Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các phản ứng khi tiêm vắc-xin và cách khắc phục

Vắc xin được sử dụng để tạo miễn dịch cho cơ thể chống lại bệnh nhiễm trùng như bệnh bại liệt, viêm gan và ho gà,…

Các phản ứng khi tiêm vắc-xin và cách khắc phục

Nhờ có vắc-xin, một số bệnh có thể được loại trừ hoàn toàn (ví dụ: bệnh đậu mùa) hoặc làm giảm bớt tỷ lệ mắc bệnh. Tuy vậy, trước khi tiêm chủng cũng cần biết một số điều liên quan tới những phản ứng không mong muốn.

Các phản ứng không mong muốn thường gặp khi tiêm vắc-xin

Sốt

Sốt (nhiệt độ cao hơn 38,5°C) là phản ứng thường gặp nhất. Nên để trẻ nghỉ ngơi, mặc quần áo thoáng mát. Không nên lau trẻ bằng khăn lạnh vì khi đó các mạch máu co lại để giữ ấm cho cơ thể làm nhiệt độ tăng lên quá cao. Sốt là phản ứng giúp hệ thống miễn dịch của cơ thể chống lại nhiễm trùng, vì thế, không nên cho trẻ uống thuốc hạ sốt (ví dụ paracetamol) trước khi tiêm vắc-xin. Sốt và co giật nhẹ không gây hại cho bộ não của trẻ, nhưng làm trẻ khó chịu. Nếu nhiệt độ tăng cao trên 39°C, có thể dùng paracetamol hoặc ibuprofen (cho trẻ trên 6 tháng tuổi) để hạ sốt. Nên đưa trẻ ngay đến cơ sở y tế nếu trẻ có biểu hiện sốt hơn 2 ngày hoặc có cơn co giật kéo dài hơn 5 phút.

Kiểm tra sức khỏe cho trẻ tại phòng chờ sau khi tiêm chủng. Ảnh: TM

Đỏ, sưng và đau ở vị trí tiêm

Đây là phản ứng bình thường của cơ thể khi tiêm vắc-xin, phản ứng này có thể kéo dài 3-4 ngày và có thể kéo dài hơn khi tiêm vắc-xin nhiều lần liên tiếp. Nên vệ sinh sạch sẽ chỗ tiêm để làm dịu sự khó chịu cho trẻ. Bạn có thể dùng một chiếc khăn lạnh hoặc gói một cục đá trong một chiếc khăn ướt và đặt lên vùng bị đau trong vòng khoảng 20 phút. Bạn cũng có thể dùng các thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen, nên nhớ chỉ dùng khi thật cần thiết. Nếu trẻ nổi mề đay tại chỗ chích, có thể bôi hydrocortisone 1% 2 lần một ngày. Nếu các vết đỏ càng sưng đau trầm trọng hơn sau 3 ngày, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế.

Nhức đầu, mệt mỏi, chán ăn và buồn nôn

Nên để trẻ nghỉ ngơi, uống nhiều nước và nước trái cây. Hay gặp trường hợp trẻ buồn ngủ, điều này là bình thường, miễn là trẻ vẫn có thể thức dậy được. Các triệu chứng này là bình thường và không cần điều trị. Nhưng nếu trẻ có biểu hiện khóc dốc và mệt mỏi hơn 3 giờ, hoặc có biểu hiện khó thở, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Ngoài ra, nôn mửa, tiêu chảy, đau cơ, khớp ít xảy ra hơn.

Lưu ý khi dùng thuốc

Lưu ý, do tâm lý lo lắng khi thấy trẻ sốt hay nổi mề đay, một số cha mẹ dùng paracetamol đến quá liều. Liều dùng paracetamol trung bình cho trẻ em là 10-15mkg cân nặng, thời gian cách nhau giữa các lần dùng thuốc trong ngày từ 4-6 giờ, không nên dùng thuốc quá 4 lần/ngày, tổng liều tối đa không quá 60mg/kg/24 giờ. Quá liều paracetamol sẽ dẫn đến suy gan, hôn mê, thậm chí là tử vong.

Một số biểu hiện của dùng quá liều paracetamol như: trẻ mệt, buồn nôn, nôn, khó chịu, đau hạ sườn phải, vàng da. Ngay khi uống quá liều paracetamol, các bậc phụ huynh cần cho trẻ vào ngay bệnh viện để các bác sĩ xử trí cấp cứu.

Đối với hydrocortisone 1%, không nên bôi quá 4 lần trong 1 ngày và không nên bôi thuốc trên một vùng da rộng vì thuốc gây nhiều tác dụng không mong muốn như teo da, rạn da, xuất huyết dưới da, viêm nhiễm nấm, phát ban,...

Do những nguy hiểm nêu trên, khi dùng thuốc, cha mẹ cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng, dùng thuốc đúng liều lượng, chỉ định và bảo quản thuốc tránh xa tầm tay của trẻ em.

Hầu hết các tác dụng phụ của vắc-xin là nhẹ và thường biến mất trong vòng vài ngày. Khả năng một loại vắc-xin gây nguy hiểm là cực kỳ hiếm và việc tiêm chủng ít gây hại hơn so với việc mắc bệnh. Vì vậy, hãy đưa trẻ đến cơ sở y tế để tiêm chủng các loại vắc-xin cần thiết để bảo vệ sức khỏe của con bạn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vắc xin và nuôi con theo kiểu tự nhiên

TS.DS. Võ Thị Hà - Phạm Thị Bích Hiền - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 05/04/2026

    Những điều cần biết về sốt siêu vi

    Sốt siêu vi (hay sốt virus) là tình trạng cơ thể bị sốt mà nguyên nhân là do virus gây ra. Cùng tìm hiểu về sốt siêu vi, các triệu chứng phổ biến và các phương pháp điều trị sốt siêu vi qua bài viết sau đây!

  • 04/04/2026

    5 thức uống giàu chất điện giải giúp bù nước hiệu quả

    Chất điện giải (như natri, kali, magiê...) giữ vai trò then chốt trong cân bằng nước và chức năng cơ thể. Dùng các thức uống giàu chất điện giải phù hợp giúp ngăn ngừa mất nước, hỗ trợ hoạt động thể chất và duy trì sức khỏe trong điều kiện nắng nóng, vận động mạnh…

  • 04/04/2026

    Vì sao bạn nên tránh 10 loại thực phẩm này trước khi đi ngủ

    Ăn những thực phẩm không tốt trước khi đi ngủ, như pizza hoặc kem, có thể gây rối loạn giấc ngủ và dẫn đến chứng khó tiêu hoặc tăng cân vào ban đêm. Biết được những loại thực phẩm nào nên tránh sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon và sức khỏe tốt hơn.

  • 03/04/2026

    Hợp tác cùng Công ty Cổ phần Dược phẩm Pharvina

    Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện nghiên cứu và viết các bài báo khoa học giới thiệu sản phẩm do Công ty CP Dược phẩm Pharvina cung cấp.

  • 03/04/2026

    Dùng quả quất thế nào để phát huy lợi ích đối với cơ thể?

    Trong y học cổ truyền, quả quất (kim quất) có vị chua ngọt, tính ấm, quy kinh phế và tỳ, thường được dùng để hành khí, hóa đờm, giảm ho và hỗ trợ tiêu hóa, tăng sức đề kháng khi dùng đúng cách.

  • 03/04/2026

    Mất điều hòa vận động

    Chứng mất điều hòa vận động có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động hàng ngày của người mắc bệnh. Vậy tình trạng này là gì, nguyên nhân gây ra bệnh và biện pháp điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!

  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

Xem thêm