Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Làm gì khi bạn bị táo bón?

Nếu táo bón là mạn tính, bước đầu tiên bạn nên đến bác sĩ để kiểm tra các vấn đề sức khỏe liên quan.

Trên thực tế, một khảo sát gần đây cho thấy sức khỏe đường ruột chỉ đứng thứ 2 sau sức khoẻ tình dục trong danh sách những điều xấu hổ khi nói với bác sĩ của họ.

Chưa hết, nghiên cứu tương tự chỉ ra rằng 1 trong 7 người lớn và 1 trong 3 trẻ em bị táo bón tại bất kỳ thời gian nào ở Anh. Trung bình khoảng 182 người thừa nhận đến bệnh viện mỗi ngày vì táo bón và chi phí y tế cho kế hoạch điều trị táo bón là một con số lớn 145 triệu bảng trong năm 2014/2015.

Táo bón là một vấn đề lớn và phần lớn mọi người không muốn nói về sức khỏe đường ruột đặc biệt chủ đề về phân. 

Định nghĩa

Táo bón thì không chỉ đề cập đến tần số của nhu động ruột mà nó còn mô tả một tập hợp triệu chứng bao gồm:

  •  Rặn quá mức
  •  Viên phân cứng
  •  Hạn chế bài tiết
  •  Cảm giác bạn không thể đi đại tiện
  •  Giảm nhu động ruột

Táo bón mang tính cá nhân cao. Không nhất thiết phải đi vệ sinh mỗi ngày, và trên thực tế chỉ có khoảng một nửa dân số đi đại tiện mỗi ngày.

Nguyên nhân gây táo bón?

Các nguyên nhân bao gồm chế độ ăn, tâm lý, thể chất, cảm xúc và nội tiết tố, sự kết hợp của chúng sẽ khác nhau đối với mỗi cá nhân. Dưới đây là một số nguyên nhân phổ biến nhất:

• Chất xơ và táo bón

Chất xơ thường không được hấp thu, vì vậy nó sẽ di chuyển qua đường tiêu hóa, mang theo các chất cặn bã được đào thải khác. Chất xơ cũng có xu hướng hấp thu nước, giúp giữ cho phân của bạn mềm và thành khuân.

Một "chế độ ăn phương Tây" điển hình bao gồm nhiều thực phẩm chế biến và ít trái cây và rau quả thường chứa ít chất xơ, và điều này làm tăng nguy cơ táo bón. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng chất xơ có thể không hữu ích trong việc điều trị táo bón, nhưng tốt trong việc dự phòng nó. Ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch và đậu lăng là một số nguồn chất xơ tốt.

• Một số loại thuốc và táo bón

Táo bón là tác dụng phụ phổ biến của một số loại thuốc được kê đơn bao gồm thuốc gây nghiện, thuốc chống trầm cảm, thuốc huyết áp và một số thuốc kháng axit (có chứa canxi và nhôm). Một số loại bổ sung sắt cũng có thể gây táo bón. Nếu bạn không chắc chắn về tác dụng phụ của thuốc bạn đang sử dụng, hãy xin tư vấn với bác sĩ của bạn.

• Căng thẳng và táo bón

Các nghiên cứu về táo bón ở người trưởng thành đã xác nhận các yếu tố tâm lý có thể đóng một vai trò lớn. Rằng não và ruột có mối liên hệ rất chặt chẽ với nhau, và tác động của việc căng thẳng cùng các vấn đề chưa được giải quyết có thể ảnh hưởng đến thói quen đi vệ sinh của bạn.

• Thuốc nhuận tràng và táo bón

Những người mắc bệnh táo bón mãn tính có thể được kê đơn thuốc nhuận tràng để hỗ trợ nhu động ruột. Trong khi những thứ này có hiệu quả, theo thời gian chúng khiến ruột bị lười biếng. Các cá nhân trở nên phụ thuộc vào thuốc để có thể đi vệ sinh, và khi họ ngừng thuốc chứng, táo bón thường xảy ra.

• Môi trường làm việc
Nhiều người có vấn đề với việc đi vệ sinh ở nơi công cộng hoặc nơi làm việc trong khi những người khác cảm thấy quá bận rộn để đi. Nhưng nhu động ruột, chỉ xảy ra trong một khoảng thời gian nhất định và điều quan trọng là không nên bỏ qua tín hiệu này. Việc không đi vệ sinh ngay và để đến một thời gian thuận tiện hơn (chẳng hạn như khi bạn về nhà), có thể dẫn đến táo bón. Phân nằm trong ruột càng lâu, nước càng được tái hấp thu từ nó và khiến nó khó di chuyển hơn.

• Hormone và táo bón

Phụ nữ có thể thấy nhu động ruột của họ thay đổi tùy thuộc vào chu kỳ kinh nguyệt. Điều này phần lớn là do sự dao động nồng độ hormone estrogen và progesterone, có thể ảnh hưởng đến quá trình vận chuyển tại đường tiêu hóa. Mang thai cũng mang lại những thay đổi nội tiết tố có thể khiến phụ nữ dễ bị táo bón.

• Tập thể dục và táo bón

Tập thể dục thường xuyên là cần thiết để thúc đẩy các cơn co thắt bình thường của ruột, và một lối sống rất ít vận động có thể gây táo bón mãn tính. Điều này đặc biệt phổ biến ở người cao tuổi, khi khả năng vận động bị hạn chế.

• Nước và táo bón

Nếu bạn bị mất nước, cơ thể bạn sẽ cố gắng bù đắp sự thiếu nước bằng cách hấp thụ nó từ càng nhiều nguồn càng tốt, và phân là mục tiêu đầu tiên của nó. Điều này có thể làm cho phân khô, và khó ra ngoài. Nước cũng rất cần thiết để giữ cho mọi thứ di chuyển qua ruột và nếu thiếu, nhu động ruột có thể chậm lại.

Giải pháp điều trị táo bón

Nếu táo bón là mạn tính, bước đầu tiên bạn nên đến bác sĩ để kiểm tra các vấn đề sức khỏe liên quan. 

- Trở thành một phần của thói quen buổi sáng của bạn

Cố gắng đi vệ sinh vào cùng một thời điểm mỗi sáng: nhu động thường cao nhất vào thời điểm này, đặc biệt là sau khi ăn sáng. Hãy chắc chắn rằng bạn cho mình đủ thời gian để đi vệ sinh.

- Hỗ trợ

Đối với một số cá nhân, đó là một loại cà phê buổi sáng mạnh mẽ, đối với những người khác, đó là ngũ cốc ăn sáng hàng ngày của họ. Hãy khám phá và tìm ra giải pháp hỗ trợ đi vệ sinh của riêng bạn.

- Ghi chép thực phẩm

Nếu bạn nghĩ rằng chế độ ăn uống có thể đóng một vai trò, cách tốt nhất bạn có thể xác định các thực phẩm thủ phạm là ghi chép thực phẩm và triệu chứng trong ít nhất một vài tuần, và tìm kiếm các vấn đề. Một số thực phẩm phổ biến gây ra táo bón bao gồm sữa, trứng và thịt, mặc dù điều này rất riêng lẻ.

- Uống nhiều nước

Sử dụng màu sắc của nước tiểu như một hướng dẫn cho dù bạn có bị mất nước hay không . Tốt nhất là màu trắng hoặc vàng nhạt. Bạn cũng nên lưu ý rằng uống rượu bia gây mất nước cho cơ thể, và nên tránh, hoặc ít nhất là giữ ở mức tối thiểu, nếu bạn đang bị táo bón mạn tính.

- Thử các kỹ thuật thư giãn

Nếu bạn tin rằng căng thẳng hoặc các vấn đề cảm xúc có thể là nguyên nhân gây táo bón của bạn, các kỹ thuật thư giãn như thiền, yoga và tập thở có thể hữu ích.

- Bổ sung magiê

Đối với một số người, magiê có thể hữu ích - nó có tác dụng nhuận tràng trong do tăng cường nước tại ruột. Nguồn magiê phong phú trong chế độ ăn uống của bạn là rau xanh đậm, các loại hạt, cá, đậu, ngũ cốc nguyên hạt và bơ.

Khi nào nên gặp bác sỹ

Nếu bạn nhận thấy các vấn đề táo bón mạn tính hoặc máu trong phân của bạn (từ những vệt đỏ tươi đến phân sẫm màu) thì bạn nên gặp bác sĩ để thăm khám.

Tương tự như vậy, nếu bạn  mất cảm giác ngon miệng, đang giảm cân một cách không chủ ý hoặc cảm thấy đầy hơi bất thường thì tốt nhất nên đến gặp bác sỹ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 9 thực phẩm tốt cho người bị táo bón

Theo Netdoctor

Bình luận
Tin mới
  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

  • 01/04/2026

    Chế độ dinh dưỡng cho học sinh mùa thi

    Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 tại Hà Nội sẽ diễn ra vào ngày 30 và 31-5-2026. Trong cuộc đua nước rút đầy áp lực, bên cạnh việc ôn luyện kiến thức, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quyết định đến phong độ của thí sinh. Chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo, bổ sung dưỡng chất đúng cách để đảm bảo sức khỏe, trí não hoạt động bền bỉ trong giai đoạn cao điểm.

  • 01/04/2026

    2 loại ngũ cốc ngon nhất nên ăn để giảm cân

    Muốn giảm cân, nhiều người thường cắt giảm tinh bột nhưng cơ thể cần đủ tinh bột để hoạt động. Vì vậy nên chọn đúng loại tinh bột và ăn đúng cách giúp giảm cân mà không cần phải nhịn đói khổ sở.

  • 01/04/2026

    Trẻ em trên 6 tuổi có cần tiêm vaccine nữa không?

    Nhiều người lầm tưởng rằng hệ miễn dịch của trẻ sau 6 tuổi đã trưởng thành và đủ sức chống chọi với thế giới. Tuy nhiên, thực tế khoa học lại cho thấy điều ngược lại: Đây là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng cần được củng cố miễn dịch.

  • 31/03/2026

    Chạy bộ bao lâu thì mỡ bụng bắt đầu giảm?

    Chạy bộ giúp tiêu hao năng lượng hiệu quả và cải thiện sức khỏe tim mạch nhưng mỡ bụng không thể giảm ngay sau vài buổi tập. Thời điểm cơ thể bắt đầu huy động mỡ phụ thuộc vào cường độ vận động, thời gian duy trì, chế độ dinh dưỡng và khả năng thích nghi chuyển hóa của từng người.

Xem thêm