Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hoóc-môn sinh dục và sức khỏe phụ nữ

Hoóc-môn sinh dục nữ giúp phái đẹp duy trì sự trẻ trung, quyến rũ cho đến tăng cường trí nhớ, tính tập trung, ham muốn tình dục và cải thiện năng lượng.

Giống như testosterone ở đàn ông, hoóc-môn sinh dục nữ (Female sex hormones) đóng vai trò quan trọng, tác động đến cơ thể theo nhiều cách khác nhau ngay từ lúc dậy thì, như: duy trì sự trẻ trung, quyến rũ cho đến tăng cường trí nhớ, tính tập trung, ham muốn tình dục và cải thiện năng lượng..., thậm chí cả rủi ro gây ung thư vú. Tuy nhiên, còn rất nhiều điều chưa biết về các loại hoóc-môn này, trong đó có các vấn đề sau:

1. Hoóc-môn sinh dục nữ là gì?

Hoóc-môn sinh dục nữ là vật thể vô hình không nhìn thấy, không chạm tay vào được nhưng nó lại đóng vai trò quan trọng trong hoạt động sinh dục của phụ nữ, nó quy định sự khác nhau giữa đàn ông và đàn bà, đồng thời cũng quy định sự khác biệt trong hoạt động sinh dục của phái đẹp. Từ tuyến sinh dục và buồng trứng, hoóc-môn sinh dục nữ được bài tiết ra gồm hai loại, estrogen và progesterone.

Hoóc-môn estrogen thúc đẩy sự phát dục của cơ quan sinh dục nữ và giữ gìn những thuộc tính của phụ nữ còn progesterone lại làm lợi cho quá trình biến hóa sinh lý, giúp phụ nữ đảm nhận chức năng mang thai, duy trì nòi giống.

Có thể hiểu nôm na hoóc-môn như là một loại hóa chất, một phần của hệ thống thông tin liên lạc trong cơ thể, kiểm soát các quá trình hoạt động của con người. Trong hai hoóc-môn này, estrogen được xem là quan trọng hơn cả, được sản xuất bởi buồng trứng (cũng như tuyến thượng thận và các mô mỡ, nhưng mức độ thấp hơn). Sau đó nó đi khắp cơ thể, kiểm soát một số lĩnh vực, từ chu kỳ kinh nguyệt cho đến kiểm soát trọng lượng cho đến điều tiết, kiểm soát mật độ xương…

ESTROGEN ẢNH HƯỞNG ĐẾN NHIỀU BỘ PHẬN CỦA CƠ THỂ PHỤ NỮ

2. Cơ chế suy giảm của estrogen theo thời gian diễn ra như thế nào?

Ở tuổi dậy thì, estrogen giúp cho bộ ngực phụ nữ phát triển, đồng thời hỗ trợ cho các đặc điểm sinh dục thứ phát, như lông mu, hông nang rộng phát triển theo. Nếu có thai, estrogen kết hợp với progesterone để ngưng quá trình tiếp tục rụng trứng giai đoạn thai kỳ.

Khi về già, estrogen giúp giữ cho làn da và mái tóc trẻ trung và khỏe mạnh, đồng thời duy trì ham muốn tình dục tiếp tục tồn tại. Chưa hết, estrogen còn giữ cho xương chắc khỏe bằng cách ngăn chặn quá trình tạo xương tự nhiên chậm lại do tuổi cao.

Đến thời kỳ mãn kinh, cơ chế sản xuất estrogen của cơ thể giảm. Đây chính là lý do vì sao thời kỳ mãn kinh thường xuất hiện nhiều hiện tượng lạ, như âm đạo khô, bốc hỏa, tính khí thất thường, mất ham muốn tình dục, tăng cân, lão hóa da và tóc. Đây là hậu quả của sự biến động của hoóc-môn estrogen trong cơ thể tạo ra.

3. Estrogen có thể gây đau ngực?

Trong chu kỳ kinh nguyệt diễn ra hàng tháng, estrogen thường gây ra hiện tượng đâu ngực, quá trình này giúp phụ nữ chuẩn cho cho giai đoạn mang thai sinh con do sự gia tăng các tế bào mới và làm tăng nguồn cung cấp máu.

Vì vậy, bộ ngực của phụ nữ đau và căng lên trước khi chu kỳ kinh nguyệt đến. Nếu không có thai, các tế bào này mới dần dần chết đi và được hấp thụ. Nhưng đôi khi, theo thời gian quá trình này liên tục diễn ra nên phát sinh hiện tượng mô sẹo, và mô sẹo này tạo thành bướu sợi tuyến, cục nổi mà người trong cuộc có thể sờ thấy, các cục u này chèn lên dây thần kinh và phát sinh đau đớn.

4. Estrogen tăng cao có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú?

Liệu pháp thay thế hoóc-môn (HRT), dùng thuốc để làm tăng nồng độ estrogen có thể làm giảm các triệu chứng mãn kinh. Bằng chứng khoa học cho thấy dùng HRT với hơn một liều tối thiểu, kéo dài hai hoặc ba năm, có thể làm tăng nguy cơ ung thư vú ở phụ nữ khỏe mạnh. Do estrogen được sản xuất bởi mỡ cơ thể, nên phụ nữ thừa cân có nồng độ estrogen cao hơn so với phụ nữ có trọng lượng bình thường, và cũng là nhóm có có nguy mắc bệnh ung thư vú cao.

5. Estrogen là thủ phạm làm cho ung thư vú tái phát?

Những phụ nữ chẩn đoán bị ung thư vú thường được bác sĩ cho biết, bệnh ung thư mà họ đang mắc phải là loại ung thư hưởng ứng hoóc-môn hoặc dương tính estrogen/progesterone (ER / PR +).

Khoảng 85% số ca mắc bệnh ung thư vú là là nhóm hưởng ứng hormone, có nghĩa là các tế bào ung thư phụ thuộc vào estrogen, hoặc có thể là progesterone để tồn tại và phát triển. Khi nói về nguy cơ tái phát, bác sĩ cho biết cả estrogen lẫn progesterone đều có ảnh hưởng làm cho khối u tái phát nhưng estrogen có hiệu ứng lớn hơn.

Ảnh hưởng tích cực của estrogen lên các tế bào ung thư vú chính là lý do nó được sử dụng cho liệu pháp nội tiết tố, đó là một cua dùng thuốc dài 5 - 10 năm để làm giảm việc truy cập estrogen của tế bào ung thư. Tamoxifen, thường dùng cho phụ nữ tiền mãn kinh, có tác dụng “hoạt hóa” thụ thể tế bào ung thư, khiến chúng bất lực không thể hấp thụ estrogen.

Chất ức chế Aromatase (Femara, Aromasin, Arimidex) thường được dùng cho phụ nữ, nhất là nhóm đã qua mãn kinh, thực sự làm giảm quá trình bài tiết estrogen tới mức tối thiểu, thậm chí thấp hơn cả so với nhóm phụ nữ cao niên. Dù bằng cách nào, các tế bào ung thư cũng không thể tiếp nhận được estrogen dẫn đến bị triệt tiêu.

Làm gì để kiểm soát estrogen?

Nếu cảm thấy mức độ estrogen quá thấp,  nhất là khi suy nhược nóng bừng, tính khí thất thường, và xuất hiện các triệu chứng mãn kinh khác thi nên đi khám, tư vấn với bác sĩ để sử dụng một cua ngắn liệu pháp thay thế hormone thấp (HRT thấp).

Nếu thuộc nhóm có nguy cơ bị ung thư vú cao hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh, mang các đột biến gen BRCA, thì khi dùng liệu pháp hoóc-môn nên tư vấn bác sĩ để dùng nhóm thuốc làm giảm estrogen (hoặc ngăn chặn hoạt hóa của estrogen). Theo khuyến cáo, dùng thuốc này thường xuyên, càng lâu càng tốt để giảm nguy cơ ung thư vú, nhất là nhóm ung thư vú tiếp thụ hoóc-môn.

Khắc Hùng - Theo SKĐS
Bình luận
Tin mới
  • 29/05/2024

    Chứng đau nửa đầu là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ ở người trẻ

    Nghiên cứu mới cho thấy thế hệ Millennials (Gen Y - nhóm sinh từ năm 1981 - 1996) và Gen Z ( nhóm sinh từ 1997 - 2012) có nguy cơ đột quỵ cao hơn nếu thường xuyên bị đau nửa đầu.

  • 29/05/2024

    10 lợi ích sức khỏe đáng ngạc nhiên của tình dục

    Hoạt động tình dục không chỉ mang lại cảm giác thỏa mãn, mà còn đóng góp đáng kể vào sức khỏe tổng thể. Bài viết dưới đây sẽ điểm qua 10 lợi ích đáng ngạc nhiên của một đời sống tình dục tích cực.

  • 29/05/2024

    14 CÁCH CHĂM SÓC TRẺ SƠ SINH MÙA HÈ TRỜI NẮNG NÓNG GIÚP BÉ DỄ CHỊU

    Nhiệt độ tăng cao trong những tháng hè có thể là thách thức trong việc chăm sóc trẻ sơ sinh. Thời tiết nắng nóng có thể gây ra cảm giác khó chịu thậm chí là nguy cơ mắc các bệnh lý nhiễm trùng liên quan đến thời tiết. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cung cấp cho các bậc cha mẹ, người chăm sóc các cách chăm sóc trẻ sơ sinh mùa hè để giữ cho bé luôn thoải mái, khỏe mạnh trong mùa nắng nóng.

  • 29/05/2024

    Nước chanh giúp làm mát và tăng cường sức khoẻ trong mùa Hè

    Với hương vị tươi mát và nhiều lợi ích sức khỏe, chanh là loại quả được sử dụng phổ biến trong mùa Hè. Tìm hiểu nguồn dinh dưỡng dồi dào của chanh cũng như cách kết hợp chanh vào chế độ ăn uống của bạn

  • 28/05/2024

    VAI TRÒ CỦA MÙA HÈ TRONG SỰ PHÁT TRIỂN KHỎE MẠNH CỦA TRẺ.

    Chơi hè không lúc nào là cũ với trẻ con, thậm chí nó có thể được xem là khoảng thời gian ý nghĩa nhất trong năm cho sự phát triển khỏe mạnh và năng động của trẻ. Gần đây Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc Gia Hoa Kỳ đã đưa ra các bằng chứng nhấn mạnh về vai trò của mùa hè trong sự phát triển khỏe mạnh của trẻ. Thật không may, mùa hè năm nay các con có thể bị “đánh cắp” khỏi các buổi tắm biển, các trò chơi vận động ngoài trời… mà phải thu mình vào chiếc hộp nhỏ xíu với đầy rẫy các cám dỗ của màn hình điện tử. Nhưng dù hoàn cảnh có như thế nào đi nữa chúng ta cũng không để mùa hè của trẻ bị “đánh cắp”

  • 28/05/2024

    Triệu chứng run trong bệnh Parkinson

    Run là một triệu chứng quan trọng của bệnh Parkinson, cứ 10 người mắc bệnh thì 8 người bị rối loạn vận động này. Triệu chứng run rẩy có thể làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người mắc bệnh, tuy nhiên một số biện pháp điều trị có thể giúp giảm bớt gánh nặng bệnh tật của bệnh.

  • 28/05/2024

    Đến trường trẻ tăng chiều cao, nghỉ hè trẻ nhanh tăng cân

    Tăng chiều cao là một phần quan trọng trong sự phát triển chung của trẻ. Trung bình mỗi năm, trẻ sẽ tăng khoảng 10-16 cm. Đáng chú ý là giai đoạn "mau lớn" này được ghi nhận nhiều nhất trong những tháng đi học. Vậy cha mẹ có thể làm gì để tối ưu hóa quãng thời gian phát triển này?

  • 28/05/2024

    Bí quyết tăng đề kháng cho bé để tránh các bệnh truyền nhiễm trong mùa hè

    Thời tiết nắng nóng kéo dài kèm theo mưa bất thường vào mùa hè là cơ hội cho các loại virus, vi trùng sinh sôi phát triển, gây ra các bệnh dịch, đặc biệt là các bệnh lây lan qua đường hô hấp, ăn uống và tiếp xúc…

Xem thêm