mùi socola đen trước khi tập gym có thể giúp bạn tập được nhiều hơn?

    Một nghiên cứu mới công bố cho thấy chỉ cần ngửi mùi socola đen trước và trong khi tập luyện cũng có thể giúp cải thiện hiệu suất tập gym, đồng thời làm giảm cảm giác đói bụng sau buổi tập.

  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

Xem thêm