Đề tài Nghiên cứu: "Thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở các thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp"

1. Bối cảnh và Tính cấp thiết

Xu hướng già hóa dân số trên thế giới cũng như tại Việt Nam đang ngày càng gia tăng mạnh mẽ. Ở nước ta, nhóm người cao tuổi (NCT) đang tăng nhanh về cả số lượng tuyệt đối lẫn tỷ lệ phần trăm trong cơ cấu dân số, tạo ra áp lực không nhỏ lên hệ thống y tế công cộng. Đi kèm với quá trình lão hóa tự nhiên là sự suy giảm chức năng thể chất, tinh thần và nguy cơ đối mặt với đa bệnh lý, đặc biệt là các bệnh mạn tính không lây nhiễm. Nhiều bệnh lý tuổi già có mối liên hệ mật thiết với chế độ ăn uống và lối sống không lành mạnh, tạo thành một vòng lặp phức tạp ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả điều trị và chất lượng sống của người bệnh. Xuất phát từ thực tế đó, việc triển khai một nghiên cứu hệ thống nhằm đánh giá đúng thực trạng và tìm kiếm giải pháp cải thiện sức khỏe, dinh dưỡng cho NCT tại các đô thị lớn là vô cùng cấp thiết.

2. Thông tin chung về đề tài

• Tên đề tài: Nghiên cứu thực trạng dinh dưỡng, sức khỏe người cao tuổi ở các thành phố lớn và đề xuất một số giải pháp.

• Cơ quan chủ trì: Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.

• Cơ quan phối hợp: Tổng hội Y học Việt Nam.

• Đơn vị triển khai: Viện Y học ứng dụng Việt Nam

• Chủ nhiệm đề tài: Tiến sỹ, Bác sỹ Trương Hồng Sơn.

• Thời gian thực hiện: Đề tài được triển khai trong năm 2025

• Kinh phí thực hiện: từ nguồn Ngân sách sự nghiệp khoa học.

3. Đối tượng và Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang, kết hợp đồng bộ cả hai phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính.

• Địa bàn nghiên cứu: Được thực hiện tại 5 phường thuộc hai thành phố lớn, bao gồm thành phố Hà Nội (phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam) và thành phố Hồ Chí Minh (các phường 6, phường 11, phường 12 thuộc quận Tân Bình).

• Nghiên cứu định lượng: Khảo sát trên cỡ mẫu thực tế gồm 422 người cao tuổi đủ tiêu chuẩn. Quá trình thu thập số liệu bao gồm việc cân đo nhân trắc trực tiếp (chiều cao, cân nặng), đo mật độ xương gót chân bằng công nghệ sóng siêu âm và phỏng vấn qua bộ câu hỏi chuẩn hóa (bao gồm các thang đo ADL, IADL và bộ công cụ DQQ).

• Nghiên cứu định tính: Tiến hành phỏng vấn sâu (PVS) đối với 24 người cao tuổi và tổ chức thảo luận nhóm (TLN) với 30 đối tượng là cán bộ y tế cấp phường và đại diện hội NCT tại địa phương

4. Các kết quả nghiên cứu nổi bật

Người cao tuổi tại các đô thị lớn đang đối mặt với gánh nặng kép về dinh dưỡng và tình trạng mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính. Trong khi đó, chế độ ăn uống hàng ngày chưa hợp lý và công tác chăm sóc sức khỏe, truyền thông tại tuyến cơ sở vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập.

5. Đề xuất giải pháp và Kiến nghị

Cần tập trung hoàn thiện chính sách chăm sóc dài hạn và đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực y tế chuyên sâu về lão khoa. Đồng thời, cần đổi mới các phương thức truyền thông giáo dục sức khỏe và chủ động học hỏi các mô hình ứng phó già hóa dân số thành công trên thế giới.

Nghiên cứu đã được Hội đồng khoa học cấp cơ sở Liên hiệp các Hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam thông qua