Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Phình đại tràng do nhiễm độc là một bệnh lý hiếm gặp nhưng lại là một bệnh nguy hiểm. Bạn có thể mắc bệnh này nếu bạn bị viêm đại tràng nghiêm trọng và cần tích cực điều tri sớm để tránh các chất độc bắt đầu rò rỉ vào máu của bạn và gây nguy hiểm. Cùng tìm hiểu về chứng bệnh này qua bài viết sau đây!

Phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Phình đại tràng do nhiễm độc là biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của bệnh viêm đại tràng nặng. Viêm đại tràng là tình trạng viêm ở đại tràng (hay ruột già) và thường chỉ ảnh hưởng đến lớp niêm mạc của ruột. Nhưng khi tình trạng viêm nghiêm trọng và kéo dài, chúng có thể lan đến các lớp sâu hơn của đại tràng bao gồm cả các cơ và bắt đầu phá vỡ tính toàn vẹn về mặt cấu trúc của đại tràng.

Viêm sâu làm vô hiệu hóa các cơ ở thành đại tràng có nhiệm vụ co bóp để di chuyển các chất qua. Nó khiến các chất (bao gồm thức ăn và khí) tích tụ trong đại tràng trong khi các thành đại tràng yếu đi, căng và giãn rộng ra. Cuối cùng, các chất độc tích tụ bên trong đại tràng và rò rỉ qua các thành đại tràng vào máu của bạn, cuối cùng có thể gây ra tình trạng nhiễm độc toàn thân.

Đọc thêm tại bài viết: Phình đại tràng bẩm sinh

Sự khác biệt giữa phình đại tràng do nhiễm độc và các loại phình đại tràng khác là gì?

Các bệnh lý khác có thể khiến đại tràng của bạn bị tắc nghẽn, từ đó gây ứ đọng thức ăn và khí, làm căng và giãn các thành đại tràng. Tắc nghẽn ruột già và tắc ruột giả có thể gây ra phình đại tràng. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm độc toàn thân không phải lúc nào cũng xảy ra.

Phình đại tràng do viêm và nhiễm trùng thường dễ gây ra tình trạng nhiễm độc toàn thân hơn, dẫn đến các triệu chứng như huyết áp thấp, nhịp tim nhanh và thay đổi trạng thái tinh thần.

Những biến chứng có thể xảy ra của chứng phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Chứng phình đại tràng do nhiễm độc là một trường hợp cấp cứu y tế khiến bạn có nguy cơ gặp phải một số biến chứng đe dọa tính mạng, bao gồm:

  • Thủng hoặc vỡ đường tiêu hóa.
  • Chảy máu đường tiêu hóa nghiêm trọng và mất máu.
  • Nhiễm trùng toàn thân và nhiễm trùng huyết.
  • Hội chứng khoang bụng.

Chứng phình đại tràng do nhiễm độc gây tử vong như thế nào?

Thành đại tràng yếu và căng ra đặc biệt dễ bị rách. Một vết thủng hoặc vỡ ở thành đại tràng có thể dẫn đến chảy máu trong và nhiễm trùng nghiêm trọng ở bụng (viêm phúc mạc). Nhiễm trùng này có thể nhanh chóng lan vào máu và khiến bạn có nguy cơ bị sốc nhiễm độc. Áp lực ổ bụng nghiêm trọng cũng có thể gây suy nội tạng bằng cách làm các cơ quan của bạn không được cung cấp máu và oxy. Từ đó có thể gây tử vong cho bạn.

Các triệu chứng của chứng phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Tiêu chảy (thường có máu)
  • Đau bụng, ấn đau
  • Bụng chướng
  • Đầy hơi
  • Buồn nôn và nôn
  • Chóng mặt
  • Mất nước
  • Nhịp tim nhanh
  • Sốt
  • Tụt huyết áp
  • Rối loạn tâm thần
  • Mệt mỏi, khó chịu

Nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Trên lý thuyết, bất kỳ loại viêm đại tràng nào cũng có thể dẫn đến chứng phình đại tràng do nhiễm độc nếu đủ nghiêm trọng. Tuy nhiên, chứng bệnh này thường liên quan nhất đến bệnh viêm ruột hay IBD. Bệnh viêm ruột là thuật ngữ chung cho một số bệnh lý gây ra chứng viêm đại tràng mãn tính và không thể chữa khỏi. Bệnh viêm ruột nếu không được kiểm soát tốt bằng chế độ ăn uống và thuốc men có nhiều khả năng sẽ xâm nhập vào các lớp sâu hơn của đại tràng.

Chứng phình đại tràng do nhiễm độc là biến chứng của bệnh viêm đại tràng nặng, có thể có nhiều nguyên nhân, bao gồm:

  • Viêm loét đại tràng: Viêm loét đại tràng là một trong những loại bệnh viêm ruột phổ biến nhất và cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng phình đại tràng do nhiễm độc. Hầu hết các trường hợp phình đại tràng sẽ xảy ra trong vài năm đầu sau khi chẩn đoán viêm loét dạ dày.
  • Bệnh Crohn: Bệnh Crohn là một loại bệnh viêm ruột khác và thường gặp ở ruột non của bạn, nhưng cũng có thể gặp ở đại tràng (ruột già) của bạn. Bệnh Crohn rất dễ gây phình đại tràng do nhiễm độc ở giai đoạn đầu.
  • Viêm đại tràng thiếu máu cục bộ: Bệnh này là tác dụng phụ của hội chứng thiếu máu cục bộ đường ruột, xảy ra khi ruột của bạn không được cung cấp đủ máu. Vì tình trạng này tương đối khó giải quyết nên viêm đại tràng thiếu máu cục bộ có cơ hội tiến triển thành phình đại tràng do nhiễm độc.
  • Viêm đại tràng do xạ trị: Viêm đại tràng hoặc viêm ruột thường là tác dụng phụ ngắn hạn của xạ trị, nhưng một số trường hợp phát triển các triệu chứng mãn tính có thể dẫn đến biến chứng là phình đại tràng do nhiễm độc.
  • Viêm đại tràng nhiễm trùng: Nhiễm trùng do vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc virus có thể gây viêm đại tràng. Một số loại nhiễm trùng có thể nghiêm trọng hơn ở một số người. Nhiễm trùng do ngộ độc thực phẩm và cúm dạ dày có thể gây viêm đại tràng nặng ở một số người. Những người có hệ thống miễn dịch suy yếu đặc biệt dễ bị nhiễm loại virus cytomegalo gây nhiễm trùng.
  • Viêm đại tràng giả mạc: Vi khuẩn C. diff (Clostridioides difficile) là nguyên nhân gây ra loại viêm đại tràng nhiễm trùng này. Viêm đại tràng giả mạc thường được coi là nguy cơ gây phình đại tràng do nhiễm độc. Nhiễm trùng này thường gặp ở những người dùng thuốc kháng sinh để điều trị một bệnh nhiễm trùng riêng biệt. Thuốc kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn có lợi trong ruột giúp kiểm soát vi khuẩn C. diff, từ đó cho phép C. diff phát triển mạnh. Nhiễm trùng C. diff có thể trở nên nghiêm trọng rất nhanh.

Đọc thêm tại bài viết: Viêm đại tràng giả mạc có nguy hiểm

Yếu tố nguy cơ góp phần gây ra chứng phình đại tràng do nhiễm độc?

Bạn có nhiều khả năng mắc chứng đại tràng to độc hơn nếu bạn có những yếu tố nguy cơ sau:

  • Bệnh viêm ruột
  • Bệnh tự miễn
  • HIV/AIDS
  • Cấy ghép nội tạng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch
  • Bệnh tiểu đường
  • Bệnh thận
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính
  • Suy tim sung huyết

Một số loại thuốc mà bạn có thể đang dùng cũng có thể khiến chứng phình đại tràng do nhiễm độc trở nên tồi tệ hơn, bao gồm:

  • Thuốc phiện
  • NSAID
  • Thuốc chống trầm cảm
  • Thuốc kháng cholinergic
  • Thuốc chống tiêu chảy
  • Thuốc thụt hậu môn để nội soi

Điều trị bệnh phình đại tràng do nhiễm độc như thế nào?

Bệnh sẽ cần điều trị tích cực tại bệnh viện trong vài ngày để ổn định các triệu chứng và giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh viêm đại tràng. Nếu bạn bị nhiễm trùng huyết, bạn có thể cần được chăm sóc y tế đặc biệt như thở máy khi suy hô hấp hoặc lọc máu khi suy thận. Nếu không nhiễm trùng huyết thì việc điều trị bệnh thường như sau:

  • Dịch truyền tĩnh mạch để bù nước và điện giải
  • Thuốc kháng sinh để điều trị hoặc ngăn ngừa nhiễm trùng
  • Corticosteroid để điều trị viêm
  • Để ruột nghỉ ngơi bằng dinh dưỡng qua đường tiêu hóa (nuôi ăn qua ống)

Nếu bệnh không cải thiện khi dùng steroid, bác sĩ có thể thử một loại thuốc khác chẳng hạn như thuốc điều biến miễn dịch giúp giảm phản ứng miễn dịch quá mức gây ra tình trạng viêm nặng và quá sản tế bào bạch cầu trong các mô của ruột.

Phẫu thuật

Khoảng 50% số người bệnh có thể được điều trị thành công chỉ bằng dùng thuốc. Tuy nhiên, những trường hợp khác có thể sẽ cần tiến hành phẫu thuật, đặc biệt là nếu có biến chứng đe dọa tính mạng. Bác sĩ có thể đánh giá rằng việc cắt bỏ phần đại tràng bị ảnh hưởng sẽ an toàn hơn để ngăn ngừa nguy cơ hoặc biến chứng thêm. Khi bạn cắt bỏ đại tràng, có thể bạn sẽ cần hậu môn nhân tạo.

Hậu môn nhân tạo là một lỗ mở ở bụng. Phân thoát ra khỏi cơ thể bạn qua hậu môn nhân tạo khi ruột của bạn không hoạt động bình thường. Bạn có thể cần hậu môn nhân tạo tạm thời hoặc vĩnh viễn tùy thuộc vào loại hậu môn nhân tạo bạn thực hiện. Cho dù là ngắn hạn hay dài hạn, hậu môn nhân tạo có thể là một sự điều chỉnh lớn đối với quá trình điều trị, đặc biệt là trong trường hợp khẩn cấp.

Tiên lượng

Tỷ lệ sống sót chung cho những người được điều trị chứng phình đại tràng do nhiễm độc là rất cao nếu bạn tìm cách điều trị sớm, khoảng 93%. Những người có biến chứng chẳng hạn như thủng đại tràng có tỷ lệ sống sót gần 75%. Biến chứng chủ yếu xảy ra khi người bệnh không được điều trị trong thời gian quá dài, vì vậy điều điều quan trọng là phải nhận ra mức độ nghiêm trọng của bệnh và điều trị càng sớm càng tốt.

Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 hoặc 024.3633.5678
BS. Đoàn Thu Hồng - Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Theo Cleveland Clinic
Bình luận
Tin mới
  • 25/04/2026

    Nguồn tự nhiên cung cấp vitamin và khoáng chất thiết yếu tốt nhất

    Vitamin và khoáng chất đóng vai trò thiết yếu với mọi hoạt động sống của cơ thể. Hiểu rõ nhu cầu, công dụng và các nguồn thực phẩm tự nhiên giàu các vi chất, giúp xây dựng chế độ ăn cân đối, khoa học.

  • 25/04/2026

    Ung thư tiền liệt tuyến ở nam giới

    Ung thư tiền liệt tuyến là một trong những bệnh lý thường gặp ở nam giới cao tuổi trên toàn cầu. Mặc dù tỉ lệ giống sót sau 5 năm vẫn tương đối cao, nhưng ung thư tiền liệt tuyến vẫn là nguyên nhân gây tử vong thứ hai tại các nước Tây. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn toàn diện về cơ chế bệnh, các yếu tố nguy cơ và môi trường phát triển bệnh, những tiến bộ của y học trong chẩn đoán và điều trị bệnh, cũng như vấn đề giám sát chủ động.

  • 24/04/2026

    5 lợi ích khi đi bộ 1 km mỗi ngày

    Chỉ cần đi bộ 1 km mỗi ngày, tương đương 10–15 phút, có thể mang lại nhiều lợi ích cho tim mạch, tinh thần và cân nặng. Đây là thói quen đơn giản, dễ duy trì, phù hợp với người bận rộn.

  • 24/04/2026

    Dấu hiệu cảnh báo đau tim ở phụ nữ

    Các dấu hiệu của cơn đau tim có thể khác nhau ở phụ nữ so với nam giới, ngoài các dấu hiệu chung như đau ngực, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa...

  • 23/04/2026

    Cách phòng ngừa sỏi thận không dùng thuốc

    Sỏi thận có tỷ lệ tái phát cao nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu điều chỉnh lối sống và chế độ ăn uống hợp lý. Uống đủ nước, ăn nhạt, kiểm soát dinh dưỡng là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ thận lâu dài.

  • 23/04/2026

    Tại sao mùa hè là thời điểm vàng để trẻ phát triển chiều cao?

    Mùa hè không chỉ là khoảng thời gian nghỉ ngơi sau một năm học tập vất vả mà còn là cơ hội tuyệt vời để trẻ phát triển chiều cao một cách tốt nhất. Đây là lúc trẻ có nhiều thời gian tự do hơn để xây dựng những thói quen lành mạnh về ăn uống, vận động, ngủ nghỉ và tiếp xúc với ánh nắng. Tất cả những yếu tố này đều góp phần quan trọng giúp hormone tăng trưởng hoạt động hiệu quả, hỗ trợ xương và sụn khớp phát triển tối ưu. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin khoa học và thực tế để cha mẹ hiểu rõ hơn tại sao mùa hè lại là thời điểm vàng cho sự tăng trưởng chiều cao của trẻ.

  • 22/04/2026

    4 chế độ ăn kiêng điển hình làm da khô

    Da khô là một trong những vấn đề da liễu phổ biến mà nhiều người gặp phải. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến vẻ ngoài mà còn có thể gây ra cảm giác khó chịu, ngứa ngáy và thậm chí là tổn thương cho da. Một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm khô da là chế độ ăn uống không hợp lý.

  • 22/04/2026

    Mỗi người cần ngủ bao nhiêu giờ?

    Đối với nhiều người, sẽ luôn có một cảm giác bạn luôn thiểu ngủ nhưng không biết chính xác mình cần ngủ bao nhiêu là đủ? Giấc ngủ không phải là một sự xa xỉ, đó là nhu cầu sinh học thiết yếu. Ngủ đủ giấc có thể tạo nên sự khác biệt giữa một ngày trần đầy năng lượng và một ngày mệt mỏi rã rời.

Xem thêm