Các mức độ cồn trong máu ảnh hưởng lên cơ thể như thế nào?

Thông thường, đối với một người có cơ chế chuyển hóa bình thường thì sau 1 giờ, gan sẽ dung nạp và chuyển hóa hết 1 đơn vị cồn. Theo khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ (CDC), một đơn vị cồn chứa 0.6 ounces - tương đương 17 gam rượu nguyên chất.

Mức BAC cơ bản được chia thành các mốc sau:

- 12 ounces bia tương đương 340,2 gam bia hoặc 1 chai bia với mức 5% độ cồn

- 8 ounces rượu mạch nha tương đương 226,8 gam với mức 7% độ cồn

- 5 ounces rượu vang tương đương 141,7 gam với mức 12% độ cồn

- 1,5 ounces rượu mạnh tương đương 42,5 gam hay 1 ly rượu với mức 40% độ cồn

Tuy nhiên, mức BAC của một người không chỉ bị ảnh hưởng bởi lượng rượu được tiêu thụ mà còn bởi các yếu tố khác như trọng lượng cơ thể, giới tính, cách uống rượu và di truyền. Đối với những người có chức năng gan suy yếu hoặc những người có cơ thể chuyển hóa chậm hơn thì nồng độ cồn chuyển hóa sẽ lâu hơn nhiều.

Các tác dụng không mong muốn và những sự suy giảm gặp phải khi tăng BAC

Khi BAC tăng, cơ thể sẽ gặp phải các tác dụng không mong muốn như:

- Giảm khả năng phản xạ và thời gian phản ứng

- Gặp các vấn đề về trí nhớ, lơ mơ, hay quên

- Buồn nôn, nôn

- Mất các khả năng phối hợp các thao tác vật lý

- Tiêu chảy

- Thay đổi về nhịp tim, nhịp thở, huyết áp

Tại Mỹ, bất cứ ai trên 21 tuổi điều khiển phương tiện giao thông với BAC trên 0.08% đều là vi phạm pháp luật. Năm 2018, Mỹ sửa đổi luật giảm mức BAC xuống 0.05% là giới hạn.

Tại Việt Nam, ngày 30/12/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị định 100/2019/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ và đường sắt, thay thế cho Nghị định 46/2016/NĐ-CP. Nghị định 100 quy định có nồng độ cồn trong máu hay hơi thở là vi phạm, bất cứ mức độ là bao nhiêu.

Các hiệu ứng của BAC

Các mức độ BAC khác nhau sẽ tạo nên các hiệu ứng khác nhau lên cơ thể, bao gồm:

- Mức 0.02%: đây là mức thấp nhất của nhiễm độc, với một vài tác động lên cơ thể. Cơ thể sẽ cảm thấy thư giãn, tâm trạng hứng khởi. Nhiệt độ toàn thân sẽ ấm lên một chút, và đôi khi có thể đưa ra các đánh giá kém hơn so với lúc tỉnh táo.

- Mức 0.05%: đây là mức cơ bản của BAC, các hành vi sẽ trở nên bị phóng đại. Giọng nói có thể to hơn, nhiều cử chỉ đi kèm hơn. Việc bị mất kiểm soát có thể xảy ra ở một số các cơ của cơ thể như mắt mất khả năng kiểm soát việc nhìn tập trung, nhìn các vật bị mờ đi. Khả năng đánh giá kém đi và sự phối hợp bị suy giảm. Việc theo dõi các đối tượng trực quan trở nên khó khăn và khả năng ứng phó với các tình huống khẩn cấp, như có một vật thể bất ngờ xuất hiện trên đường đang di chuyển cũng sẽ bị giảm. Sự ức chế bị hạ thấp gia tăng khả năng tham gia vào các hành vi nguy hiểm như lái xe khi say rượu.

- Mức 0.08%: mức độ này làm mất các thao tác phối hợp như mất thăng bằng, mất giọng nói, thời gian phản ứng về 1 sự việc giảm và thậm chí khả năng nghe có thể trở nên tồi tệ. Việc đứng vững, tập trung vào một vị trí nhìn, tránh các chướng ngại vật trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Lập luận, phán đoán, tự kiểm soát, khả năng tập trung và trí nhớ sẽ bị suy yếu. Mất trí nhớ ngắn hạn có thể xảy ra.

- Mức 0.10%: mức độ này làm các phản xạ và khả năng tự kiểm soát suy yếu. Phát âm không chính xác, nghĩ và xử trí chậm chạp, và sự phối hợp thao tác tay – chân khó khăn.

- Mức 0.15%: mức BAC rất cao. Khả năng kiểm soát thăng bằng của bản thân và khả năng kiểm soát cơ bắp giảm mạnh. Các thao tác đi lại và nói rất kém. Có thể tự ngã, tự làm đau bản thân hay nôn.

- Mức 0.20-0.29%: ở mức độ này phổ biến là các triệu chứng bối rối, choáng váng và mất phương hướng. Đứng và đi bộ có thể cần sự giúp đỡ, vì sự cân bằng và kiểm soát cơ bắp sẽ suy giảm đáng kể. Cảm giác đau sẽ thay đổi. Cơ thể có thể không cảm nhận thấy đau nếu ngã hay tự làm đau bản thân, và ít có khả năng tránh hay chống lại các hành động đó. Buồn nôn và nôn có khả năng xảy ra, và phản xạ tự bịt miệng sẽ bị suy giảm, điều này có thể gây nghẹt thở hoặc hít vào khi nôn. Sự mất các bước sóng tại não sẽ bắt đầu xảy ra tại mức BAC này, gây mất trí nhớ các sự kiện hiện tại.

- Mức 0.30-0.39%: tại mức này, có thể gây bất tỉnh và làm tăng khả năng tử vong. Cùng với mất khả năng hiểu, mức BAC này cũng sẽ bị tăng nhịp tim một cách nghiêm trọng, nhịp thở không đều và có thể mất kiểm soát cơ bàng quang.

- Mức 0.40% và cao hơn: mức độ này có thể gây hôn mê và tử vong đột ngột, vì khả năng hoạt động của tim và phổi có thể bị ngừng một cách đột ngột.

Vậy mức uống rượu vừa phải là bao nhiêu?

Khi nói đến mức độ uống an toàn, hướng dẫn chế độ ăn uống cho người Mỹ 2015 - 2020 định nghĩa uống rượu vừa phải là tối đa 1 ly mỗi ngày đối với phụ nữ và tối đa 2 ly mỗi ngày đối với nam giới. Theo Cơ quan Quản lý Dịch vụ Sức khỏe Tâm thần và Lạm dụng Chất gây nghiện (SAMHSA), uống rượu say ở nữ là từ mức độ 4 trở lên và ở nam là mức độ 5 trở lên trong cùng thời gian vào ít nhất 1 ngày trong tháng. Cũng theo SAMHSA, uống rượu say từ 5 ngày trở lên trong 1 tháng được coi là lạm dụng rượu mức độ nặng, làm tăng nguy cơ mắc chứng rối loạn sử dụng rượu.

Tại Việt Nam, Bộ Y tế khuyến cáo: nam giới khỏe mạnh không nên uống quá hai đơn vị cồn, nữ giới khỏe mạnh không uống quá một đơn vị cồn mỗi ngày và uống dưới 5 ngày/tuần.

Tìm sự giúp đỡ cho vấn đề nghiện rượu

Nên tìm những sự giúp đỡ chuyên nghiệp nếu cảm thấy nghi ngờ rằng bản thân hoặc người thân có thể đang đấu tranh với chứng nghiện rượu. Nghiện rượu là vấn đề nghiêm trọng, nhưng vẫn có thể phục hồi được. Nghiên cứu cho thấy, khoảng 1/3 số người được điều trị các vấn đề về rượu không còn triệu chứng nào sau đó 1 năm.

Tìm hiểu thêm thông tin tại: Rượu thuốc và sức khỏe