Coronavirus có thể liên quan đến các trường hợp viêm gan bí ẩn ở trẻ em

Các nhà khoa học đang chạy đua để tìm hiểu nguyên nhân của đợt viêm gan cấp tính khiến ít nhất 9 trẻ em thiệt mạng và ảnh hưởng đến hàng trăm người khác ở 20 quốc gia chỉ trong hơn một tháng.

Hơn 348 trường hợp nhiễm virus viêm gan bí ẩn đã được báo cáo, với một số trẻ em cần được ghép gan. Hầu hết bệnh nhân trước đây đều khỏe mạnh. Viêm gan siêu vi không phổ biến ở trẻ em và xét nghiệm đã loại trừ 5 loại virus viêm gan đã biết. Một số giả thuyết đang được xem xét - bao gồm cả liệu những trẻ này có mắc COVID-19 trước đây hay không. 

Theo một báo cáo được đăng trên medRxiv, trẻ em mắc COVID-19 có nguy cơ rối loạn chức năng gan tăng lên đáng kể sau đó. Nhưng hầu hết trẻ em mắc viêm gan bí ẩn không báo cáo về việc nhiễm SARS-CoV-2 trước đó. Thay vào đó, phần lớn được phát hiện bị nhiễm một loại virus adenovirus có tên là 41F, loại virus chưa được biết là có khả năng tấn công gan. Các nhà nghiên cứu cho rằng những trẻ em bị ảnh hưởng còn quá nhỏ để được chủng ngừa, đã bị nhiễm trùng COVID nhẹ hoặc không có triệu chứng mà không được chú ý. Một nghiên cứu được đăng trên tạp chí The Lancet Gastroenterology & Hepatology đưa ra giả thuyết các hạt coronavirus còn sót lại trong đường tiêu hóa ở những đứa trẻ này có thể mồi cho hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với adenovirus-41F với một lượng lớn protein gây viêm mà cuối cùng gây tổn thương gan. Nhóm nghiên cứu đề nghị rằng trẻ em bị viêm gan cấp tính nên được điều tra về SARS-CoV-2 tồn tại trong phân và các dấu hiệu khác cho thấy tổn thương gan đang xảy ra vì protein tăng đột biến của coronavirus là một "siêu kháng nguyên" làm nhạy cảm quá mức hệ thống miễn dịch.

Không cần xét nghiệm men gan gây tốn kém

Các chuyên gia y tế cũng cho biết không nên quá lo lắng về căn bệnh này. Theo các chuyên gia, căn bệnh viêm gan bí ẩn có nguyên nhân từ adenovirus tuýp 41. Tuy nhiên, ở Việt Nam chưa ghi nhận bệnh viêm gan do virus này gây nên.

Trước băn khoăn có nên xét nghiệm men gan để tìm bệnh, các bác sỹ cho rằng xét nghiệm men gan là xét nghiệm thường quy cho nhiều gói khám tổng quát. Đối với người lớn đi khám bệnh tổng quát thường có xét nghiệm thêm chức năng gan để xem có vấn đề gì hay không. Còn đối với trẻ em thường rất ít xét nghiệm gan vì ở trẻ ít bị các vấn đề. Trừ trường hợp bác sĩ lâm sàng nghi ngờ tổn thương gan mới cho chỉ định xét nghiệm men gan. Theo bác sỹ, nếu muốn tìm tác nhân gây bệnh viêm gan bí ẩn phải tìm tác nhân là virus Adeno, xét nghiệm này không phải phòng thí nghiệm nào cũng làm được. Để tìm ra tác nhân gây viêm gan người ta sẽ xét nghiệm phân hoặc máu, đặc biệt để tìm được adenovirus 41 phải thông qua phương pháp giải trình tự gen. Tuy nhiên, nếu trẻ không có bệnh lý hay dấu hiệu của viêm gan thì không cần làm gây tốn kém chi phí.

Dấu hiệu nhận biết bệnh viêm gan bí ẩn

Triệu chứng viêm gan ở trẻ thường bao gồm một số (nhưng không phải tất cả) những biểu hiện sau: Nước tiểu sẫm màu, phân màu xám, vàng da và mắt (gọi là vàng da) và sốt cao. Nguyên nhân có thể khác nhau nhưng ở trẻ em viêm gan thường liên quan đến nhiễm virus. Phổ biến nhất trong số này là 5 loại virus viêm gan như A, B, C, D và E. Các virus khác như Adenovirus, CMV, EBV,…có thể gây viêm gan, nhưng trường hợp này rất hiếm.

Adenovirus là một bệnh nhiễm virus rất phổ biến ở người, đặc biệt là trẻ em. Gần như mọi đứa trẻ đều bị nhiễm adenovirus ít nhất một lần trước 10 tuổi. Adenovirus type 41 chủ yếu lây lan qua phân, đường miệng và chủ yếu ảnh hưởng đến đường tiêu hóa. Đây là nguyên nhân phổ biến của bệnh viêm dạ dày - ruột cấp tính ở trẻ em, điển hình là tiêu chảy, nôn mửa và sốt, thường kèm theo các triệu chứng hô hấp. Adenovirus lây lan trong không khí và qua tiếp xúc. Vệ sinh tay và hô hấp tốt, bao gồm giám sát việc rửa tay ở trẻ nhỏ, có thể giúp ngăn ngừa adenovirus và các bệnh nhiễm trùng khác có thể gây viêm gan.

Phụ huynh có thể quan sát 1 trong các triệu chứng sau để đưa trẻ đi khám bệnh. Cụ thể, trẻ sốt cao, rối loạn tri giác; cảm thấy mệt mỏi bất thường mọi lúc; ăn mất ngon, đau bụng, tiêu chảy, ói mửa,..; nước tiểu vàng sậm, phân màu xám, nhợt nhạt; vàng mắt và da, ngứa da; đau cơ và khớp.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Viêm gan bí ẩn ở trẻ nhỏ - mối lo ngại mới toàn cầu