Sỏi thận có thể hình thành khi nước tiểu của bạn trở nên quá cô đặc với các chất nhất định nào đó. Những chất này có thể tạo ra các tinh thể nhỏ và trở thành sỏi thận. Sỏi thận có thể không tạo ra các triệu chứng cho tới khi chúng di chuyển xuống niệu quản, gây đau. Cơn đau thường là nặng và thường bắt đầu ở vùng sườn, sau đó di chuyển xuống háng.
Sỏi thận là một bệnh lí phổ biến. Khoảng 5% phụ nữ và khoảng 10% nam giới sẽ mắc ít nhất trong một giai đoạn trước tuổi 70. Một người đã từng có sỏi thận thông thường sẽ lại có trong tương lai. Sỏi thận phổ biến ở những trẻ sinh non.
Các yếu tố có tính nguy cơ bao gồm nhiễm axit ông thận và nhiễm canxi thận thứ cấp.
Một số loại của sỏi thận có xu hướng hoạt động trong các gia đình. Một số loại có thể liên quan tới bệnh đường ruột, các khiếm khiếm khuyết của ông thận,
Các loại của sỏi thận bao gồm:
Sỏi canxi là phổ biến nhất. Mức độ phổ biến gấp 2 đến 3 lần ở nam giới, thường xuất hiện ở độ tuổi từ 20-30. Tái phát là có thể xảy ra. Canxi có thê kết hợp với cá chất khác như oxalat (chất phổ biến nhất), phosphat hay carbonnat để tạo thành sỏi. Oxalat xuất hiện trong một số thức ăn. Các bệnh của ruột non làm tăng xu hướng tạo sỏi oxalat canxi
Sỏi axit uric phổ biến hơn ở nam giới. Chúng có liên quan với bệnh gout hay hóa trị liệu. Sỏi axit uric chiếm khoảng 10% tất cả các loại sỏi.
Sỏi xystin có thể hình thành ở những người mắc xystin niệu. Là một rối loạn di truyền ảnh hưởng đến cả nam và nữ
Sỏi struvite chủ yếu được tìm thấy ở phụ nữ là kết quả của nhiễm trùng đường tiết niệu. Chúng có thể lớn lên nhanh chóng và làm tắc thận, niệu quản, hay bàng quang
Các chất có thể kết tinh, kết tủa và hình thành sỏi.
Các triệu chứng
Đau sườn hay đau lưng
Một hay cả hai bên sườn
Đau tăng dần
Đau nặng
Đau bụng (giống co thắt)
Có thể tỏa ra hay di chuyển xuống vùng dưới sườn, khung chậu, háng, cơ quan sinh dục ngoài
Buồn nôn, nôn
Đi tiểu thường xuyên/khẩn cấp, gia tăng (cảm giác muốn đi tiểu kéo dài)
Máu trong nước tiểu
Đau ở vùng bụng
Đi tiểu đau
Ngắt quãng khi đi tiểu
Đau tinh hoàn
Đau háng
Sốt
Ớn lạnh
Màu nước tiểu bất bình thường
Chuẩn đoán
Cơn đau có thể đủ nặng để yêu cầu thuốc gây mê. Có sự mềm mại ở bụng hay lưng khi sờ vào. Nếu sỏi nặng, dai dẳng, hay trở lại liên tục, có thể đó là dấu hiệu của suy thận
Lọc nước tiểu có thể thu được sỏi từ đường tiết niệu khi chúng được thải ra
Xét nghiệm sỏi có thể cho thấy một số loại sỏi
Xét nghiệm nước tiểu có thể cho thấy các tinh thể và các hồng cầu trong nước tiểu
Axit uric tăng lên
Sỏi hay tắc niệu quản có thể được nhìn thấy khi:
Siêu âm thận
Chụp x quang thận niệu quản qua đường tĩnh mạch (IPV)
Chụp X quang thận niệu quản hồi lưu
CT scan bụng
Chụp MRI bụng.thận
Các xét nghiệm có thể cho thấy mức canxi trong máu hay nước tiểu cao.
Điều trị
Mục tiêu của điều trị là làm nhẹ đi các triệu chứng và ngăn chặn các triệu chứng khác. (sỏi thận thường tự nó mất đi) điều trị sẽ thay đổi tùy thuộc vào loại sỏi và mức độ của các triệu chứng hay biến chứng. Nhập viện có thể được yêu cầu nếu các triệu chứng là nặng
Khi sỏi bật ra, nước tiểu phải được lọc và sỏi được lưu giữ để xét nghiệm xác định loại sỏi
Uống đủ nước để sản sinh một lượng nước tiểu cao. Ít nhất 6-8 cốc/ngày. Chất lỏng qua đường truyền tĩnh mạch cũng có thể được yêu cầu
Các thuốc giảm đau có thể cần thiết để điều trị các cơn đau bụng do thận (các cơn đau liên quan tới sự bật ra của sỏi). Các cơn đau nặng có thể đỏi hỏi đến thuốc giảm đau gây mê
Tùy thuộc vào dạng của sỏi, các thuốc có thể được kê để giảm sự hình thành sỏi và/hay trợ giúp phá vỡ và thải ra ngoài của các chất gây ra sỏi. Các thuốc có thể bao gồm thuốc lợi tiểu, các dung dịch phosphat, allopurinol (dùng cho sỏi axit uric), các thuốc kháng sinh (dành cho sỏi struvite), và các thuốc kiềm hóa nước tiểu như muối bicarbonat, hay muối citrat.
Nếu như sỏi không tự bật ra, phẫu thuật lấy ra có thể được yêu cầu. Thủ thuật tán sỏi có thể là một giải pháp thay thế phẫu thuật. Sóng siêu âm hay sóng xung kích được sử dụng để tán nhỏ các viên sỏi do vậy chúng có thể được thận đẩy ra nước tiểu (tán sỏi bằng sóng xung kích từ bên ngoài) hay sỏi có thể được lấy ra bằng một ống nội soi được đưa vào thận thông qua vết rạch nhỏ ở sườn (gọi là mổ thận lấy sỏi qua da)
Bạn có thể cần thay đổi chế độ ăn của bạn để ngăn chặn một số loại sỏi không cho chúng tái phát.
Tiên lượng
Sỏi thận gây đau đớn nhưng thường dược thải ra ngoài mà không gây ra các hư hại lâu dài cho thận. Chúng có xu hướng tái phát trở lại, đặc biệt khi các nguyên nhân ngầm không được tìm ra và điều trị
Các biến chứng
Sỏi tái phát
Nhiễm trùng đường tiết niệu
Tắc niệu quản, bệnh lí tắc một bên niệu quản cấp
Suy thận, hình thành sẹo
Suy giảm hay mất chức năng thận của thận bị ảnh hưởng bởi sỏi
Ngăn chặn
Nếu có tiền sử bị sỏi thận, chất lỏng được khuyến khích uống để sản sinh đủ số lượng nước tiểu loãng (thường từ 6-8 cốc/ngày). Tùy thuộc vào loại sỏi, các thuốc hay các phương pháp khác có thể được yêu cầu để ngăn chặn tái phát.
Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.
Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.
Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.