Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phát hiện sớm 3 dấu ấn chính của ung thư phổi nhờ xét nghiệm máu

Ung thư phổi là ung thư phổ biến nhất, theo ước tính trên thế giới cứ mỗi phút lại có 3 người tử vong vì ung thư phổi

Phát hiện sớm 3 dấu ấn chính của ung thư phổi

Đáng lưu ý đa số bệnh nhân được chẩn đoán muộn và không còn khả năng điều trị khi đã ở giai đoạn nặng. Vì vậy, việc phát hiện và điều trị sớm khả năng chữa khỏi cũng như sống lâu là hoàn toàn có thể. Đây là chia sẻ của PGS.TS. Rafael Molina Porto- Chủ tịch Hội Ung thư và Dấu ấn Sinh học Quốc tế.

Ung thư phổi là ung thư phổ biến nhất, theo ước tính trên thế giới cứ mỗi phút lại  có 3 người tử vong vì ung thư phổi và đáng lưu ý, tình trạng hiện nay đa số bệnh nhân được chẩn đoán muộn và không còn khả năng điều trị khi đã ở giai đoạn nặng. Vì vậy, việc phát hiện và điều trị sớm khả năng chữa khỏi cũng như sống lâu là hoàn toàn có thể. Đây là chia sẻ của PGS.TS. Rafael Molina Porto- Chủ tịch Hội Ung thư và Dấu ấn Sinh học Quốc tế.

Theo GS.TS. Mai Trọng Khoa, Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, trên thực tế, nếu ung thư được phát hiện sớm thì cơ hội chữa khỏi rất cao, có thể lên đến 90%. Tuy nhiên, hiện nay ung thư phổi có tỷ lệ tử vong cao vì thường phát hiện muộn. Do vậy, việc phát hiện sớm ung thư có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp gia tăng cơ hội chữa khỏi với căn bệnh nguy hiểm này.

Đối với ung thư phổi, giai đoạn sớm thường triệu chứng nghèo nàn hoặc không có triệu chứng. Khi bệnh phát triển, thường có các triệu chứng sau: Đau ngực, đau dai dẳng, cố định một vị trí. Ho kéo dài, ngày càng nặng hơn, có thể có máu. Khó thở khi khối u to, chèn ép, bít tắc đường hô hấp bệnh nhân có các biểu hiện: Khó nuốt, nuốt đau, khàn tiếng, giọng đôi. Khe mắt hẹp, đồng tử co nhỏ, gò má đỏ bên tổn thương. Đau vai lan ra mặt trong cánh tay, rối loạn cảm giác. Bệnh nhân mệt mỏi, gầy sút không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, theo GS.TS. Khoa các triệu chứng trên không đặc trưng riêng cho ung thư phổi, có thể gặp trong bệnh khác. Khi có một trong những dấu hiệu trên thì nên đi khám bác sĩ để phát hiện bệnh kịp thời. Một số trường hợp không có bất cứ triệu chứng gì cho đến khi phát hiện ra khối u.

Ung thư phổi có diễn biến âm thầm và gia tăng tỷ lệ mắc

GS.TS. Khoa chia sẻ, nhiều người mắc ung thư phổi hầu như không biểu hiện dấu hiệu và triệu chứng trong quá trình tiến triển. Vì vậy, việc chẩn đoán ung thư cần phải dựa vào các dấu ấn ung thư, các xét nghiệm chất chỉ điểm ung thư phổi như SCC, CEA, CYFRA, NSE, ProGRP,… nhằm phát hiện sớm bệnh ung thư tiềm ẩn trong cơ thể.

Dấu ấn ung thư hay còn gọi là dấu ấn khối u là những chất hóa học của cơ thể, thường là các protein, được sản xuất bởi bản thân các tế bào ung thư hoặc đôi khi do cơ thể sản xuất ra để đáp ứng với sự phát triển ung thư. Do một số các dấu ấn ung thư có thể được phát hiện trong các mẫu xét nghiệm của cơ thể như máu và các mô nên chúng có thể được sử dụng cùng với các xét nghiệm và các kỹ thuật cận lâm sàng khác để phát hiện và chẩn đoán một số loại ung thư, tiên lượng, theo dõi đáp ứng điều trị và phát hiện tái phát.

Cũng theo GS.TS. Khoa, có khoảng hơn 20 dấu ấn ung thư có thể được thực hiện để biết bệnh sớm. Việc tầm soát ung thư phổi nói riêng và các loại ung thư nói chung cần được thực hiện định kỳ giúp phát hiện các căn bệnh ung thư từ giai đoạn mầm mống, khi bệnh chưa có biểu hiện hay triệu chứng nghiêm trọng, hoặc khi khối u còn rất nhỏ, chưa phát triển hay di căn ra các mô xung quanh. Tầm soát ung thư định kỳ được khuyến cáo 6 tháng hoặc 1 năm/ lần. Riêng đối với người có nguy cơ cao (gia đình có người mắc ung thư, độ tuổi, nghiện thuốc lá…) cần tầm kiểm soát có thời gian ngắn hơn. Các xét nghiệm cần làm để phát hiện ung thư phổi là SCC, CEA, CYFRA, NSE, ProGRP,..

Xét nghiệm máu định kỳ để phát hiện sớm dấu ấn ung thư phổi

Còn theo PGS.TS. Molina, tiên lượng xấu đối với những bệnh nhân ung thư phổi và việc thiếu các phương pháp điều trị hữu hiệu khi bệnh tái phát đã hạn chế việc ứng dụng các dấu ấn ung thư trong ung thư phổi. Tuy nhiên, các dấu ấn ung thư có thể vẫn hữu ích trong việc theo dõi sự thành công hay thất bại của điều trị. Các dấu ấn ung thư thường được sử dụng nhiều nhất là: NSE (Neuron specific eno-lase), CEA (Carcinoembryonic antigen) và CYFRA 21-1 (Cytokeratin fragments), ProGRP. Có thể tiến hành xét nghiệm CYFRA 21-1, CEA, NSE và ProGRP ở những bệnh nhân ung thư phổi trước khi tiến hành điều trị lần đầu. Tại những nơi không thể tiến hành sinh thiết trước khi phẫu thuật, cần đo tất cả 3 loại dấu ấn này để xác định dấu ấn chính (là dấu ấn có nồng độ cao nhất). Khi có nghi ngờ ung thư phổi không phẫu thuật được nhưng cũng không có sinh thiết, việc có tăng nồng độ ProGRP và NSE trong huyết thanh có giá trị gợi ý ung thư phổi tế bào nhỏ (SCLC).

Theo PGS.TS. Molina, đây là những xét nghiệm tìm dấu ấn ung thư phổi với cách thức thực hiện đơn giản và cho kết quả nhanh chóng. Chỉ cần lấy máu để thực hiện xét nghiệm. Với một số xét nghiệm dấu ấn trên đây đã góp phần hỗ trợ phần nào cho việc chẩn đoán sớm một số bệnh lý ung thư phổi, theo dõi tiến triển và điều trị bệnh.

Nguyễn Nguyễn - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 13/06/2024

    Uống sữa có thể gây trào ngược acid dạ dày?

    Trào ngược acid là một trong những vấn đề tiêu hóa phổ biến. Nhiều người lựa chọn uống sữa như một cách để giúp giảm cảm giác khó chịu ở dạ dày. Tuy nhiên, trên thực tế, trong một vài trường hợp, sữa lại có thể gây ra và làm trầm trọng triệu chứng trào ngược acid, đặc biệt đối với những người không dung nạp lactose.

  • 13/06/2024

    Xây dựng thói quen ăn uống giúp trẻ khỏe mạnh suốt mùa hè nóng bức

    Mùa hè đến mang theo bầu không khí nóng bức, nắng gắt. Thời tiết oi ả có thể khiến trẻ biếng ăn, dễ mất nước và mệt mỏi. Do đó, việc xây dựng thói quen ăn uống khoa học, giàu dinh dưỡng là điều cần thiết giúp trẻ duy trì sức khỏe và sự phát triển toàn diện trong những tháng hè.

  • 13/06/2024

    Hút thuốc lá và bệnh tim mạch: Mối liên hệ chết người

    Hầu hết mọi cơ quan trong cơ thể đều bị ảnh hưởng bởi việc hút thuốc lá, có thể dẫn đến nhiều rủi ro và biến chứng về sức khỏe. Đặc biệt, toàn bộ hệ tim mạch sẽ chịu tác động xấu bởi thuốc lá và trở nên nghiêm trọng hơn theo thời gian, gây ra tình trạng đột quỵ hoặc suy tim.

  • 13/06/2024

    Nước hydrogen và những điều có thể bạn chưa biết

    Nước hydrogen - một loại nước còn khá lạ lẫm đối với nhiều người. Vậy nước hydrogen là gì, có tốt cho sức khỏe hay không? Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

  • 13/06/2024

    Suy thận độ mấy cần phải lọc máu?

    Khi thận không còn thực hiện được chức năng, người bệnh cần phải nhận sự hỗ trợ lọc máu để loại bỏ các chất độc, chất cặn bã và chất lỏng dư thừa ra khỏi cơ thể. Vậy người bệnh suy thận khi nào cần lọc máu?

  • 12/06/2024

    5 tín hiệu “kêu cứu” từ làn da đang bị stress

    Sức khỏe làn da có thể phản ánh tình trạng stress, căng thẳng bên trong bạn. Bạn nên chủ động chăm sóc da và kiểm soát stress khi nhận thấy những dấu hiệu bất thường trên da.

  • 12/06/2024

    Xử lý và phòng ngừa bỏng nắng hiệu quả

    Mùa hè đến, ánh nắng chói chang không chỉ mang lại những ngày nghỉ thư giãn mà còn tiềm ẩn nguy cơ bỏng nắng cho làn da của bạn. Bỏng nắng không chỉ gây đau rát, khó chịu mà còn có thể để lại những hậu quả lâu dài nếu không được chăm sóc đúng cách.

  • 12/06/2024

    Những nguyên nhân gây khô âm đạo

    Khô âm đạo gây ảnh hưởng nhiều đến cuộc sống hàng ngày của phụ nữ, có thể gây đau khi quan hệ tình dục hoặc gia tăng tình trạng nhiễm trùng. Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu các nguyên nhân và cách khắc phục, điều trị tình trạng này.

Xem thêm