Hạ canxi máu: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Ở người bình thường, mức độ canxi trong máu thuộc khoảng giá trị 8,8 - 10,4 mg/dL. Bị xem là hạ canxi máu khi nồng độ huyết thanh toàn phần nhỏ hơn 8,8 mg/dL trong điều kiện protein huyết tương bình thường, nồng độ ion canxi hóa nhỏ hơn 4,7 mg/dL.

1. Nguyên nhân hạ canxi máu

Các nguyên nhân của hạ canxi máu bao gồm:

• Thiếu hụt magnesium 

• Giảm protein máu

• Viêm tụy

• Sốc nhiễm khuẩn

• Tăng phosphat máu.

• Cơ thể thiếu vitamin D

• Suy tuyến cận giáp

• Thiếu magnesi

• Các bệnh lý tại thận

• Ruột bạn không hấp thu được canxi .

• Lượng phosphate trong máu cao: nhiều lọai thức uống coca chứa một lượng lớn phosphate, uống quá nhiều các loại thức uống này sẽ làm tăng lượng phosphate và giảm canxi trong máu bạn.

• Một số nguyên nhân khác: Tăng lắng canxi ngoài lòng mạch, tăng lắng phản ứng chelat lòng mạch, nhiễm trùng huyết, tăng phospho máu, tăng tiết calcitonin,...

Hạ canxi máu có thể có biểu hiện thần kinh là co cơ.

2. Dấu hiệu và triệu chứng nhận biết

Hạ canxi máu thường không có triệu chứng. Hạ calci máu gây tăng tính kích thích của tế bào cơ và thần kinh, nhất là của hệ tim mạch và thần kinh cơ. Biểu hiện thần kinh là co cơ gồm lưng và chi là thường gặp.

Hạ canxi máu kéo dài có thể gây bệnh não nhẹ, lan tỏa và nên nghi ngờ ở bệnh nhân bị chứng sa sút trí tuệ, trầm cảm, hoặc rối loạn tâm thần không giải thích được.

Co thắt cơ vân gây chuột rút và tetani. Đau bụng, loạn cảm giác môi, lưỡi và các đầu ngón chân tay

Co thắt thanh quản và thở rít có thể làm tắc đường thở.

Hạ canxi máu mạn tính thì người bệnh bị da khô và vẩy, móng dễ gãy, và tóc thô.

Hạ canxi máu cấp thì bệnh nhân có biểu hiện co giật toàn thân, cơ mặt bị co giật, nồng độ canxi lúc này chỉ còn dưới 7mg/dL.

3. Điều trị và phòng ngừa hạ canxi máu

Hạ canxi máu có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng như: loãng xương, nhuyễn xương, ảnh hưởng đến chức năng vận động, gây tổn thương não bộ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thần kinh,…

Bác sĩ sẽ dựa trên tình trạng và biểu hiện của bệnh nhân để áp dụng các phương án điều trị:

• Gluconate canxi đường tĩnh mạch khi có cơn tetani

• Canxi đường uống trong suy tuyến cận giáp sau phẫu thuật

• Canxi đường uống và vitamin D đối với chứng hạ canxi máu mạn tính 

Theo khuyến cáo của những chuyên gia dinh dưỡng thì người trưởng thành nên nạp vào cơ thể 1000mg canxi mỗi ngày. Trong đó một lượng khoảng 200 - 400mg sẽ được ruột hấp thụ, khoảng 200mg bài tiết qua thận, 200mg được đào thải qua các dịch tiêu hóa, phần còn lại sẽ được thải ra ngoài cùng với phân.

Hạ canxi máu có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng.

4. Biện pháp phòng ngừa hạ canxi

• Chế độ ăn uống hợp lý. Bổ sung lượng canxi hợp lý qua các bữa ăn hằng ngày.

• Bổ sung xan xi bằng cách uống các vitamin tổng hợp, vitamin D. Ăn các thực phẩm và các chế phẩm giàu vitamin D như cá hồi, cá ngừ, trứng…

• Ăn bổ sung các thực phẩm giàu magie để cải thiện tình trạng. Đó là các loại hạt, các loại rau lá xanh đậm, socola, sữa chua, trái cây sấy…

• Duy trì trọng lượng cơ thể bằng việc chơi những môn thể thao phù hợp với sức khỏe và thể trạng của mình.

• Thăm khám sức khỏe định kỳ để phát hiện ra bệnh, sớm điều trị và có hướng xư lý bệnh.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Dấu hiệu “tố” bạn hạ canxi máu.