Tìm hiểu về hôn nhân cận huyết

Hôn nhân cận huyết là gì?

Hôn nhân cận huyết, hoặc sự giao phối của những người có quan hệ họ hàng gần, ruột thịt, giống nhau về nhiều kiểu gen. Nó đi ngược lại mục đích sinh học của giao phối, đó là sự xáo trộn của DNA. DNA của con người bao gồm 23 cặp nhiễm sắc thể. Trong mỗi nhiễm sắc thể có hàng trăm ngàn gen, giúp xác định các kiểu hình khác nhau của bạn như tóc và màu mắt, nhsom máu... cũng như các yếu tố sinh học khác. Những gen này gồm hai loại, gen trội và gen lặn. Nếu ít nhất một trong hai gen là gen trội, bạn sẽ có kiểu hình của gen trội. Nếu cả hai gen là gen lặn, kiểu hình được biểu hiện là kiểu hình của gen lặn.

Ví dụ, gen cho màu mắt nâu là gen trội, và do đó chỉ cần có một gen mắt nâu là sẽ có mắt màu nâu. Tuy nhiên, gen cho mắt xanh lá là gen lặn, vậy vậy, bạn cần phải có cả hai gen màu xanh lá để mắt biểu hiện kiểu hình màu xanh.

 

Tác động di truyền của hôn nhân cận huyết

Khi hai người có bộ gen tương tự nhau thực hiện giao phối, con cái sinh ra sẽ có mức độ đồng hợp tử cao hơn, tức là cơ hội nhận được những gen giống nhau như cha và mẹ sẽ cao hơn. Từ đây, hậu quả tiêu cực của hôn nhân cận huyết chính khiến cho các đặc điểm của gen lặn (thứ mà chúng ta không mong muốn) sẽ có cơ hội được biểu hiện ra cao hơn.

Tác động tiêu cực khác của giao phối cận huyết là làm giảm đa dạng di truyền. Sự đa dạng giúp các sinh vật sống sót sau những thay đổi của môi trường và thích nghi theo thời gian.

Tuy nhiên, hôn nhân cận huyết cũng có thể tạo ra những cá thể có hai gen trội cung cấp kiểu hình tốt “thuần chủng”. Vậy nên, trong một số trường hợp, hôn nhân thuần chủng được coi là có lợi.

Các rối loạn do giao phối cận huyết:

• Giảm khả năng sinh sản

• Giảm tỷ lệ sinh

• Tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh và trẻ em cao hơn

• Giảm kích thước cơ thể khi trưởng thành

• Giảm chức năng miễn dịch

• Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

• Tăng bất đối xứng khuôn mặt

• Tăng nguy cơ rối loạn di truyền.

Một số bệnh lý dễ biểu hiện nặng từ hôn nhân cận huyết: tan máu bẩm sinh, bạch tạng, rối loạn chuyển hóa, bệnh hồng cầu liềm, các bệnh dị dạng về xương, thiểu năng trí tuệ...

Hôn nhân cận huyết và quy định của pháp luật Việt Nam

Hôn nhân cận huyết là vi phạm quy định của Việt Nam, khi thực hiện có thể sẽ bị áp dụng các chế tài để xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự. Đối với xử lý hình sự, việc kết hôn cận huyết có thể vi phạm và cấu thành tội loạn luân: “Người nào giao cấu với người mà biết rõ người đó cùng dòng máu về trực hệ, là anh chị em cùng cha mẹ, anh chị em cùng cha khác mẹ hoặc cùng mẹ khác cha, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.” (Điều 184 Bộ luật hình sự năm 2015).

Nhìn chung, việc kết hôn cận huyết không có lợi cho cả cá nhân và xã hội, gây nên những vấn đề sức khỏe cho trẻ được sinh ra, tạo nên gánh nặng cho gia đình và xã hội, là nguyên nhân gây nghèo đói, thất học và suy giảm chất lượng cuộc sống.

Tham khảo thông tin bài viết tại: Gen – bộ gen, DNA và nhiễm sắc thể?