Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hội chứng Sheehan và nguy cơ thiếu máu sau sinh

Đối với người phụ nữ, nhữngnguy cơ của quá trình thai sản có thể hiện hữu ngay trước mắt như các tai biếnsản khoa, bệnh lý tim mạch, gan mật... nhưng cũng có những thương tổn âm thầmxuất hiện rất lâu sau cuộc sinh nở với hậu quả hết sức nặng nề. Đó là hội chứngSheehan, còn được gọi là suy tuyến yên sau đẻ.

Vì sao suy tuyến yên sau khi sinh?

Hội chứng Sheehan là một loạtcác triệu chứng xuất hiện sau khi sinh nở như mệt mỏi, ăn uống kém, suy giảm nhận thức, mất tập trung... có nguyên nhân do mất máu cấp với số lượng lớn trong cuộc đẻ. Do lượng máu bị mất nhiều dẫn tới máu cung cấp lên não bị suy giảm và làm tổn thương tuyến yên. Đây là một tuyến nội tiết nằm ở nền sọ khiến cho chức năng của tuyến này bị suy giảm hoặc mất. Bình thường, tuyến yên có vai trò như là một tuyến nội tiết “chỉ huy, điều hành” chức năng của các tuyến nội tiết khác trong cơ thể thông qua việc tiết ra các hormon kích thích các tuyến này duy trì hoạt động bình thường. 
 

Phụ nữ sau sinh bị hội chứngSheehan biểu hiện mệt mỏi, ăn uống kém, mất tập trung.

Khi tuyến yên bị suy, lượnghormon tiết ra bị giảm hoặc mất, kết quả là hàng loạt các tuyến nội tiết khác như tuyến giáp, tuyến thượng thận, các tuyến nội tiết – sinh dục cũng bị suygiảm chức năng dẫn đến các triệu chứng xảy ra.

Vì có nguyên nhân tổn thương tuyến yên là do mất máu cấp sau sinh nên hội chứng Sheehan còn được gọi là suy tuyến yên sau đẻ.

Biểu hiện của hội chứngSheehan

Trong phần lớn các trườnghợp, các biểu hiện của hội chứng Sheehan tiến triển âm thầm trong nhiều tháng,thậm chí nhiều năm sau sinh nở. Các dấu hiệu xuất hiện có khi rất kín đáo, người bệnh chỉ cảm thấy mỏi mệt, ăn uống kém không rõ nguyên nhân. Tiếp theo,triệu chứng của suy các tuyến nội tiết như tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến sinh dục... bắt đầu xuất hiện như suy giảm nhận thức, mất tập trung, da lạnh, táo bón, rụng tóc, phù niêm, nhịp tim chậm, mất sữa, mất hoặc rối loạn kinh nguyệt, huyết áp thấp hoặc tụt huyết áp, giảm hoặc mất ham muốn tình dục, sụtcân...

Xét nghiệm có thể thấy hiện tượng thiếu máu, hạ natri máu và nồng độ hormon tuyến giáp, tuyến thượng thận, tuyến yên... bị suy giảm rõ rệt, chụp cộng hưởng từ thấy có dấu hiệu “hố yên rỗng”. Đôi khi có những trường hợp có triệu chứng hôn mê, co giật do hạ natri máu hoặc tụt huyết áp nặng. Nói chung, việc chẩn đoán hội chứng Sheehan không khó nhưng với các biểu hiện như trên dễ bị nhầm sang các bệnh khác như suy nhược cơ thể, suy nhược thần kinh, suy nhược sau sinh...

Điều trị và dự phòng

Tổn thương hoại tử tuyến yên trong hội chứng Sheehan là không hồi phục và việc điều trị chỉ dừng lại ởviệc... bù các hormon của tuyến yên, tuyến giáp, tuyến thượng thận... cho bệnh nhân. Các thuốc được sử dụng bao gồm corticosteroides, levothyroxin (levoxyl,synthroid), estrogen, hormon tăng trưởng (GH)... có thể giúp cho bệnh nhân cảithiện đáng kể các triệu chứng. Những phụ nữ sắp làm mẹ cần kiểm tra sức khỏe vàkhám thai định kỳ, có chế độ ăn uống và nghỉ ngơi hợp lý để vượt cạn thànhcông, tránh biến chứng mất máu cấp, tụt huyết áp nặng trong và sau khi sinh nở.

Những ai dễ có nguy cơ?

Những thai phụ có nguy cơ bị mất máu trong khi sinh nở như đa thai, ngôi ngược, rau tiền đạo hoặc những người bị các tai biến sản khoa như vỡ tử cung, mất nhiều máu dẫn tới sốc như đờ tử cung, rối loạn đông máu… mà không được kiểm soát tốt bằng truyền máu và duy trì được huyết áp trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, cũng chỉ một phần nhỏ trong số thai phụ nói trên có tổn thương suy tuyến yên sau cuộc đẻ.

BS. Vũ Phương Anh - Theo SKĐS
Bình luận
Tin mới
  • 29/08/2025

    Giải pháp hiệu quả giúp kiểm soát cơn đau do viêm khớp trong mùa mưa

    Khi những cơn mưa đầu mùa bắt đầu rơi, nhiều người cảm thấy dễ chịu vì thời tiết mát mẻ hơn, giảm bớt cái nóng oi ả. Tuy nhiên, đối với những ai đang phải sống chung với viêm khớp, mùa mưa lại mang đến không ít khó khăn.

  • 29/08/2025

    4 tác dụng độc đáo của nước gừng đỗ đen rang

    Nước gừng và nước đỗ đen rang là hai loại thức uống quen thuộc trong dân gian, được biết đến với nhiều lợi ích sức khỏe. Khi kết hợp hai nguyên liệu này sẽ có một loại đồ uống thơm ngon và bổ dưỡng, mang lại những tác dụng tích cực cho cơ thể.

  • 29/08/2025

    Bệnh hen suyễn ở trẻ em

    Hen suyễn là một trong những bệnh lý hô hấp mãn tính rất phổ biến ở trẻ em, ảnh hưởng đến hàng triệu trẻ trên toàn thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Bệnh gây ra những khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày, từ vui chơi, học tập đến giấc ngủ, và nếu không được kiểm soát tốt, có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

  • 28/08/2025

    Tác động của thời tiết ẩm ướt mùa mưa lũ đến sức khỏe da và cách chăm sóc

    Mùa mưa lũ không chỉ gây khó chịu bởi những cơn mưa kéo dài và không khí ẩm ướt mà còn là "kẻ thù" tiềm ẩn của làn da. Môi trường ẩm ướt, nguồn nước ô nhiễm và sự phát triển mạnh mẽ của vi sinh vật có hại tạo điều kiện thuận lợi cho hàng loạt vấn đề da liễu bùng phát.

  • 27/08/2025

    Có nên chạy bộ mỗi ngày để giảm cân?

    Chạy bộ là một bài tập thể dục đã được chứng minh là có thể cải thiện sức bền và giảm mỡ cơ thể một cách an toàn. Tuy nhiên, việc chạy bộ mỗi ngày có mang lại hiệu quả giảm cân như mong muốn?

  • 27/08/2025

    Tại sao ngón chân của bạn bị tê?

    Tê ở ngón chân là một trong triệu chứng dai dẳng khó xác định. Nó có thể là triệu chứng của một căn bệnh nghiêm trọng ví dụ như bệnh tiểu đường hoặc có thể chỉ là do bạn đi giày không phù hợp.

  • 26/08/2025

    6 thói quen giúp giảm mỡ bụng sau tuổi 45

    Sự thay đổi hormone, quá trình trao đổi chất chậm lại là nguyên nhân khiến mỡ dễ tích tụ quanh vùng eo, đặc biệt là với chị em sau tuổi 45. Để giảm mỡ bụng 'cứng đầu' này có thể chỉ cần thực hiện một số thói quen đơn giản.

  • 26/08/2025

    10 Dấu hiệu cảnh báo bệnh tim mạch ở người cao tuổi

    Bệnh tim mạch là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, đặc biệt ở người cao tuổi. Mỗi năm, có khoảng 5 triệu người mắc suy tim trên thế giới và gần 50% trong số đó tử vong sau 5 năm. Tại Việt Nam, bệnh tim mạch chiếm 60% các ca bệnh nội khoa.

Xem thêm