Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Phình đại tràng do nhiễm độc là một bệnh lý hiếm gặp nhưng lại là một bệnh nguy hiểm. Bạn có thể mắc bệnh này nếu bạn bị viêm đại tràng nghiêm trọng và cần tích cực điều tri sớm để tránh các chất độc bắt đầu rò rỉ vào máu của bạn và gây nguy hiểm. Cùng tìm hiểu về chứng bệnh này qua bài viết sau đây!

Phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Phình đại tràng do nhiễm độc là biến chứng hiếm gặp nhưng nghiêm trọng của bệnh viêm đại tràng nặng. Viêm đại tràng là tình trạng viêm ở đại tràng (hay ruột già) và thường chỉ ảnh hưởng đến lớp niêm mạc của ruột. Nhưng khi tình trạng viêm nghiêm trọng và kéo dài, chúng có thể lan đến các lớp sâu hơn của đại tràng bao gồm cả các cơ và bắt đầu phá vỡ tính toàn vẹn về mặt cấu trúc của đại tràng.

Viêm sâu làm vô hiệu hóa các cơ ở thành đại tràng có nhiệm vụ co bóp để di chuyển các chất qua. Nó khiến các chất (bao gồm thức ăn và khí) tích tụ trong đại tràng trong khi các thành đại tràng yếu đi, căng và giãn rộng ra. Cuối cùng, các chất độc tích tụ bên trong đại tràng và rò rỉ qua các thành đại tràng vào máu của bạn, cuối cùng có thể gây ra tình trạng nhiễm độc toàn thân.

Đọc thêm tại bài viết: Phình đại tràng bẩm sinh

Sự khác biệt giữa phình đại tràng do nhiễm độc và các loại phình đại tràng khác là gì?

Các bệnh lý khác có thể khiến đại tràng của bạn bị tắc nghẽn, từ đó gây ứ đọng thức ăn và khí, làm căng và giãn các thành đại tràng. Tắc nghẽn ruột già và tắc ruột giả có thể gây ra phình đại tràng. Tuy nhiên, tình trạng nhiễm độc toàn thân không phải lúc nào cũng xảy ra.

Phình đại tràng do viêm và nhiễm trùng thường dễ gây ra tình trạng nhiễm độc toàn thân hơn, dẫn đến các triệu chứng như huyết áp thấp, nhịp tim nhanh và thay đổi trạng thái tinh thần.

Những biến chứng có thể xảy ra của chứng phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Chứng phình đại tràng do nhiễm độc là một trường hợp cấp cứu y tế khiến bạn có nguy cơ gặp phải một số biến chứng đe dọa tính mạng, bao gồm:

  • Thủng hoặc vỡ đường tiêu hóa.
  • Chảy máu đường tiêu hóa nghiêm trọng và mất máu.
  • Nhiễm trùng toàn thân và nhiễm trùng huyết.
  • Hội chứng khoang bụng.

Chứng phình đại tràng do nhiễm độc gây tử vong như thế nào?

Thành đại tràng yếu và căng ra đặc biệt dễ bị rách. Một vết thủng hoặc vỡ ở thành đại tràng có thể dẫn đến chảy máu trong và nhiễm trùng nghiêm trọng ở bụng (viêm phúc mạc). Nhiễm trùng này có thể nhanh chóng lan vào máu và khiến bạn có nguy cơ bị sốc nhiễm độc. Áp lực ổ bụng nghiêm trọng cũng có thể gây suy nội tạng bằng cách làm các cơ quan của bạn không được cung cấp máu và oxy. Từ đó có thể gây tử vong cho bạn.

Các triệu chứng của chứng phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Tiêu chảy (thường có máu)
  • Đau bụng, ấn đau
  • Bụng chướng
  • Đầy hơi
  • Buồn nôn và nôn
  • Chóng mặt
  • Mất nước
  • Nhịp tim nhanh
  • Sốt
  • Tụt huyết áp
  • Rối loạn tâm thần
  • Mệt mỏi, khó chịu

Nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng phình đại tràng do nhiễm độc là gì?

Trên lý thuyết, bất kỳ loại viêm đại tràng nào cũng có thể dẫn đến chứng phình đại tràng do nhiễm độc nếu đủ nghiêm trọng. Tuy nhiên, chứng bệnh này thường liên quan nhất đến bệnh viêm ruột hay IBD. Bệnh viêm ruột là thuật ngữ chung cho một số bệnh lý gây ra chứng viêm đại tràng mãn tính và không thể chữa khỏi. Bệnh viêm ruột nếu không được kiểm soát tốt bằng chế độ ăn uống và thuốc men có nhiều khả năng sẽ xâm nhập vào các lớp sâu hơn của đại tràng.

Chứng phình đại tràng do nhiễm độc là biến chứng của bệnh viêm đại tràng nặng, có thể có nhiều nguyên nhân, bao gồm:

  • Viêm loét đại tràng: Viêm loét đại tràng là một trong những loại bệnh viêm ruột phổ biến nhất và cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra chứng phình đại tràng do nhiễm độc. Hầu hết các trường hợp phình đại tràng sẽ xảy ra trong vài năm đầu sau khi chẩn đoán viêm loét dạ dày.
  • Bệnh Crohn: Bệnh Crohn là một loại bệnh viêm ruột khác và thường gặp ở ruột non của bạn, nhưng cũng có thể gặp ở đại tràng (ruột già) của bạn. Bệnh Crohn rất dễ gây phình đại tràng do nhiễm độc ở giai đoạn đầu.
  • Viêm đại tràng thiếu máu cục bộ: Bệnh này là tác dụng phụ của hội chứng thiếu máu cục bộ đường ruột, xảy ra khi ruột của bạn không được cung cấp đủ máu. Vì tình trạng này tương đối khó giải quyết nên viêm đại tràng thiếu máu cục bộ có cơ hội tiến triển thành phình đại tràng do nhiễm độc.
  • Viêm đại tràng do xạ trị: Viêm đại tràng hoặc viêm ruột thường là tác dụng phụ ngắn hạn của xạ trị, nhưng một số trường hợp phát triển các triệu chứng mãn tính có thể dẫn đến biến chứng là phình đại tràng do nhiễm độc.
  • Viêm đại tràng nhiễm trùng: Nhiễm trùng do vi khuẩn, ký sinh trùng hoặc virus có thể gây viêm đại tràng. Một số loại nhiễm trùng có thể nghiêm trọng hơn ở một số người. Nhiễm trùng do ngộ độc thực phẩm và cúm dạ dày có thể gây viêm đại tràng nặng ở một số người. Những người có hệ thống miễn dịch suy yếu đặc biệt dễ bị nhiễm loại virus cytomegalo gây nhiễm trùng.
  • Viêm đại tràng giả mạc: Vi khuẩn C. diff (Clostridioides difficile) là nguyên nhân gây ra loại viêm đại tràng nhiễm trùng này. Viêm đại tràng giả mạc thường được coi là nguy cơ gây phình đại tràng do nhiễm độc. Nhiễm trùng này thường gặp ở những người dùng thuốc kháng sinh để điều trị một bệnh nhiễm trùng riêng biệt. Thuốc kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn có lợi trong ruột giúp kiểm soát vi khuẩn C. diff, từ đó cho phép C. diff phát triển mạnh. Nhiễm trùng C. diff có thể trở nên nghiêm trọng rất nhanh.

Đọc thêm tại bài viết: Viêm đại tràng giả mạc có nguy hiểm

Yếu tố nguy cơ góp phần gây ra chứng phình đại tràng do nhiễm độc?

Bạn có nhiều khả năng mắc chứng đại tràng to độc hơn nếu bạn có những yếu tố nguy cơ sau:

  • Bệnh viêm ruột
  • Bệnh tự miễn
  • HIV/AIDS
  • Cấy ghép nội tạng hoặc dùng thuốc ức chế miễn dịch
  • Bệnh tiểu đường
  • Bệnh thận
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính
  • Suy tim sung huyết

Một số loại thuốc mà bạn có thể đang dùng cũng có thể khiến chứng phình đại tràng do nhiễm độc trở nên tồi tệ hơn, bao gồm:

  • Thuốc phiện
  • NSAID
  • Thuốc chống trầm cảm
  • Thuốc kháng cholinergic
  • Thuốc chống tiêu chảy
  • Thuốc thụt hậu môn để nội soi

Điều trị bệnh phình đại tràng do nhiễm độc như thế nào?

Bệnh sẽ cần điều trị tích cực tại bệnh viện trong vài ngày để ổn định các triệu chứng và giảm mức độ nghiêm trọng của bệnh viêm đại tràng. Nếu bạn bị nhiễm trùng huyết, bạn có thể cần được chăm sóc y tế đặc biệt như thở máy khi suy hô hấp hoặc lọc máu khi suy thận. Nếu không nhiễm trùng huyết thì việc điều trị bệnh thường như sau:

  • Dịch truyền tĩnh mạch để bù nước và điện giải
  • Thuốc kháng sinh để điều trị hoặc ngăn ngừa nhiễm trùng
  • Corticosteroid để điều trị viêm
  • Để ruột nghỉ ngơi bằng dinh dưỡng qua đường tiêu hóa (nuôi ăn qua ống)

Nếu bệnh không cải thiện khi dùng steroid, bác sĩ có thể thử một loại thuốc khác chẳng hạn như thuốc điều biến miễn dịch giúp giảm phản ứng miễn dịch quá mức gây ra tình trạng viêm nặng và quá sản tế bào bạch cầu trong các mô của ruột.

Phẫu thuật

Khoảng 50% số người bệnh có thể được điều trị thành công chỉ bằng dùng thuốc. Tuy nhiên, những trường hợp khác có thể sẽ cần tiến hành phẫu thuật, đặc biệt là nếu có biến chứng đe dọa tính mạng. Bác sĩ có thể đánh giá rằng việc cắt bỏ phần đại tràng bị ảnh hưởng sẽ an toàn hơn để ngăn ngừa nguy cơ hoặc biến chứng thêm. Khi bạn cắt bỏ đại tràng, có thể bạn sẽ cần hậu môn nhân tạo.

Hậu môn nhân tạo là một lỗ mở ở bụng. Phân thoát ra khỏi cơ thể bạn qua hậu môn nhân tạo khi ruột của bạn không hoạt động bình thường. Bạn có thể cần hậu môn nhân tạo tạm thời hoặc vĩnh viễn tùy thuộc vào loại hậu môn nhân tạo bạn thực hiện. Cho dù là ngắn hạn hay dài hạn, hậu môn nhân tạo có thể là một sự điều chỉnh lớn đối với quá trình điều trị, đặc biệt là trong trường hợp khẩn cấp.

Tiên lượng

Tỷ lệ sống sót chung cho những người được điều trị chứng phình đại tràng do nhiễm độc là rất cao nếu bạn tìm cách điều trị sớm, khoảng 93%. Những người có biến chứng chẳng hạn như thủng đại tràng có tỷ lệ sống sót gần 75%. Biến chứng chủ yếu xảy ra khi người bệnh không được điều trị trong thời gian quá dài, vì vậy điều điều quan trọng là phải nhận ra mức độ nghiêm trọng của bệnh và điều trị càng sớm càng tốt.

Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM (VIAM Clinic) thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam tư vấn, cung cấp chế độ dinh dưỡng cá thể dành cho những người đang điều trị các bệnh mạn tính, trẻ nhẹ cân, suy dinh dưỡng, trẻ thừa cân béo phì, phụ nữ mang thai và cho con bú,… Hãy liên hệ với VIAM Clinic nếu bạn muốn có chế độ dinh dưỡng hỗ trợ điều trị và cải thiện sức khỏe TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935.18.3939 hoặc 024.3633.5678
BS. Đoàn Thu Hồng - Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Theo Cleveland Clinic
Bình luận
Tin mới
  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

  • 13/10/2026

    Bí quyết phòng ngừa đột quỵ ở người cao tuổi khi trời lạnh

    Khi thời tiết chuyển lạnh và nhiệt độ giảm sâu, nguy cơ đột quỵ ở người cao tuổi tăng cao đáng kể, trở thành mối lo ngại hàng đầu của nhiều gia đình. Tình trạng này không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng mà còn dễ để lại những di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời. Nhằm giúp mọi người chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam chia sẻ những thông tin khoa học về nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết sớm và các biện pháp phòng ngừa đột quỵ hiệu quả trong mùa đông.

Xem thêm