Có nên tiêm phòng vaccine ngừa bệnh đậu mùa khỉ?

Mặc dù tất cả chúng ta gần đây đều được khuyến khích tiêm phòng vaccine ngừa COVID-19, thì việc tiêm phòng bệnh đậu mùa cho khỉ không có sự thúc đẩy tương tự — mặc dù số trường hợp nhiễm đang tiếp tục tăng dần.

Các triệu chứng chính của bệnh đậu mùa khỉ

Bệnh đậu mùa khỉ gây ra phát ban đặc trưng, ​​cùng với các triệu chứng toàn thân bao gồm sốt, ớn lạnh và đau cơ. Phát ban trên da thường bắt đầu trong vòng một đến bốn ngày sau khi sốt và tiếp tục trong hai đến ba tuần. Các trường hợp phát ban mà không sốt cũng đã được báo cáo. Trong khi COVID-19 đã dẫn đến nhiều trường hợp tử vong, các chuyên gia thông báo rằng trường hợp tử vong do bệnh đậu mùa ở khỉ là khá hiếm. CDC cho biết những người đang mang thai hoặc cho con bú, có hệ miễn dịch suy yếu, có tiền sử bệnh chàm hoặc dưới 8 tuổi, có nhiều nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng hơn.

Ai có thể mắc bệnh đậu mùa khỉ?

Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh. Mặc dù nhiều trường hợp đang được ghi nhận ở những người đàn ông quan hệ tình dục đồng giới, điều đó không có nghĩa là nó không lây lan trong các quần thể khác.

Không phải tất cả mọi người đều được tiêm vaccine đậu mùa khỉ

Do nguồn cung cấp thiếu hụt và nguy cơ phơi nhiễm thấp nên hiện chỉ có một số cá nhân được lựa chọn mới được tiêm phòng vaccine. Theo chuyên gia, những người được xếp vào nhóm có nguy cơ cao bao gồm:

• Những người có khả năng đã tiếp xúc qua quan hệ tình dục trong 14 ngày qua với một người mắc bệnh đậu mùa ở khỉ
• Những người có quan hệ tình dục nhiều lần trong 14 ngày trước đó trong khu vực có hoạt động của bệnh đậu mùa khỉ
• Nhân viên y tế chăm sóc người bị bệnh đậu mùa khỉ tiếp xúc với các thủ thuật có thể liên quan đến bình xịt và không đeo khẩu trang N95 hoặc thiết bị bảo vệ mắt

Những người có nguy cơ cao do công việc của họ - chẳng hạn như những người trong phòng thí nghiệm lâm sàng tiến hành thử nghiệm bệnh đậu mùa ở khỉ - cũng nên được tiêm phòng.

Làm thế nào để được tiêm phòng bệnh đậu mùa khỉ?

Tình trạng sẵn có và tính đủ điều kiện của vaccine sẽ phụ thuộc phần lớn vào nơi bạn sống và hướng dẫn của sở y tế địa phương. Những người đủ tiêu chuẩn sẽ được thông báo về các bước tiếp theo và nơi họ có thể tiêm chủng trong khu vực địa phương.

Nếu bạn không thể tiêm phòng bệnh đậu mùa khỉ, bạn có thể thực hiện các bước khác để giúp bảo vệ bản thân khỏi bị nhiễm bệnh. Ví dụ, tránh tiếp xúc gần, da kề da với những người bị phát ban trông giống như bệnh đậu mùa khỉ. Nếu bạn biết ai đó bị đậu mùa khỉ, đừng cầm hoặc chạm vào quần áo, giường hoặc khăn tắm của họ. Đừng quên sử dụng nước rửa tay (với nồng độ cồn tối thiểu là 70%) khi bạn đang di chuyển và thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước.

Một số tác dụng phụ của vaccine

Có hai loại vaccine hiện đang được sử dụng để phòng bệnh đậu mùa khỉ. Mỗi loại hoạt động để bảo vệ chống lại virus theo cách khác nhau và đi kèm với các tác dụng phụ riêng. Vaccine Jynneos là loại được ưu tiên và không chứa virus tái tạo. Các tác dụng phụ tiềm ẩn của vaccine này bao gồm phản ứng cục bộ tại chỗ tiêm (sưng, đỏ, đau) hoặc phản ứng dị ứng ở một số người. Những người bị dị ứng nghiêm trọng với bất kỳ thành phần nào của vaccine Jynneos (gentamicin, ciprofloxacin, protein trứng) không nên tiêm phòng loại vaccine này. 

Trong khi đó, vaccine MVA chứa virus tái tạo - và do đó có thể dẫn đến nhiều tác dụng phụ đáng kể hơn. Ngoài các phản ứng được mô tả ở trên, vaccine MVA có thể gây ra bệnh nghiêm trọng ở những người bị suy giảm miễn dịch, đang mang thai, mắc một số bệnh tim hoặc bệnh ngoài da như chàm hoặc viêm da dị ứng. 

CDC Mỹ hiện đang theo dõi tình hình chặt chẽ và đăng các bản cập nhật thường xuyên trên trang web của mình. Mặc dù số lượng mắc bệnh đang tăng lên, tin tốt là bệnh đậu mùa khỉ là một bệnh tự giới hạn và không hoàn toàn dễ lây lan như các loại virus khác. Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ cũng đã thông báo rằng khoảng một triệu liều vaccine nữa sẽ sớm được chuyển đến từ Đan Mạch.

Trong khi không ai có thể nói chính xác khi nào thì đợt lây nhiễm hiện tại sẽ kết thúc, các đợt bùng phát bệnh đậu mùa khỉ quan sát được ở các nước không lưu hành dịch bệnh nên được ngăn chặn nhanh chóng, đặc biệt khi các biện pháp giảm thiểu thích hợp được thực hiện.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 11 dấu hiệu và những cấp độ bệnh đậu mùa khỉ