Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Di truyền và các yếu tố môi trường đã ảnh hưởng thế nào đến trí thông minh?

Di truyền và môi trường ảnh hưởng như thế nào đến trí thông minh? Đây đã và đang tiếp tục là một trong những câu hỏi gây tranh cãi luôn nằm trong chủ đề bàn luận của ngành tâm lý học.

Bên cạnh những ý kiến trái chiều về mặt tự nhiên của trí thông minh, cá nhà tâm lý học đã dành nhiều thời gian để tranh luận về sự ảnh hưởng đa dạng của các yếu tố khác nhau lên trí thông minh. Và câu hỏi thường xuyên được đặt ra là: tự nhiên hay nuôi dưỡng đóng vai trò quan trọng hơn ở đây?

Bẩm sinh và các yếu tố môi trường - Cái nào quan trọng hơn?

Hiện nay, các nhà tâm lý học đã nhận thấy rằng cả di truyền lẫn môi trường đều đóng một vai trò quan trọng trong việc quyết định trí thông minh của con người.

Như vậy, câu hỏi tiếp theo sẽ là: Làm thế nào để xác định được chính xác mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố đến trí thông minh? Nghiên cứu ở các trẻ sinh đôi đã cho thấy di truyền ảnh hưởng 40-80% đến IQ của trẻ. Điều này cũng có nghĩa di truyền ảnh hưởng đến trí thông minh nhiều hơn môi trường.

Một điều cần lưu ý ở đây là không có một gen riêng lẻ nào quy định trí thông minh. Thay vào đó, nó là kết quả từ sự tương tác phức tạp của nhiều loại gen với nhau. Có một điều quan trọng nữa đó là gen và môi trường tương tác với nhau để xác định được chính xác các biểu hiện của gen trong yếu tố di truyền.

Ví dụ, một đứa trẻ có bố cao sẽ nhận được gen cao từ bố và có khả năng cao lớn trong tương lai. Tuy nhiên, chiều cao cụ thể của người này có thể chịu ảnh hưởng của các yếu tố môi trường như dinh dưỡng và bệnh tật.

Đứa trẻ sinh ra nhận gen trội nhưng trong quá trình lớn lên được nuôi dưỡng ở môi trường thiếu thốn, suy dinh dưỡng và không nhận được giáo dục đầy đủ sẽ không thể nào có được IQ cao.

Bằng chứng về sự ảnh hưởng của di truyền.

Nghiên cứu ở các trẻ sinh đôi cho thấy trẻ sinh đôi cùng trứng sẽ có IQ tương đồng với nhau hơn các cặp sinh khác trứng.

Anh chị em được nuôi dưỡng trong cùng một gia đình có IQ tương đồng với nhau hơn những trẻ là con nuôi được nuôi dưỡng trong cùng một môi trường.

Bên cạnh các đặc tính di truyền, các yếu tố khác như tuổi mang thai, trước khi mang thai tiếp xúc với các chất có hại và suy dinh dưỡng tiền sản cũng có thể ảnh hưởng đến trí thông minh của trẻ.

Bằng chứng về sự ảnh hưởng của môi trường sống:

  • Trẻ sinh đôi cùng trứng nhưng được nuôi dưỡng trong hai môi trường khác nhau thì điểm IQ sẽ có sự khác biệt nhiều hơn các cặp sinh đôi cùng trứng được nuôi dưỡng trong cùng một môi trường.
  • Đi học chăm chỉ, đầy đủ cũng có tác động tới điểm IQ.
  • Trẻ bú sữa mẹ trong suốt 3-5 tháng đầu sẽ có điểm IQ cao hơn khi bước vào 6 tuổi so với những trẻ cùng tuổi nhưng không được bú sữa mẹ.

Như vậy, các tác động nào từ môi trường sống ảnh hưởng tới sự thông minh của trẻ?

Chính là các yếu tố về gia đình, giáo dục, môi trường xã hội đa dạng và các nhóm đồng đẳng. Ví dụ, nghiên cứu đã chỉ ra những đứa con cả trong gia đình thường sẽ có IQ cao hơn những đứa con giữa và con út. Tại sao? Nhiều chuyên gia khẳng định rằng con cả thường nhận được nhiều sự chú ý hơn từ cha mẹ. Cha mẹ thường kỳ vọng vào con cả nhiều hơn, yêu cầu chúng làm nhiều việc hơn, trong khi những đứa con sau thì ít đặt công việc và gánh nặng lên chúng hơn.

Thông tin chi tiết tham khảo thêm tại: 8 cách giúp bạn trở nên thông minh hơn trong khi ngủ

Ths. Lê Thanh Hà - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 28/10/2021

    Phòng và điều trị cảm cúm khi thời tiết giao mùa

    Thời tiết giao mùa, nắng mưa thất thường làm cơ thể mệt mỏi, sức đề kháng suy giảm là nguyên nhân khiến nhiều người dễ mắc bệnh cảm cúm. Tuy là bệnh thông thường nhưng cảm cúm có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm. Biến chứng dễ xảy ra ở người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và những người có hệ miễn dịch kém.

  • 28/10/2021

    Trì hoãn chu kỳ kinh nguyệt

    Biện pháp nào có hiệu quả? Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nhé !

  • 28/10/2021

    8 lưu ý khi chăm sóc cho trẻ em bị viêm họng cấp trong thời tiết giao mùa

    Trẻ em có sức đề kháng yếu nên khi mắc viêm họng sẽ dễ gặp các biến chứng như viêm tai, viêm mũi, phế quản và trở thành viêm họng mạn tính. Để tránh những biến chứng nguy hiểm cho trẻ, ta cần nắm được cách chăm sóc viêm họng phù hợp.

  • 28/10/2021

    Ăn uống thế nào cho mau khỏi COVID khi điều trị tại nhà?

    Khi đang là F0 phải điều trị tại nhà, nhiều người lo lắng về việc bổ sung dinh dưỡng sao cho hợp lý. PGS.TS.BS. Nguyễn Xuân Ninh - Phụ trách phòng khám dinh dưỡng Viam sẽ có những giải đáp cụ thể.

  • 28/10/2021

    Đồ uống bổ sung caffeine có tốt cho sức khỏe không?

    Nước rất quan trọng đối với tất cả các khía cạnh của cuộc sống, chiếm tới 60% trọng lượng cơ thể. Nó giúp vận chuyển chất dinh dưỡng, bôi trơn khớp, điều chỉnh nhiệt độ cơ thể và cung cấp cấu trúc cho các tế bào và mô. Điều thú vị là uống nước có chứa caffeine đã ngày càng phổ biến và có nhiều công dụng cho sức khoẻ. Hãy cùng VIAM tìm hiểu nhé !

  • 28/10/2021

    11 điều nên biết về tiết canh, lòng lợn, nội tạng động vật

    Xưa nay vẫn tồn tại quan niệm: "ăn gì bổ nấy", người bị bệnh gì thì nên ăn loại nội tạng đó để tốt cho bộ phận ấy. Hơn nữa, ngày đầu tháng, ăn bát tiết canh ngan, vịt để lấy may kèm theo đĩa lòng "nhà tự làm" cũng không ảnh hưởng gì tới sức khỏe...

  • 28/10/2021

    Bảo quản thế nào để giữ chuối tươi lâu?

    Dù là loại trái cây phổ biến nhưng chuối chín rất nhanh và khó bảo quản. Dưới đây là một số mẹo để giữ được độ tươi ngon của chuối mà không bị mất dưỡng chất bên trong.

  • 28/10/2021

    8 lời khuyên giúp nam giới phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt

    Có rất nhiều điều bạn có thể làm để giữ cho tuyến tiền liệt của bạn khỏe mạnh và ngăn chặn ung thư tuyến tiền liệt.

Xem thêm