Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bạn biết gì về chất bảo quản thực phẩm TBHQ?

Nếu bạn có thói quen đọc nhãn thực phẩm, chắc hẳn, bạn sẽ thường bỏ qua những thành phần mà bạn không thể đọc/phát âm được. Tertiary butylhydroquinone, hay TBHQ có thể là một trong số các thành phần này.

Bạn biết gì về chất bảo quản thực phẩm TBHQ? 

TBHQ là một loại phụ gia dùng để bảo quản thực phẩm đã chế biến. Nó hoạt động như một chất chống oxy hóa, nhưng, khác với các chất chống oxy hóa lành mạnh trong rau xanh và trái cây, TBHQ có những tác dụng tiêu cực và còn đang gây tranh cãi giữa các nhà khoa học.

TBHQ là gì?

TBHQ, cũng giống như nhiều loại phụ gia thực phẩm khác, được dùng để tăng thời gian bảo quản thực phẩm, ngăn không cho thực phẩm xuất hiện mùi ôi thiu, hôi thối. Đây là một chất dạng tinh thể, có màu sáng trắng và có mùi nhẹ. Vì là một chất chống oxy hóa, TBHQ có thể bảo vệ những thực phẩm có chứa sắt không bị đổi màu, và điều này rất có lợi cho các nhà sản xuất.

TBHQ thường được sử dụng chung với các loại phụ gia thực phẩm khác, như propyl gallate, butylated hydroxyanisole (BHA), và butylated hydroxytoluene (BHT). BHA và TBHQ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: khi cơ thể chuyển hóa BHA thì TBHQ sẽ hình thành.

TBHQ có ở đâu?

TBHQ thường được sử dụng trong các loại sản phẩm có chứa chất béo, bao gồm cả dầu thực vật và mỡ động vật. Rât nhiều các loại thực phẩm chế biến sẵn có chứa chất béo, do vậy, TBHQ được tìm thấy trong rất nhiều loại sản phẩm. Ví dụ: bánh quy giòn để ăn vặt, mỳ ăn liền, đồ ăn nhanh, đồ ăn đông lạnh. TBHQ được cho phép sử dụng với mức độ cao ở các sản phẩm làm từ cá đông lạnh. Nhưng, thực phẩm không phải là nơi duy nhất bạn có thể tìm thấy TBHQ. TBHQ còn có thể tìm thấy trong các sản phẩm chăm sóc da, màu vẽ/sơn và véc ni (dùng cho đồ gỗ).

Hạn chế của FDA với TBHQ

Cục Quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã xác định các chất phụ gia thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng Mỹ. FDA đã đặt ra một giới hạn về việc những thành phần nào có thể sử dụng trong thực phẩm. Theo quy định của FDA, TBHQ không được chiếm quá 0.02% thành phần dầu trong thực phẩm vì FDA không có bằng chứng chứng minh rằng lượng TBHQ lớn hơn là an toàn cho sức khỏe. Điều này không có nghĩa là nhiều hơn 0.02% sẽ gây nguy hiểm, mà chỉ cho thấy rằng, liều lượng cao hơn chưa được xác nhận là an toàn.

Các nguy cơ có thể gặp phải

Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan giữa TBHQ cùng với BHA với rất nhiều vấn đề sức khỏe có thể xảy ra.

Theo Centers for Science in the Public Interest (CSPI), loại phụ gia thực phẩm này sẽ làm tăng tỷ lệ phát triển khối u trên chuột. Và theo National Library of Medicine (NLM), các trường hợp rối loạn thị lực đã được chứng minh là có liên quan đến việc tiêu thụ TBHQ. NLM cũng có những nghiên cứu chứng minh rằng, TBHQ làm gan bị phì đại, gây nhiễm độc thần kinh, co giật và liệt trên động vật tại phòng thí nghiệm.

Một số nhà khoa học cho rằng, BHA và TBHQ có thể ảnh hưởng đến hành vi và cách cư xử của con người. Đây là một thành phần ở trong “danh sách đen” mà những người bị chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) nên tránh ăn.

Có bao nhiêu TBHQ trong thực phẩm?

Như đã nói ở trên, tổ chức FDA đã đưa ra giới hạn về việc sử dụng TBHQ được coi là an toàn, khi sử dụng với lượng nhỏ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người Mỹ đang tiêu thụ nhiều TBHQ hơn họ tưởng.

Một cuộc lượng giá được tiến hành bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng, trung bình, lượng tiêu thụ TBHQ tại Mỹ vào khoảng 0.62mg/kg cân nặng cơ thể ở người bình thường. Tỷ lệ này tương đương khoảng 90% lượng TBHQ khuyến nghị nên sử dụng. Đối với những người ăn chế độ ăn giàu chất béo, lượng tiêu thụ TBHQ lên tới 1.2mg/kg cân nặng cơ thể, tương đương với 180% lượng TBHQ có thể chấp nhận được – một con số khá lớn và đáng lo ngại.

Phòng tránh TBHQ

Cho dù bạn đang kiểm soát chế độ ăn của trẻ bị tăng động giảm chú ý hay chỉ đơn giản là quan tâm đến những nguy cơ sức khỏe của các loại chất bảo quản thực phẩm, thì thói quen đọc kỹ nhãn thực phẩm có thể giúp bạn tránh được TBHQ và các chất bảo quản thực phẩm khác.

Bạn nên cẩn thận với các nhãn thực phẩm mà trên đó có ghi:
  • tert-butylhydroquinone
  • tertiary butylhydroquinone
  • TBHQ
  • butylated hydroxyanisol

TBHQ, cũng như nhiều chất bảo quản thực phẩm khác, được tìm thấy trong các loại thực phẩm chế biến sẵn, có nghĩa là những loại thực phẩm này có thể dùng được trong một thời gian dài. Do vậy, tránh sử dụng các loại thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn, thay vào đó, sử dụng các loại thực phẩm tươi sống là cách chắc chắn nhất để hạn chế việc tiêu thụ TBHQ trong chế độ ăn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Cách lựa chọn, bảo quản, chế biến thực phẩm tối ưu

PGs.Ts.Bs. Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 05/11/2026

    Cẩm nang tiêm chung và phòng bệnh mùa đông cho trẻ

    Thời tiết chuyển lạnh là khoảng thời gian khiến nhiều bậc phụ huynh bắt đầu lo lắng và trăn trở về sức khỏe của con cái. Chúng ta thường có suy nghĩ rằng mùa đông chỉ mang theo những cơn cảm lạnh hay ho sốt thông thường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các bệnh lây nhiễm nguy hiểm, bao gồm cả những căn bệnh do muỗi truyền như sốt xuất huyết, vẫn luôn rình rập và đe dọa trực tiếp đến sức khỏe của trẻ nhỏ, đặc biệt là ở khu vực Đông Nam Á. Để con có một mùa đông thực sự khỏe mạnh và trọn vẹn, việc trang bị kiến thức về tiêm chủng cũng như các biện pháp phòng bệnh tại nhà là điều vô cùng cần thiết. Bài viết dưới đây sẽ giúp cha mẹ hiểu rõ hơn về cách tạo ra một "lớp áo giáp" vững chắc, nhằm bảo vệ con yêu khỏi những tác nhân gây bệnh trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt này.

  • 05/11/2026

    Cà phê có giúp bạn giữ nước không?

    Uống cà phê có thể góp phần bổ sung nước cho cơ thể mỗi ngày, nhưng điều quan trọng là phải uống điều độ. Mặc dù cà phê được tính vào lượng chất lỏng cần thiết, nhưng uống quá nhiều có thể dẫn đến mất nước do tác dụng lợi tiểu của nó.

  • 04/11/2026

    Bí quyết giữ ấm mùa đông chuẩn phong cách nhật bản dành cho gia đình Việt

    Mùa đông ở miền Bắc nước ta thường mang theo cái lạnh thấu xương, kèm theo độ ẩm cao khiến nhiều gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ, dễ bị nhiễm lạnh và mắc bệnh. Ở một đất nước có mùa đông giá rét và tuyết rơi dày đặc như Nhật Bản, người dân nơi đây từ lâu đã đúc kết được những phương pháp giữ ấm vô cùng độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và các sản phẩm hiện đại. Những bí quyết này không chỉ giúp cơ thể luôn ấm áp, phòng tránh bệnh tật mà còn rất tiết kiệm và dễ dàng áp dụng. Dưới đây là những mẹo giữ ấm chuẩn phong cách Nhật Bản mà các bậc cha mẹ Việt có thể học hỏi và áp dụng ngay cho tổ ấm của mình.

  • 04/11/2026

    Ngửi mùi socola đen trước khi tập gym có thể giúp bạn tập được nhiều hơn?

    Một nghiên cứu mới công bố cho thấy chỉ cần ngửi mùi socola đen trước và trong khi tập luyện cũng có thể giúp cải thiện hiệu suất tập gym, đồng thời làm giảm cảm giác đói bụng sau buổi tập.

  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

Xem thêm