Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Vóc dáng nói lên điều gì về sức khỏe?

Thường thì vóc dáng bạn không phải là thứ tự nhiên sinh ra. Nhưng không phải vấn đề là bạn trông như thế nào, mà bạn khỏe mạnh ra sao

Là một mảnh ghép của câu đố

Hình dáng hay vóc dáng của cơ thể bạn có thể nói lên khá nhiều thứ về sức khỏe. Những điều quan trong bạn nên nhớ chúng chỉ là một trong số những yếu tố phản ánh sức khỏe của bạn thôi. Mọi hình dạng và kích cỡ đều có thể lành mạnh hoặc nguy cơ với sức khỏe tim mạnh và tiểu đường. Bạn nên đi khám kiểm tra thường xuyên để kiểm tra huyết áp, cholesterol, và các tình trạng khác.

Ectomorph

Đây là một hệ thống phân loại cơ thể  thành những loại “somatype”. Ectomorrph là một dạng vóc dáng có khung người hẹp, xương mỏng, khớp nhỏ và ngực mông phẳng. Để dễ hình dung, bạn hãy nhìn đến các vận động viên chạy đường dài, người mẫu thời trang hoặc vũ công balle. Mặc dù nhìn có vẻ gầy và rất khó tăng cân nhưng không có nghĩa là những người này không có mỡ thừa đặc biệt là khi về già. Đó là bởi vì cơ thể của những người này thường chuyển hóa thực phẩm rất nhanh, khiến cho việc tăng cơ rất khó.

Endomorph

Đây là vóc dáng của những người có nhiều cả mỡ lẫn cơ, vai nhỏ hơn, tứ chi ngắn và cấu trúc xương to. Hãy nghĩ đến những vận động viên bóng bầu dục, vận động viên ném lao hoặc ném đĩa hoặc những người thân hình đồng cát. Bạn có thể dễ dàng tăng cân đặc biệt là bạn dễ tích mỡ ở bụng và hông, thường rất khó giảm cân. Đó là bởi vì cơ thể những người này có khả năng dự trữ thực phẩm “giàu tinh bột” thay vì đốt mỡ.

Mesomorph

Đây là vóc dáng của vận động viên, với đặc trưng là vai rộng, eo hẹp và lượng mỡ cơ thể thấp. Ví dụ như cầu thủ bóng đá. Những người được trời phú cho khả năng khỏe mạnh, tăng giảm cân dễ dàng, và rất dễ dàng tăng cơ khi tập các môn thể hình.

Dáng hình quả lê

Đó là sự kết hợp của những người thuộc dạng “ectomorph” mỏng manh phần trên và “endomorph” ở phần dưới cơ thể. Những người có dáng này thường có nhiều mỡ ở phần hông và đùi. Dáng người này thường gặp ở phụ nữ, và có thể đây là một lý do giải thích cho việc phụ nữ sống lâu hơn nam giới. Do mỡ bụng thường gặp ở nam giới có liên quan đến nhiều vấn dề sức khỏe hơn là những mỡ thừa ở phần dưới cơ thể. Một nghiên cứu chỉ ra rằng một số trường hợp tích mỡ vùng đùi và hông cũng liên quan đến việc hạn chế được nguy cơ mắc một số bệnh.

Dáng quả táo

Hay còn gọi là bụng bia, nghĩa là bạn dự trữ mỡ nhiều xung quanh vùng bụng giữa, trong khi các phần khác có thể ít  mỡ hơn. Dáng này phổ biến ở nam giới hơn, và thường nguy hiểm đến sức khỏe hơn dáng hình quả lê. Đó là bởi vì mỡ bụng thường là dấu hiệu bạn tích nhiều mỡ ở những khu vực sâu bên trong, xung quanh nội tạng đối ngược hẳn với loại mỡ chỉ nằm dưới da. Dáng người này thường liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường typ 2, ung thư và tăng cholesterol.

BMI

 Các bác sỹ không dựa vào mỗi hình dáng để phán bạn khỏe mạnh tới mức nào. Họ sử dụng một số chỉ số khác đo lường lượng mỡ của bạn, và BMI cũng là một trong số những chỉ số đó. Nếu BMI nhiều hơn 25 nghĩa là bạn đang ở mức thừa cân, 28-30 là béo phì. Nhưng chúng không đo lường được lượng mỡ trực tiếp hay nói với bạn rằng  lượng mỡ của bạn đang tập trung ở đâu.

Kích cỡ vòng eo

Đây là một cách đơn giản để đo lường lượng mỡ bạn có ở xung quang vùng bụng lưng dưới, qua đó có thể nói cho bạn về các vấn đề sức khỏe bạn có thể gặp phải như bệnh tim hoặc tiểu đường typ 2. Muốn biết ở mức nào bạn hãy lấy thước dây ra đo đường kính của vòng tròn qua rốn. Đừng ăn gian đo phần bụng trên rốn nhé. Đối với phụ nữ, 88,9cm  là dấu hiệu của việc có quá nhiều mỡ, còn nam giới thì là 101,6 cm. Những con số này có thể chỉ là số nhỏ nếu như bạn có một thân hình khổng lồ.

Tỷ số eo/hông

Một cách khác để đánh giá chất béo xung quanh vùng bụng của bạn đó là tỷ số eo/hông. Đo là lấy số đo của vòng eo rồi chia cho số đo của vòng hông là vòng đo rộng nhất của phần mông. Tỷ số này nếu lớn hơn 0,85 ở nữ hoặc 0,9 ở nam giới thì nghĩa là bạn đang ở mức nguy hiểm đối với sức khỏe. Tỷ số eo/hông và kích cỡ vòng eo cái nào dự đoán chính xác hơn? Thực ra cả hai đều chính xác như nhau.

Bắp đùi to?

Các nhà khoa học nghiên cứu trên khoảng 3000 người lớn trong vòng hơn 12 năm và phát hiện ra những người có bắp đùi nhỏ hơn 62,23 cm thì có khả năng mắc bệnh tim mạch và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Và nhiều vấn đề sức khỏe sẽ trầm trọng hơn khi đùi càng  nhỏ. Tuy nhiên, nghiên cứu này không chỉ ra rằng những người có đùi to này là to mỡ, to cơ hay to do cả hai, nên khó có thể nói rằng thông tin này đáng tin cậy.

Bắp tay to

Khi theo dõi 4000 nam giới trong độ tuổi 60-79 về chỉ số thành phần cơ thể, người ta thấy những người có bắp tay to thường có tuổi thọ lâu hơn và sức khỏe tốt hơn. Nhưng người có vòng cánh tay lớn cơ bắp  có khả năng sống thọ hơn. Có thể đơn giản là lượng cơ lớn phản ảnh một lối sống lành mạnh hơn nếu tự bản thân cơ bắp đã giúp điều đó.

Tập thể dục giữ dáng

Thường thì vóc dáng bạn không phải là thứ tự nhiên sinh ra. Nhưng không phải vấn đề là bạn trông như thế nào, mà bạn khỏe mạnh ra sao. Tập thể dục có thể giúp bạn loại bỏ đi những mỡ thừa ẩn sâu và tăng thêm cơ bắp ngay cả khi cân nặng của bạn vẫn đang giữ  nguyên ở mức đó. Và nếu bạn bạn giảm cân, tập thể dục thường xuyên sẽ giúp bạn duy trì được thành quả giảm cân đó. Hãy cố gắng 30 phút mỗi ngày tập thể dục ở cường độ trung bình hầu hết các ngày trong tuần. Muốn tăng cơ bắp bạn có thể tập tạ hoặc yoga.

Ăn uống cho một vóc dáng khỏe mạnh

Chất béo dạng trans và đồ ngọt cũng như nước ngọt đều làm tăng lượng mỡ bụng. Một chế độ ăn nhiều rau xanh, hoa quả ngũ cốc nguyên cám cùng với thịt nạc, cá trứng, đậu đỗ và chế phẩm sữa ít béo sẽ giúp bạn giữ được vóc dáng khỏe mạnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những mẹo đơn giản để giữ vóc dáng cân đối trong mùa đông này

 

Bình luận
Tin mới
  • 27/07/2026

    Rụng tóc từng vùng là gì? Triệu chứng, nguyên nhân, chẩn đoán và điều trị

    Rụng tóc từng vùng là một loại rụng tóc xảy ra khi hệ thống miễn dịch tấn công các nang tóc của bạn. Theo các chuyên gia, rụng tóc từng vùng là một căn bệnh tự miễn, tức là cơ thể bạn tự chiến đấu với chính nó.

  • 26/07/2026

    5 nhóm người nên thận trọng khi sử dụng hạt chia

    Do khả năng tương tác với một số tình trạng sức khỏe và thuốc điều trị, một số nhóm người cần thận trọng và nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi đưa hạt chia vào chế độ ăn hàng ngày.

  • 26/07/2026

    Vận động sau hè: Giữ gìn sức khỏe thể chất cho học sinh

    Kỳ nghỉ hè là thời điểm trẻ em dễ rơi vào lối sống ít vận động, dành nhiều giờ trước màn hình, dẫn đến nguy cơ thừa cân và các vấn đề sức khỏe. Bài viết này khám phá lợi ích của vận động trong mùa hè, gợi ý các hoạt động thể thao phù hợp, cách xây dựng lịch tập luyện, vai trò của gia đình, và cách hạn chế sử dụng thiết bị điện tử để duy trì sức khỏe thể chất tuổi teen.

  • 25/07/2026

    4 yếu tố khiến một số người ăn nhiều nhưng khó tăng cân

    Trong khi có những người đang nỗ lực giảm cân thì một số người rất khó tăng cân mặc dù họ ăn rất nhiều. Tìm hiểu 4 nguyên nhân chính cản trở mục tiêu tăng cân.

  • 25/07/2026

    8 lời khuyên khi tập thể dục nếu bị hen suyễn dị ứng

    Trên thực tế, tập thể dục thường xuyên đã được chứng minh là cải thiện các triệu chứng hen suyễn nói chung. Các mẹo dưới đây có thể giúp bạn lựa chọn các bài tập phù hợp và lập kế hoạch để giúp ngăn ngừa các triệu chứng.

  • 24/07/2026

    Quả măng cụt không tốt cho sức khỏe trong trường hợp nào?

    Măng cụt là loại trái cây nhiệt đới nổi tiếng với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, liệu việc ăn măng cụt có gây ra tác hại nào cho sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng cách?

  • 24/07/2026

    Hướng dẫn quản lý dinh dưỡng và phục hồi thể lực trong thi đấu bóng đá

    Sự kiện World Cup đang đến gần, thu hút sự quan tâm lớn đối với môn thể thao vua. Trong bóng đá hiện đại, thể lực và sức bền là những yếu tố quyết định thành bại trên sân cỏ. Một trận đấu kéo dài đòi hỏi các cầu thủ phải tiêu hao một lượng năng lượng khổng lồ thông qua các chuỗi vận động cường độ cao ngắt quãng. Dưới góc độ y học thể thao, việc thiết lập một chiến lược dinh dưỡng chuyên sâu không chỉ giúp duy trì phong độ mà còn giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương cơ xương khớp.

  • 23/07/2026

    Cách phục hồi hệ tiêu hóa cho trẻ sau sử dụng kháng sinh

    Có một kịch bản quá quen thuộc tại các gia đình Việt Nam: Con chớm ho, sốt, viêm họng… đi khám hoặc tự mua thuốc uống một đợt kháng sinh 5-7 ngày. Con hết sốt, cắt ho, cha mẹ thở phào nhẹ nhõm, nghĩ rằng "cuộc chiến" đã kết thúc.

Xem thêm