Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nguyên nhân và cách điều trị đi ngoài phân dẻo

Phân của bạn có thể có độ đặc khác nhau tùy thuộc vào chế độ ăn uống, sức khỏe và thậm chí cả loại thuốc bạn dùng. Đôi khi bạn có thể nhận thấy phân của mình có đặc tính dính, quánh, dẻo một cách khó hiểu.

Phân dính có thể là triệu chứng của rối loạn tiêu hóa tạm thời hoặc mãn tính hoặc kết quả của chế độ ăn uống chứa quá nhiều chất béo. Phân dính có thể nhờn và nhợt nhạt hoặc sẫm màu. Nếu bạn cũng có các triệu chứng khác, chẳng hạn như đầy hơi hoặc đau quặn bụng, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để xác định nguyên nhân.

Nguyên nhân phân đặc quánh dẻo

Chất lượng phân của bạn thường là kết quả của cách cơ thể phản ứng với các lựa chọn thực phẩm. Ví dụ: một chế độ ăn nhiều chất béo có thể dẫn đến phân dính hơn bình thường. Đó là bởi vì chất béo dư thừa - vượt quá những gì cơ thể thường hấp thụ - có thể đọng lại trong phân, khiến nó trở nên đặc hơn và dính hơn.

Phân béo có thể là một tác dụng phụ tạm thời của quá nhiều chất béo trong chế độ ăn uống của bạn. Nó cũng có thể báo hiệu một tình trạng như bệnh Crohn, khiến cơ thể khó hấp thụ chất béo trong chế độ ăn. Bệnh Crohn là một trong một số tình trạng dưới tên gọi chung là bệnh viêm ruột (IBD). Các rối loạn khác trong nhóm đó bao gồm viêm loét đại tràng và viêm đại tràng vi thể. Tất cả những điều này có thể gây ra phân dính.

Phân của bạn có thể dính nếu bạn bị loét dạ dày hoặc kích thích thực quản. Với những tình trạng này, bạn có thể bị chảy máu trong. Máu có thể trộn với dịch tiêu hóa và làm cho phân của bạn có màu đen và dính.

Các tình trạng y tế khác cũng có thể gây ra phân dính sau khi bạn ăn một số loại thực phẩm. Ví dụ: nếu bạn bị bệnh Celiac, bạn không thể tiêu hóa đúng cách gluten, một loại protein có trong lúa mì và một số loại ngũ cốc khác. Ăn gluten có thể dẫn đến phân dính và các triệu chứng khác đối với những người bị bệnh Celiac. Đôi khi không dung nạp lactose cũng có thể gây ra phân dính. Những người không dung nạp lactose sẽ thiếu enzym lactase. Enzyme này cần thiết để tiêu hóa đường lactose, một loại đường có trong các sản phẩm sữa.

Trị phân dính

Bạn có thể dễ dàng điều trị phân dính tại nhà. Dưới đây là một số thay đổi lối sống đơn giản và các loại thuốc, thực phẩm bổ sung bạn nên thử.

Các biện pháp khắc phục tại nhà

Một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm đối với tình trạng phân dính là tăng lượng nước uống vào. Hệ tiêu hóa khỏe mạnh với phân khỏe mạnh phụ thuộc vào việc bạn luôn đủ nước. Hầu hết mọi người nên uống tám ly (hoặc 2 lít nước) nước mỗi ngày. Tuy nhiên, lượng nước hấp thụ khác nhau tùy theo từng cá nhân. Hãy để cơn khát dẫn đường cho lượng tiêu thụ của bạn.

Nếu bạn có vấn đề về thận, tim, gan hoặc các lý do khác khiến bạn nên uống ít nước hơn, hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn về lượng chất lỏng an toàn, đủ cho cơ thể. Tập thể dục hàng ngày cũng có liên quan đến hệ tiêu hóa khỏe mạnh hơn. Ngay cả khi đi bộ nửa giờ cũng có thể cải thiện sức khỏe tổng thể của bạn.

Sử dụng thuốc, thực phẩm bổ sung

Một số chất bổ sung cũng có thể giúp phân của bạn trở lại bình thường. Probiotics là vi khuẩn tốt giúp thúc đẩy đường ruột khỏe mạnh. Bạn có thể tìm thấy men vi sinh trong thực phẩm, chẳng hạn như sữa chua và kefir, cũng như ở dạng bổ sung. Bạn cũng có thể thử bổ sung men tiêu hóa. Các enzym này được thiết kế để giúp cơ thể bạn phá vỡ tinh bột, chất béo và protein để tiêu hóa tốt hơn và phân trở lại bình thường. Hãy chắc chắn nói chuyện với bác sĩ của bạn trước khi thử men vi sinh. Điều này đặc biệt đúng nếu bạn bị rối loạn tiêu hóa, chẳng hạn như bệnh viêm ruột.

Thuốc truyền thống

Nếu phân của bạn dính và bạn cũng đang gặp vấn đề với tiêu chảy, bạn có thể muốn thử Pepto-Bismol hoặc Kaopectate. Các loại thuốc không kê đơn này thường được dung nạp tốt cho bệnh tiêu chảy. Tuy nhiên, nếu bạn thấy có máu hoặc chất nhầy trong phân, đừng dùng thuốc trị tiêu chảy mà không nói chuyện với bác sĩ trước. Cũng tránh dùng thuốc nhuận tràng nếu bạn bị dính phân.

Thực phẩm nên ăn và thực phẩm nên tránh

Một trong những cách hiệu quả nhất để điều trị phân dính là lựa chọn thực phẩm thông minh cho cơ thể của bạn. Nói chung, ăn nhiều loại trái cây tươi và rau quả là một đơn thuốc để có sức khỏe tiêu hóa tốt hơn. Những thực phẩm này chứa chất xơ hòa tan, rất quan trọng cho chức năng của ruột. Chúng cũng chứa một loạt các chất dinh dưỡng cho sức khỏe tổng thể tối ưu. Một số loại thực phẩm tốt nhất để giúp phân của bạn khỏe mạnh là:

  • măng tây
  • bông cải xanh
  • cà rốt
  • khoai tây nướng
  • khoai lang
  • đậu xanh
  • trái xoài
  • quả mơ
  • chuối
  • quả cam
  • cháo bột yến mạch

Bởi vì hầu hết các nguyên nhân gây ra phân dính đều liên quan đến thực phẩm bạn tiêu thụ, cách điều trị tốt nhất là tránh những thực phẩm gây ra vấn đề cho bạn.

Thực phẩm có chứa gluten bao gồm:

  • lúa mì
  • lúa mạch đen
  • lúa mạch
  • mạch nha, bao gồm chiết xuất mạch nha, giấm mạch nha, v.v.

Phân dính thường là dấu hiệu cho thấy chế độ ăn uống của bạn cần được điều chỉnh - có thể ít chất béo hơn một chút hoặc nhiều nước hơn. Nhưng phân dính cũng có thể là dấu hiệu của một tình trạng sức khỏe nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như bệnh Crohn. Tin vui là các tình trạng như Crohn, bệnh Celiac hoặc không dung nạp lactose thường có thể được quản lý tốt bằng cách tuân theo một chế độ ăn uống loại bỏ các tác nhân gây rối loạn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tại sao lại có chất nhầy trong phân?

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp từ Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm