Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bạn biết gì về chất bảo quản thực phẩm TBHQ?

Nếu bạn có thói quen đọc nhãn thực phẩm, chắc hẳn, bạn sẽ thường bỏ qua những thành phần mà bạn không thể đọc/phát âm được. Tertiary butylhydroquinone, hay TBHQ có thể là một trong số các thành phần này.

Bạn biết gì về chất bảo quản thực phẩm TBHQ? 

TBHQ là một loại phụ gia dùng để bảo quản thực phẩm đã chế biến. Nó hoạt động như một chất chống oxy hóa, nhưng, khác với các chất chống oxy hóa lành mạnh trong rau xanh và trái cây, TBHQ có những tác dụng tiêu cực và còn đang gây tranh cãi giữa các nhà khoa học.

TBHQ là gì?

TBHQ, cũng giống như nhiều loại phụ gia thực phẩm khác, được dùng để tăng thời gian bảo quản thực phẩm, ngăn không cho thực phẩm xuất hiện mùi ôi thiu, hôi thối. Đây là một chất dạng tinh thể, có màu sáng trắng và có mùi nhẹ. Vì là một chất chống oxy hóa, TBHQ có thể bảo vệ những thực phẩm có chứa sắt không bị đổi màu, và điều này rất có lợi cho các nhà sản xuất.

TBHQ thường được sử dụng chung với các loại phụ gia thực phẩm khác, như propyl gallate, butylated hydroxyanisole (BHA), và butylated hydroxytoluene (BHT). BHA và TBHQ có mối liên hệ chặt chẽ với nhau: khi cơ thể chuyển hóa BHA thì TBHQ sẽ hình thành.

TBHQ có ở đâu?

TBHQ thường được sử dụng trong các loại sản phẩm có chứa chất béo, bao gồm cả dầu thực vật và mỡ động vật. Rât nhiều các loại thực phẩm chế biến sẵn có chứa chất béo, do vậy, TBHQ được tìm thấy trong rất nhiều loại sản phẩm. Ví dụ: bánh quy giòn để ăn vặt, mỳ ăn liền, đồ ăn nhanh, đồ ăn đông lạnh. TBHQ được cho phép sử dụng với mức độ cao ở các sản phẩm làm từ cá đông lạnh. Nhưng, thực phẩm không phải là nơi duy nhất bạn có thể tìm thấy TBHQ. TBHQ còn có thể tìm thấy trong các sản phẩm chăm sóc da, màu vẽ/sơn và véc ni (dùng cho đồ gỗ).

Hạn chế của FDA với TBHQ

Cục Quản lý Dược phẩm và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã xác định các chất phụ gia thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng Mỹ. FDA đã đặt ra một giới hạn về việc những thành phần nào có thể sử dụng trong thực phẩm. Theo quy định của FDA, TBHQ không được chiếm quá 0.02% thành phần dầu trong thực phẩm vì FDA không có bằng chứng chứng minh rằng lượng TBHQ lớn hơn là an toàn cho sức khỏe. Điều này không có nghĩa là nhiều hơn 0.02% sẽ gây nguy hiểm, mà chỉ cho thấy rằng, liều lượng cao hơn chưa được xác nhận là an toàn.

Các nguy cơ có thể gặp phải

Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan giữa TBHQ cùng với BHA với rất nhiều vấn đề sức khỏe có thể xảy ra.

Theo Centers for Science in the Public Interest (CSPI), loại phụ gia thực phẩm này sẽ làm tăng tỷ lệ phát triển khối u trên chuột. Và theo National Library of Medicine (NLM), các trường hợp rối loạn thị lực đã được chứng minh là có liên quan đến việc tiêu thụ TBHQ. NLM cũng có những nghiên cứu chứng minh rằng, TBHQ làm gan bị phì đại, gây nhiễm độc thần kinh, co giật và liệt trên động vật tại phòng thí nghiệm.

Một số nhà khoa học cho rằng, BHA và TBHQ có thể ảnh hưởng đến hành vi và cách cư xử của con người. Đây là một thành phần ở trong “danh sách đen” mà những người bị chứng tăng động giảm chú ý (ADHD) nên tránh ăn.

Có bao nhiêu TBHQ trong thực phẩm?

Như đã nói ở trên, tổ chức FDA đã đưa ra giới hạn về việc sử dụng TBHQ được coi là an toàn, khi sử dụng với lượng nhỏ. Tuy nhiên, một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng, người Mỹ đang tiêu thụ nhiều TBHQ hơn họ tưởng.

Một cuộc lượng giá được tiến hành bởi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chỉ ra rằng, trung bình, lượng tiêu thụ TBHQ tại Mỹ vào khoảng 0.62mg/kg cân nặng cơ thể ở người bình thường. Tỷ lệ này tương đương khoảng 90% lượng TBHQ khuyến nghị nên sử dụng. Đối với những người ăn chế độ ăn giàu chất béo, lượng tiêu thụ TBHQ lên tới 1.2mg/kg cân nặng cơ thể, tương đương với 180% lượng TBHQ có thể chấp nhận được – một con số khá lớn và đáng lo ngại.

Phòng tránh TBHQ

Cho dù bạn đang kiểm soát chế độ ăn của trẻ bị tăng động giảm chú ý hay chỉ đơn giản là quan tâm đến những nguy cơ sức khỏe của các loại chất bảo quản thực phẩm, thì thói quen đọc kỹ nhãn thực phẩm có thể giúp bạn tránh được TBHQ và các chất bảo quản thực phẩm khác.

Bạn nên cẩn thận với các nhãn thực phẩm mà trên đó có ghi:
  • tert-butylhydroquinone
  • tertiary butylhydroquinone
  • TBHQ
  • butylated hydroxyanisol

TBHQ, cũng như nhiều chất bảo quản thực phẩm khác, được tìm thấy trong các loại thực phẩm chế biến sẵn, có nghĩa là những loại thực phẩm này có thể dùng được trong một thời gian dài. Do vậy, tránh sử dụng các loại thực phẩm đóng gói, chế biến sẵn, thay vào đó, sử dụng các loại thực phẩm tươi sống là cách chắc chắn nhất để hạn chế việc tiêu thụ TBHQ trong chế độ ăn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Cách lựa chọn, bảo quản, chế biến thực phẩm tối ưu

PGs.Ts.Bs. Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 13/05/2026

    Uống matcha mỗi ngày có giúp giảm cân nhanh hơn?

    Matcha được biết đến như thức uống hỗ trợ giảm cân nhờ giàu chất chống oxy hóa và khả năng tăng chuyển hóa. Tuy nhiên, hiệu quả giảm cân nhanh hay chậm còn phụ thuộc vào cách dùng hợp lý và lối sống tổng thể.

  • 13/05/2026

    Nicotine tồn tại trong cơ thể bạn bao lâu?

    Nicotine tồn tại trong máu khoảng một đến ba ngày, mặc dù phần lớn thường được đào thải trong vòng một ngày. Tuy nhiên, cotinine (chất chuyển hóa của nicotine) có thể tồn tại trong cơ thể trong vài ngày .

  • 12/05/2026

    Cơ chế hiệp đồng của hệ vi khoáng và vitamin trong quá trình phát triển chiều cao ở trẻ em

    Tăng trưởng chiều cao là một quá trình phức tạp được điều biến bởi di truyền, nội tiết và dinh dưỡng. Trong đó, các vi chất dinh dưỡng đóng vai trò cốt yếu vào việc hình thành mật độ xương và kéo dài xương chi.

  • 12/05/2026

    Từ nghiên cứu đến giải pháp bổ sung vi chất cho trẻ em

    Chiều cao không chỉ là một chỉ số phát triển thể chất mà còn phản ánh tình trạng dinh dưỡng, sức khỏe và tiềm năng phát triển lâu dài của trẻ. Trong bối cảnh Việt Nam vẫn còn đối mặt với tình trạng suy dinh dưỡng thấp còi ở một bộ phận trẻ em, việc tìm kiếm các giải pháp dinh dưỡng phù hợp nhằm cải thiện tầm vóc đang trở thành một trong những ưu tiên quan trọng.

  • 12/05/2026

    Vai trò then chốt của giấc ngủ đối với trí nhớ và hiệu suất thi cử

    Trong bối cảnh áp lực thi cử ngày càng gia tăng, quan niệm hy sinh giấc ngủ để học tập thâu đêm vẫn còn khá phổ biến ở nhiều học sinh và phụ huynh. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của khoa học đây là một chiến lược phản tác dụng bởi não bộ cần thời gian nghỉ ngơi để xử lý và củng cố thông tin một cách trọn vẹn. Để giúp các sĩ tử hiểu rõ cơ chế này, Viện Y học ứng dụng Việt nam sẽ chia sẻ thông tin về vai trò của giấc ngủ đối với trí nhớ, giúp bạn không chỉ bảo vệ sức khỏe mà còn tối ưu hóa năng lực ghi nhớ và hiệu suất tư duy trong giai đoạn quan trọng.

  • 11/05/2026

    Yoga cho người mới bắt đầu: 5 tư thế đơn giản giúp thư giãn và tăng cường linh hoạt

    Yoga là phương pháp luyện tập kết hợp vận động, kiểm soát hơi thở và thiền định, mang lại lợi ích lớn cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Đặc biệt, yoga cho người mới bắt đầu là lựa chọn lý tưởng để giảm căng thẳng, tăng sự linh hoạt và cải thiện sức khỏe.

  • 10/05/2026

    5 tác dụng khi uống nước bạc hà

    Nước bạc hà là thức uống đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau đầu, cải thiện miễn dịch và làm dịu triệu chứng hô hấp…

  • 10/05/2026

    8 cách giảm căng thẳng hiệu quả trước và trong mùa thi

    Vào mùa thi, áp lực từ khối lượng kiến thức lớn, kỳ vọng từ gia đình, thầy cô cùng nỗi lo về kết quả tương lai dễ khiến nhiều bạn rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất. Tuy nhiên, sự căng thẳng có thể được kiểm soát và tăng thêm động lực. Sau đây, viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về những kỹ thuật thư giãn và quản lý áp lực mùa thi hiệu quả.

Xem thêm