Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tắc vòi nhĩ (vòi Eustache)

Vòi nhĩ bắt đầu từ phía sau của mũi, giáp với vòm miệng, đi một chút lên phía trên và kết thúc ở tai giữa. Khoảng ở tai giữa là một phần rỗng của xương sọ chứa bộ máy thính giác và được bao phủ bởi một mặt của màng nhĩ. Vòi nhĩ có thể bị tắc, bị cản trở bởi nhiều lý do.

  • Nguyên nhân phổ biến nhất là “cảm” (nhiễm khuẩn đường hô hấp trên).
  • Viêm xoang và dị ứng cũng có thể gây sưng mô niêm mạc của vòi nhĩ. Đơn giản, nghẹt mũi có thể dẫn đến nghẹt tai.
  • Trẻ em đặc biệt hay bị tắc vòi nhĩ vì vòi nhĩ của chúng hẹp về đường kính, hướng thiên về ngang và đầu thông khoang mũi gần với amidan.
  • Mô amidan ở phía sau mũi gần vòi nhĩ đóng vai trò như một ổ chứa vi khuẩn, góp phần làm tái phát các bệnh nhiễm khuẩn tai.
  • Amidan to cũng có nguy cơ làm cản trở đầu của vòi nhĩ. Cắt amidan thương được khuyến nghị với trẻ em bị nhiễm khuẩn tai mãn tính.
  • Có một số ít trường hợp khối lượng hoặc khối u ở nền sọ hoặc mũi họng có thể dẫn đến cản trở vòi nhĩ.  

Các vấn đề của vòi nhĩ và nhiễm khuẩn tai liên quan nằm trong những vấn đề phổ biến nhất khi mọi người đến khám. Nhiều người bị các vấn đề mãn tính gây ra áp lực ở tai giữa. Các nguyên nhân có thể từ dị ứng cho đến vòi nhĩ quá nhỏ (hay xảy ra ở trẻ em bị hội chứng Down). Những bệnh nhân này thường thấy tai bị tắc nhưng không liên tục, tiếng nổ hoặc vỡ trong tai, mất thính giác dạng vừa, ù tai và/hoặc thỉnh thoảng có khả năng cân bằng kém. Hút thuốc có thể gây rụng lông mao, khiến lông bị cuốn vào cùng chất nhày và mảnh vụn từ vùng tai giữa sau mũi.

 

Thay đổi độ cao hoặc đi máy bay ảnh hưởng đến các vấn đề của vòi nhĩ như thế nào?

Khi độ cao thay đổi đột ngột, áp suất không khí được cân bằng ở hai mặt màng nhĩ ở vòi nhĩ có chức năng bình thường. Vòi nhĩ khỏe mạnh mở thường xuyên và đủ rộng để cân bằng sự thay đổi áp suất không khí. Khi thay đổi độ cao, chẳng hạn khi máy bay hạ cánh, áp suất không khí càng tăng khi máy bay càng hạ, sự thay đổi này đẩy màng nhĩ vào trong. Những người bị tắc vòi nhĩ có thể càng bị đầy tai, khả năng nghe kém và thậm chí đau khi điều này xảy ra. Những người có chức năng vòi nhĩ kém có thể trải nghiệm triệu chứng tương tự khi đi thang máy, lái xe qua núi hoặc lặn xuống đáy bể bơi. Thợ lặn chuyên nghiệp sẽ học các thủ thuật để cân bằng áp suất trong tai.

Điều trị tắc vòi nhĩ như thế nào?

Một số thủ thuật có thể thực hiện để cải thiện chức năng vòi nhĩ và trợ giúp cân bằng áp suất không khí.

  • Hành động nuốt đơn giản sẽ kích hoạt cơ đằng sau họng giúp mở vòi nhĩ. Bất kì hoạt động nào thúc đẩy hành động nuốt có thể giúp mở vòi nhĩ, chẳng hạn, nhai kẹo cao su, uống hoặc ăn.  
  • Ngáp càng có hiệu quả vì dùng đến cơ nhiều hơn.
  • Nếu tai vẫn cảm thấy bị đầy, có thê thử mở vòi nhĩ cưỡng chế bằng việc hít một hơi thật sâu và thổi ra trong khi bóp các lỗ mũi và đóng miệng. Khi cảm thấy tiếng “pop”, bạn đã thành công. Nếu vấn đề vẫn dai dẳng mặc dù bạn đã dùng phương pháp này bạn cần tìm đến sự trợ giúp y tế. Nếu bạn thấy chóng mặt khi làm kĩ thuật này, hãy dừng lại và đến khám bác sĩ.  
  • Nếu bạn bị cảm, viêm xoang, viêm tai hoặc bị dị ứng, nên trì hoãn đi máy bay hoặc đi các phương tiện thay thế.
  • Tương tự, những người bị các vấn đề về vòi nhĩ có thể thấy những bộ môn thể thao chẳng hạn lặn biển gây ra đau đớn, và một vài trường hợp có thể gây nguy hiểm.
  • Trẻ em đi máy bay không thể tự mở vòi nhĩ, nhưng có thể cho chúng bú bình hoặc ngậm ti giả. Khóc, tương tự như ngáp, cũng có thể giúp cân bằng áp suất không khí dễ hơn.

Nhiều người đi máy bay với vòi nhĩ dùng thuốc thông mũi hoặc thuốc thông mũi một giờ trước khi bay, và nếu cần, cả trước khi hạ cánh. Thuốc thông mũi sẽ làm co niêm mạc mũi và cổ họng, cho phép tai cân bằng dễ dàng hơn. Tương tự, bệnh nhân bị các vấn đề rối loạn chức năng vòi nhĩ mãn tính hàng ngày có thể kiểm soát dị ứng tích cực (với thống chống Histamin, thuốc thông mũi, và thuốc xịt mũi theo toa). Kiểm soát trào ngược axit có thể có ích ở một số trường hợp cơn trào ngược gây khó chịu vùng niêm mạc sau mũi và đầu ống vòi nhĩ. Lượng giá dị ứng cũng có thể có ích. Ở trường hợp nặng, một “ống cân bằng áp suất” (PET) có thể đặt vào màng nhĩ qua phẫu thuật, thay thế vai trò chức năng của vòi nhĩ, vì vậy đảm bảo cân bằng áp suất ở tai giữa.

Bình luận
Tin mới
  • 26/04/2026

    Ăn nấm mỗi ngày có tác dụng gì?

    Ăn nấm mỗi ngày trong một tuần có thể mang lại lợi ích rõ rệt cho tiêu hóa, miễn dịch và năng lượng...

  • 26/04/2026

    Cảnh giác những bệnh phổ biến có thể lây từ thú cưng sang người

    Thú cưng mang lại niềm vui và lợi ích tinh thần to lớn cho chúng ta. Tuy nhiên, chó, mèo và các vật nuôi khác cũng có thể mang theo mầm bệnh nguy hiểm. Dưới góc độ y tế, những căn bệnh này được gọi là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Việc hiểu rõ các nguy cơ này không phải để xa lánh thú cưng, mà để chúng ta có biện pháp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình và vật nuôi.

  • 25/04/2026

    Nguồn tự nhiên cung cấp vitamin và khoáng chất thiết yếu tốt nhất

    Vitamin và khoáng chất đóng vai trò thiết yếu với mọi hoạt động sống của cơ thể. Hiểu rõ nhu cầu, công dụng và các nguồn thực phẩm tự nhiên giàu các vi chất, giúp xây dựng chế độ ăn cân đối, khoa học.

  • 25/04/2026

    Ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới

    Ung thư tiền liệt tuyến là một trong những bệnh lý thường gặp ở nam giới cao tuổi trên toàn cầu. Mặc dù tỉ lệ giống sót sau 5 năm vẫn tương đối cao, nhưng ung thư tiền liệt tuyến vẫn là nguyên nhân gây tử vong thứ hai tại các nước Tây. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về cơ chế bệnh, các yếu tố nguy cơ và môi trường phát triển bệnh, những tiến bộ của y học trong chẩn đoán và điều trị bệnh, cũng như vấn đề giám sát chủ động.

  • 24/04/2026

    5 lợi ích khi đi bộ 1 km mỗi ngày

    Chỉ cần đi bộ 1 km mỗi ngày, tương đương 10–15 phút, có thể mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tinh thần và cân nặng. Đây là thói quen đơn giản, dễ duy trì, phù hợp với người bận rộn.

  • 24/04/2026

    Dấu hiệu cảnh báo đau tim ở phụ nữ

    Các dấu hiệu của cơn đau tim có thể khác nhau ở phụ nữ so với nam giới, ngoài các dấu hiệu chung như đau ngực, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa...

  • 23/04/2026

    Cách phòng ngừa sỏi thận không dùng thuốc

    Sỏi thận có tỷ lệ tái phát cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống hợp lý. Uống đủ nước, ăn nhạt, kiểm soát dinh dưỡng là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thận lâu dài.

  • 23/04/2026

    Tại sao mùa hè là thời điểm vàng để trẻ phát triển chiều cao?

    Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học tập vất vả mà còn là cơ hội tuyệt vời để trẻ phát triển chiều cao một cách tốt nhất. Đây là lúc trẻ có nhiều thời gian tự do hơn để xây dựng những thói quen lành mạnh về ăn uống, vận động, ngủ nghỉ và tiếp xúc với ánh nắng. Tất cả những yếu tố này đều góp phần quan trọng giúp hormone tăng trưởng hoạt động hiệu quả, hỗ trợ xương và sụn khớp phát triển tối ưu. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin khoa học và thực tế để cha mẹ hiểu rõ hơn tại sao mùa hè lại là thời điểm vàng cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ.

Xem thêm