Những quan điểm về việc tiêm mũi vaccine COVID-19 tăng cường ở Mỹ

Ở Mỹ những người đang bị suy giảm miễn dịch bởi mắc các bệnh như ung thư hoặc  đang điều trị hoặc sử dụng các thuốc ức chế miễn dịch, là đối tượng phù hợp để tiêm mũi thứ 3 vaccine COVID-19. Thêm một  mũi nữa nghĩa là tăng lượng kháng thể để bảo vệ cơ thể khỏi COVID-19.

Hiện nay, nước này đang khuyến cáo tiêm mũi thứ 3 của vaccine COVID-19 cho những người đang điều trị thuốc ức chế miễn dịch cho bệnh viêm khớp dạng thấp hoặc dành cho những người vừa mới ghép tạng và bệnh nhân ung thư. Với cộng đồng khỏe mạnh nói chung chỉ cần tiêm đầy đủ hai mũi  vaccine phòng chống COVID là đã có đủ tác dụng để bảo vệ cơ thể. Tuy nhiên, vấn đề hiện tại cần được làm rõ, là liệu đối với người khỏe mạnh việc tiêm thêm mũi thứ ba có cần thiết để tăng cường sự bảo vệ tuyệt đối hay không?

Trong các cuộc thảo luận sâu của các chuyên gia y tế cũng như các cơ quan luật pháp như Cơ quan quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA), trung tâm kiểm soát và phòng ngừa bệnh tật Hoa Kỳ (CDC) về việc khuyến nghị tiêm mũi bổ sung cho người khỏe mạnh đã  đi đến thống nhất vào ngày 17/9 vừa qua đó là: nước Mỹ sẽ không tiêm mũi vaccine COVID-19  cho người khỏe mạnh từ 16 tuổi trở lên và người cao tuổi.

Những người phù hợp tiêm mũi tăng cường

Ngày 13/8, giám đốc CDC Hoa Kỳ đã ký vào văn bản khuyến nghị mũi tăng cường cho vaccine phòng chống COVID-19 dành cho những người suy giảm miễn dịch vừa cho đến nặng. Khuyến cáo cũng dành cho những người bị suy giảm miễn dịch đã tiêm đầy đủ hai mũi vaccine mARN của Pfizer và Moderna. Đối với những người tiêm vaccine Johnson &Johnson, các bằng chứng vẫn đang được đánh giá và chưa có khuyến nghị tiêm mũi tăng cường cho những người đã tiêm vaccine này.

Những người bị suy giảm miễn dịch bao gồm:

• Nhưng người đang điều trị ung thư gần đây
• Những người ghép tạng hoăc ghép tế bào gốc
• Người nhiễm HIV đang ở giai đoạn tiến triển hoặc không được điều trị
• Người sử dụng steroid liều cao, hóa trị liệu, thuốc ức chế yếu tố hoại tử mô để điều trị viêm như bệnh viêm khớp dạng thấp.
• Các thuốc điều trị bệnh như bệnh thận mạn tính là suy giảm hệ miễn dịch.

Mũi tăng cường so với mũi thứ ba

Mũi tăng cường khiến “tế bào B”- tế bào của  miễn dịch tạo ra kháng thể được nhân lên, tăng nồng độ kháng thể thêm một lần nữa và tạo ra phản ứng mạnh hơn, nhanh hơn khi phải đối diện với virus trong tương lai.

Các chuyên gia tiêm vaccine cũng nhấn mạnh sự khác biệt giữa mũi thứ ba COVID-19 và mũi tăng cường như sau:

• Mũi tăng cường: một người khỏe mạnh đã tiêm đủ hai liều vaccine mARN hình thành được đáp ứng kháng thể tốt và mức độ miễn dịch cao để chống lại COVID-19 vì vậy mũi tăng cường chỉ cần thiết trong trường hợp khi miễn dịch đã có, nhưng mất dần theo thời gian sau vài tháng hoặc vài năm.
• Mũi thứ 3: mũi thứ ba dành cho người suy giảm miễn dịch thất bại trong việc hình thành đáp ứng miễn dịch sau khi tiêm hai mũi vaccine ban đầu.  Sau khi tiêm mũi thứ ba, kháng thể sẽ được hình thành thêm.

Cho đến nay chưa ghi nhận được các tác dụng phụ nghiêm trọng của mũi thứ ba.

Ức chế miễn dịch – tăng nhu cầu bảo vệ

Trong một nghiên cứu so sánh của Israel với gần 500 đối tượng tham gia, một nửa trong số đó mắc ung thư và một nửa khỏe mạnh. Nghiên cứu này chỉ ra những người mắc ung thư sản sinh kháng thể chậm hơn nhiều so với với những người khỏe mạnh sau khi cùng được tiêm mũi một của Pfizer COVID-19. Tuy nhiên,  tỷ lệ kháng thể đã cải thiện đối với những bệnh nhân mắc ung thư sau khi tiêm mũi hai, theo như kết quả nghiên cứu xuất bản vào tháng 8 năm nay trên  tạp chí Ung thư học của JAMA.

Đáp ứng mũi thứ 3 tốt đã được ghi nhận ở một số nghiên cứu mới đây:

• Mũi thứ ba của vaccine Pfizer làm tăng đáng kể khả năng đáp ứng miễn dịch ở 1-1 bệnh nhân ghép tạng đặc như thận, gan, phổi tim và tụy.
• Tương tự mũi thứ ba của vaccine Moderna cũng làm tăng sản xuất kháng thể ở 120 bệnh nhân ghép tạng đặc. Tỷ lệ đáp ứng là 55% trong tổng số những người được tiêm mũi thứ ba.

Chi tiết về mũi thứ ba cho vaccine mARN

Hiện tại, mũi thứ ba mới chỉ được đánh giá dựa trên những người đã được tiêm hai mũi vaccine mARN. Rất nhiều người thắc mắc rằng liệu mũi tăng cường có khác gì so với hai mũi đầu tiên không? Cùng một loiaj vaccine mặc dù các công ty cũng đang sản xuất các phiên bản vaccine khác để nhắm đến các biến thể khác, nhưng hiện tại  mũi tăng cường sẽ là một biện pháp tăng miễn dịch cho những vaccine hiện có.  Lý tưởng hóa,  mũi vaccine thứ ba nên tiêm đúng loại vaccine ban đầu. Vì thế nếu bạn tiêm hai liều vaccine Pfizer thì mũi thứ 3 sẽ tiêm Pfizer hoặc Moderna nếu bạn đã tiêm hai mũi Moderna trước đó. Tuy nhiên sẽ không khả thi nếu  khi bạn không tiêm vaccine mARN mà lại muốn tiêm mũi thứ 3.

Về mặt thời gian liều thứ ba cũng nên được tiêm sau 28 ngày so với mũi thứ 2.

Không có tác dụng phụ với bệnh nhân ung thư

Điều này thực sự quan trọng khi CDC  Hoa Kỳ quyết định chấp thuận tiêm mũi thứ 3 cho người bị suy giảm miễn dịch.

Những bệnh nhân suy giảm miễn dịch ngay từ đầu đã có nguy cơ cao nhiễm COVID bởi hệ miễn dịch bị suy yếu và nếu họ bị nhiễm COVID, họ cũng sẽ có nguy cơ cao bị biến chứng nặng hoặc tử vong vì vật để đạt miễn dịch cho quần thể này là điều rất quan trọng. Nhiều bệnh nhân suy giảm miễn dịch ở Mỹ đang rất vui mừng vì được tiêm mũi thứ ba. Và tỷ lệ phản ứng nghiêm trọng là cực kỳ hiếm.

Nếu bạn là người khỏe mạnh, tiêm đầy đủ vaccine, hiệu quả của mũi thứ ba chưa được rõ ràng. Mặc dù chính sách của Tổng thống Mỹ là sẽ tiêm mũi tăng cường cho tất cả người dân và cuối tháng 9, xong Tổ chức Y tế Thế giới lại đưa ra quan điểm trái ngược và nghi ngờ về sự cần thiết của mũi thứ ba vaccine COVID-19.

Vào ngày 13/9 một bài báo được xuất bản trên tạp chí danh tiếng The Lancet đã nói rằng hiệu quả của vaccine trung bình là 95% thậm chí là đối với biến chủng Delta đối với quần thể dân số nói chung chưa tiêm mũi tăng cường.  Sự ưu tiên nên dành cho những người chưa được bảo vệ bởi vaccine. Điều này sẽ giúp phòng ngừa được sự tiến hóa của các biến chuneg COVI-19.

Quan điểm của CDC Mỹ cũng là “chưa cần ngay lúc này” dành cho câu hỏi “khi nào tôi cần tiêm mũi vaccine COVID-19 tăng cường?”.

Mặc dù mục tiêu tiêm mũi tăng cường của Mỹ là vào cuối tháng 9 nhưng cần phải tuân thử và sự cho phép của FDA  sau khi họ đánh giá về tính an toàn và hiệu quả của vaccine mARN. Sau khi được FDA chấp thuận, những cá nhân đủ điều kiện sẽ bắt đầu tiên mũi tăng cường COVID-19 ngay sau 8 tháng tiêm mũi thứ 2 của vaccine Moderna hoặc Pfizer.

Luôn cảnh giác

Kể cả bạn có tiêm mũi tăng cường thì bạn vẫn có khả năng bị nhiễm virus. Do vậy những biện pháp phòng dịch vẫn cần thiết đối với bất cứ ai.

Đối với người suy giảm miễn dịch, không chỉ họ cần được tăng miễn dịch mà những người thân, người chăm sóc xung quanh họ cũng cần phải được tiêm vaccine đầy đủ để tránh lây nhiễm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bổ sung dinh dưỡng cho người sau điều trị COVID-19