Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mách bạn cách sơ cứu khi bị rắn cắn

Khi bị rắn độc cắn cần được sơ cứu nhanh chóng, đúng cách và đưa đến cơ sở y tế sớm nhất. Nếu chậm trễ trong việc cứu chữa sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng của nạn nhân.

Người đàn ông tay không bắt rắn

Người đàn ông tay không bắt rắn hổ mang khổng lồ

Ngày 19.8 vừa qua, Bệnh viện Chợ Rẫy TPHCM tiếp nhận và cấp cứu một trường hợp bị rắn hổ mang chúa cắn.

Được biết, bệnh nhân là anh P.V.T (38 tuổi, ngụ huyện Tân Châu, tỉnh Tây Ninh) khi đang làm trong vườn mãng cầu thì phát hiện một con rắn hổ mang màu đen lớn. Tại đám cỏ rậm, ông T thấy có cử động dưới lớp cỏ nên dùng tay chụp và bị rắn "phản đòn" cắn vào đùi phải.

Dù bị cắn nhưng ông T vẫn bắt được đầu rắn, đồng thời thông báo với người mọi người xung quanh. Ông được người nhà dùng dây thun buộc lại phần đùi để tránh độc phát tán rồi đưa đicấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh trong tình trạng sụp mi, khó thở và bị rắn cuốn vào phần cổ tay.

Sau đó, bệnh nhân được chuyển đến Khoa Cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy với tình trạng liệt hoàn toàn cơ tứ chi, cơ hô hấp, đồng tử giãn 4,5 mm, phản xạ ánh sáng âm tính. Tại đây, bệnh nhân được bóp bóng giúp thở qua nội khí quản, đồng thời sử dụng huyết thanh kháng nọc rắn đặc hiệu. Hiện tại, người này đã qua cơn nguy kịch, tỉnh táo và cử động được tay chân.

Xử trí như nào khi bị rắn cắn?

Khi bị rắn độc cắn cần xử trì kịp thời 

Hàng năm, tại Việt Nam trường hợp bị rắn độc cắn rất phổ biến, nếu sơ cứu không đúng cách sẽ khiến độc nhanh chóng lan ra khắp cơ thể làm suy hô hấp, dẫn đến ngạt thở và làm tê liệt hoạt động của cơ hoành, dẫn đến tử vong.

Vết rắn cắn được chia làm 2 loại: Vết cắn không độc và vết cắn có nọc độc.

Các loại rắn thường (không độc) như trăn, rắn nước, rắn lực cườm, rắn bông súng... thì không có tuyến nọc, không có răng độc mà chỉ có răng hàm nên khi cắn để lại vết hình vòng cung, dấu răng đều nhau.

Đối với rắn độc, loại này có 2 tuyến nọc và 2 răng độc, do đó khi cắn từ trên xuống có hình chữ V hoặc hình chấm than song song và thường để lại dấu răng trên vết cắn. 

Các triệu chứng thông thường cửa vết cắn có nọc độc như:

- Đỏ và sưng xung quanh vết thương.

- Đau nơi bị rắn cắn, nhìn mờ.

- Khó thở, đổ mồ hôi.

- Tê tay chân và mặt.

- Buồn nôn và ói mửa.

Ngay sau khi bị rắn độc cắn, cần được sơ cứu rồi đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt. Việc điều trị sẽ hiệu quả nếu được tiến hành ngay trong giờ đầu tai nạn xảy ra.

Khi bị rắn cắn, vết thương cần xử trí như sau:

- Nạn nhân hạn chế cử động, bình tĩnh và không hoảng sợ. Vì khi nạn nhân hoảng sợ, nhịp tim sẽ tăng lên khiến nọc độc lưu thông nhanh hơn trong cơ thể.

- Cần cởi bỏ đồ trang sức ở chân, tay bị cắn vì có thể gây chèn ép khi vùng đó bị sưng nề.

- Không che vùng bị cắn, cần làm sạch vết thương bằng thuốc sát trùng.

- Cố định vết thương bằng cách băng bó chắc chắn, dùng nẹp để cố định vùng tay hoặc chân khi bị cắn.

- Dùng băng ép để băng toàn bộ vết cắn cùng với nẹp. Không băng ép khi rắn lục cắn vì có thể làm vết thương nặng thêm.

- Trong vòng 5 phút đầu tiên sau vết cắn, hãy dùng dụng cụ để hút hết nọc độc ra khỏi cơ thể.

- Vận chuyển bệnh nhân bằng phương tiện đến cơ sở y tế đồng thời duy trì băng ép, bất động. Nếu bệnh nhân khó thở thì hô hấp nhân tạo (hà hơi thổi ngạt hoặc bằng phương tiện y tế có tại chỗ như bóp bóng, máy thở xách tay...). 

Một số lưu ý khi sơ cứu rắn độc cắn

- Bệnh nhân bị rắn cắn tuyệt đối không được đắp đá, chườm lạnh.

- Sử dụng các loại thuốc dân gian, cổ truyền, chữa bằng mẹo: Nhiều loại thuốc dân gian khi uống có thể gây nguy hiểm thêm cho nạn nhân vì vậy cần cẩn trọng khi sử dụng những loại thuốc này.

- Không nên băng garo sau khi bị rắng cắn vì cột chặt có thể làm máu không đến được vị trí đã buộc khiến phần này dễ bị hoại tử.

- Trong quá trình vận chuyển nạn nhân đi cấp cứu nên để vùng bị cắn thấp hơn vị trí của tim.

Tham khảo thông tin tại bài viết: Sơ cứu khi bị mèo cắn và nguy cơ bị dại

Lê Tuyết H+ ( T/H) - Theo Healthplus
Bình luận
Tin mới
  • 01/08/2026

    Cách uống nước chanh buổi sáng giúp giảm cân

    Nước chanh ấm buổi sáng là một phần trong thói quen chăm sóc sức khỏe của nhiều người. Tuy nhiên, nên sử dụng thức uống này như thế nào để vừa bảo vệ hệ tiêu hóa vừa hỗ trợ quá trình giảm cân hiệu quả?

  • 01/08/2026

    Tắm nắng bằng dầu dừa liệu có thực sự an toàn?

    Dầu dừa từ lâu đã được ca ngợi như một "thần dược" tự nhiên với nhiều lợi ích cho sức khỏe, từ việc cải thiện chức năng não bộ đến hỗ trợ giảm cân. Đặc biệt trong làm đẹp, dầu dừa là thành phần quen thuộc trong các sản phẩm chăm sóc da.

  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

Xem thêm