Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trẻ bị viêm da do kiến ba khoang gia tăng

Thời gian này, mỗi ngày phòng khám Da liễu Bệnh viện nhi Trung ương tiếp nhận khoảng 10 - 20 bệnh nhân bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang, gia tăng đáng kể so với trước đây.

Kiến ba khoang hay kiến khoang là một loài côn trùng có thân mình thon dài, hai màu đỏ và đen tạo thành các khoang đen- vàng cam xen kẽ, nhìn giống con kiến. Trong dân gian, chúng có rất nhiều tên gọi khác nhau: kiến lác, kiến gạo, cằm cặp, kiến nhốt, kiến cong đít.
Loài kiến này thường sống ở các ruộng lúa, vườn cây, cỏ mục, bãi rác thải, công trình đang xây dựng... Kiến ba khoang xuất hiện nhiều vào đầu mùa mưa và rất thích ánh sáng đèn ban đêm. Sau những cơn mưa, do nước ngập không còn nơi cư trú, chúng bay vào trong nhà theo ánh đèn, đậu vào khăn mặt, quần áo, giường chiếu chăn màn.
Khi tiếp xúc với da, loài côn trùng này gây tổn thương da, chuyên môn gọi là viêm da tiếp xúc do côn trùng, người dân gọi là bệnh “giời leo”.
Biểu hiện lâm sàng
  • Viêm da thường xuất hiện ở vùng hở như: mặt, cổ, ngực, vai, gáy, tay.
  • Tổn thương cơ bản có dạng dát đỏ, thành vệt, thành đám, theo chiều tay quệt, nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ nhỏ li ti ở giữa, có vùng hơi lõm màu vàng nâu, hình hình tròn hoặc bầu dục.
  • Thương tổn tiếp tục xuất hiện mặc dù không còn sự hiện diện của kiến ba khoang nếu trẻ tiếp tục quệt ra vùng da lành, đặc biệt là các vùng nếp gấp (kissing lesion).
  • Bệnh nhi có cảm giác rát bỏng tại chỗ, nếu thương tổn trên diện rộng trẻ có thể sốt nhẹ, nổi hạch lân cận. 
Tổn thương dạng hôn (kissing lesion). 
 
Tiến triển
  • Sau tiếp xúc: cảm giác râm ran.
  • 6-8 giờ sau: xuất hiện ban đỏ, dát đỏ.
  • 12-24 giờ tiếp theo: xuất hiện thương tổn điển hình.
  • Sau 3 ngày: thương tổn bắt đầu đỡ rát bỏng, bong vảy.
  • Sau 5-7 ngày: vảy bong hết nhưng để lại dát thâm lâu mất.
Phân biệt
Viêm da tiếp xúc do côn trùng có thể bị nhầm với một số bệnh ngoài da, đặc biệt là bệnh Zona. Zona thường gặp ở những người đã từng bị thuỷ đậu, với các dấu hiệu báo trước như đau nhức dọc theo dây thần kinh ở nửa người, nơi vùng da chuẩn bị nổi thương tổn. Tổn thương cơ bản là các mụn nước lõm ở giữa, mọc thành chùm ở một bên cơ thể.
Xử trí
Nếu phát hiện được kiến ba khoang ngay sau khi tiếp xúc:
  • Loại bỏ côn trùng, không dùng tay trần để bắt, giết, miết.
  • Rửa vùng tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng, sau đó dùng thuốc sát trùng nhẹ.
Khi thương tổn đã phỏng rộp, tùy vào mức độ tổn thương mà bác sĩ chỉ định thuốc phù hợp:
  • Nhẹ: chỉ cần sát trùng, bệnh tự giới hạn.
  • Trung bình và nặng: Bôi thuốc dịu da, corticosteroid bôi, uống kháng Histamin, uống kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm .
  Phòng bệnh
  • Đề phòng côn trùng bay vào nhà (hạn chế mở cửa nhiều, nhất là nơi ở gần cây cối, cánh đồng..)
  • Tránh đứng dưới bóng đèn sáng nơi công cộng, chú ý khi làm việc dưới ánh đèn vì kiến ba khoang rất hay xuất hiện ở nơi có đèn sáng.
  • Giũ mạnh khăn mặt, quần áo trước khi dùng.
  • Không dùng tay trần để bắt, giết, miết kiến ba khoang
  • Khi bắt đầu thấy rát ở một vùng da có thể rửa vùng đó bằng nước muối loãng, xà phòng... 
Ths.Bs. Phạm Thị Mai Hương - Theo Bv Nhi TW
Từ khóa:
Bình luận
Tin mới
  • 16/09/2021

    Cách phân biệt sốt sau tiêm vaccine COVID-19 với các bệnh khác

    Mặc dù tỷ lệ trùng lặp không nhiều nhưng có thể sau khi tiêm vaccine COVID-19 về lại bị sốt do các nguyên nhân khác. Điều này có thể khiến người bệnh gặp nguy hiểm.

  • 16/09/2021

    Các biểu hiện của ung thư thực quản

    Ung thư thực quản là căn bệnh khá phổ biển ở cả hai giới, bệnh thường phát triển thầm lặng, ở giai đoạn đầu không có nhiều dấu hiệu rõ ràng dễ gây lầm tưởng với những bệnh lý thông thường khác.

  • 16/09/2021

    Bôi kem chống nắng cho da mặt bao nhiêu là đủ?

    Nhiều người dùng kem chống nắng để bảo vệ da dưới ánh nắng mặt trời nhưng da vẫn sạm đen, thậm chí xuất hiện nám, tàn nhang. Thực tế, không nhất thiết phải thoa nhiều kem chống nắng mới có thể bảo vệ da tốt hơn, vậy nên thoa kem chống nắng bao nhiêu là đủ?

  • 16/09/2021

    Uống rượu sau khi tiêm vaccine COVID-19 có an toàn không?

    Nhiều bằng chứng khoa học đã chứng minh rằng rượu có ảnh hưởng tiêu cực đến hệ thống miễn dịch, và việc uống quá nhiều rượu sẽ có liên quan đến các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp nặng nề hơn. Tuy nhiên, hiện tại chưa có bằng chứng cho thấy uống rượu ở mức vừa phải sẽ ảnh hưởng đến hiệu quả của các loại vaccine COVID-19.

  • 16/09/2021

    Bệnh COVID-19 có thể gây tổn thương thận

    Virus COVID-19 chủ yếu gây tổn thương ở phổi, nhưng cũng có thể gây tổn thương tim và thận.

  • 16/09/2021

    Kỹ năng đối phó với lo lắng căng thẳng quá mức

    Lo lắng là cảm xúc thường gặp trong cuộc sống, thế nhưng lo lắng quá mức diễn ra trong thời gian dài sẽ khiến bạn phải đối diện với nhiều vấn đề sức khỏe.

  • 16/09/2021

    5 nguy cơ về sức khỏe sau tuổi mãn kinh

    Khi bước vào tuổi mãn kinh, phụ nữ sẽ không còn được bảo vệ bởi các hormone như estrogen nữa, dẫn đến làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tăng cân và các vấn đề sức khỏe khác.

  • 16/09/2021

    Viêm xoang cấp: Nguyên nhân, triệu chứng, phòng ngừa và một số phương pháp điều trị

    Viêm xoang cấp là tình trạng tắc nghẽn trong màng lót mũi và các xoang xung quanh trong thời gian ngắn với các triệu chứng như chảy nước mũi, nghẹt mũi, khó thở… khiến cho người bệnh khó chịu. Bệnh viêm xoang cấp cần được điều trị kịp thời, dứt điểm, tránh tính trạng bệnh trở nên dai dẳng, phát triển thành mãn tính.

Xem thêm