Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hướng dẫn dinh dưỡng, lưu ý khi sinh hoạt cho bệnh nhân suy thận lọc máu tại nhà

Lọc màng bụng là một trong những giải pháp tối ưu mang lại cho bệnh nhân suy thận giai đoạn cuối cơ hội sống còn, được tận hưởng cuộc sống bình thường. Song để làm được điều đó, người bệnh cần phải tuân thủ hướng dẫn điều trị cùng với chế độ dinh dưỡng, vận động hợp lý.

Lọc màng bụng, bệnh nhân không cần kiêng khem thực phẩm giàu kali như khi chạy thận nhân tạo.

(Ảnh minh họa: Internet)

Dinh dưỡng cho bệnh nhân suy thận lựa chọn phương pháp lọc màng bụng

Dinh dưỡng là một trong những yếu tố đóng vai trò quan trọng với người suy thận giai đoạn cuối. Một chế độ ăn uống đúng, lành mạnh không chỉ gánh trọng trách là nguồn nhiên liệu cho cơ thể hoạt động mà còn giúp làm chậm diễn tiến của bệnh, phòng ngừa gánh nặng “kép” suy dinh dưỡng.

Trong các giải pháp điều trị thay thế thận, nếu chạy thận nhân tạo người bệnh cần duy trì chế độ dinh dưỡng khắt khe về kali, lượng nước nạp vào cơ thể thì với phương pháp lọc màng bụng (hay còn gọi là thẩm phân phúc mạc) yêu cầu sẽ được “nới lỏng” hơn. Đây là một trong những ưu thế của lọc màng bụng góp phần nâng cao chất lượng - giá trị sống cho người bệnh.

Bệnh nhân chạy thận nhân tạo sau một thời gian sẽ không còn nước tiểu nên chỉ được nhập nước vào cơ thể bị giới hạn khoảng 500-1000 ml/ ngày, thường chỉ đủ để đáp ứng nhu cầu uống thuốc. Trong khi đó, bệnh nhân khi lọc màng bụng không cần phải căn đo khắt khe theo mức này.

Cụ thể, lượng nước bệnh nhân lọc màng bụng sẽ bằng lượng nước tiểu ngày hôm trước cộng lượng mồ hôi và con số hằng định là 500ml, như vậy trung bình khoảng 900ml/ ngày. Lượng nước này không chỉ đáp ứng việc uống thuốc mà còn phục vụ cho sở thích ăn các món nước như canh, phở, hủ tiếu…

Ngoài ra, người bệnh lọc màng bụng không cần kiêng khem kali như người chạy thận nhân tạo, ngược lại còn phải cung cấp nhiều hơn. Nhờ đó, công đoạn chế biến món ăn được giảm bớt, chẳng hạn như khi luộc rau không cần đến 2 nước để loại bỏ bớt kali. Thực phẩm trong bữa ăn cũng sẽ đa dạng, phong phú hơn, từ thực vật như đậu hà lan, đến các loại thịt, sữa, rau quả, trái cây như cam chuối, nước dừa, sầu riêng, xoài, đặc biệt là trái cây khô như nho khô đều có thể sử dụng mà không lo dư thừa.

Về năng lượng, người lọc màng bụng dưới 60 tuổi được khuyến cáo 35Kcal/kg/ngày, trên 60 tuổi từ 30-35 kcal/kg/ngày. Về nhu cầu đạm, người lọc màng bụng sẽ có nhu cầu cao hơn khi chưa lọc máu, thậm chí cao hơn người bình thường. Bởi mỗi lần thay dịch, bệnh nhân sẽ mất đi 8-12g đạm/ chu kỳ, vì vậy sẽ cần ăn nhiều hơn để thay thế lượng đạm đã mất, mỗi ngày cần khoảng 1,2 - 1,3g/kg trọng lượng cơ thể.

Bên cạnh đó, loại đạm nạp vào cơ thể cũng rất quan trọng. Nên ăn đạm chất lượng cao từ thịt, gia cầm, cá và trứng, vì nó tạo ra ít độc tố hơn. Người bệnh cần tránh da động vật vì nó chứa nhiều cholesterol, hay các loại thịt chế biến sẵn như xúc xích vì hàm lượng natri, photphat cao. Đạm chất lượng thấp cũng cần được hạn chế trong chế độ ăn uống, nó đến từ các nguồn thực vật như rau và ngũ cốc.

Lưu ý, người bệnh lọc màng bụng cũng cần ăn nhạt, không dùng các gia vị chứa muối (nước mắm, gia vị, mì chính, muối) trong chế biến thức ăn.

Nguyên tắc sinh hoạt, tập luyện cho bệnh nhân lọc màng bụng

Khi suy thận giai đoạn cuối, thận mất chức năng đến 90% hoặc hơn, nhưng điều đó không có nghĩa là các cơ quan khác cũng ngừng hoạt động. Vì vậy, việc tập luyện thể dục thể thao là điều rất cần thiết, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe cho người bệnh, không chỉ giúp cải thiện chức năng tim, kiểm soát huyết áp tốt hơn, kiểm soát glucose ở bệnh nhân đái tháo đường, tăng sức mạnh cơ mà còn giúp giảm lo âu, trầm cảm. Hơn nữa, tập thể dục là “liều thuốc” hữu hiệu để quản lý cân nặng hiệu quả.

Người bệnh nên tránh các môn thể thao hoặc các hoạt động gây đổ mồ hôi nhiều vì có thể gây ứ đọng catheter, lâu ngày sẽ gây nhiễm trùng, chẳng hạn như chạy bộ, đá banh, tennis, leo núi, aerobics, làm việc nhà nặng (lau nhà), làm vườn nặng (cuốc), cưa, trộn hồ...

Tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ giúp cải thiện tình trạng sức khỏe và tâm trạng.

(Ảnh minh họa)

Thay vào đó, bệnh nhân lọc màng bụng nên lựa chọn các môn thể thao với cường độ tập luyện nhẹ nhàng để tránh ra nhiều mồ hôi như đi bộ chậm, chơi golf, cầu lông. Ngay cả khi người bệnh làm việc nhà cũng là một cách để tập luyện hiệu quả, vừa hoạt động nhẹ nhàng vừa giúp tâm trạng bản thân tốt hơn khi đóng góp công sức xây dựng gia đình.

Ngoài ra, bệnh nhân vẫn có thể bơi lội nhưng với điều kiện nước phải đảm bảo vệ sinh, cần dán kín đầu ống thông và tháo bỏ sau khi bơi. Không nên tham gia những môn phải vận động mạnh như đá bóng hoặc những hoạt động tiêu hao nhiều năng lượng, đổ nhiều mồ hôi. Chỉ nên tập khi bản thân thấy thoải mái, không nên gắng sức. Cũng cần đề cập thêm về vấn đề vệ sinh cá nhân, bệnh nhân có thể kết hợp tắm với cữ thay dịch vào buổi chiều tối, lưu ý nên tắm trước khi thay dịch, không nên thay dịch xong mới đi tắm.

Bài viết phần nào giúp bệnh nhân hiểu được phương pháp lọc màng bụng mang lại nhiều cơ hội sống còn, được tận hưởng cuộc sống bình thường, có thể ăn uống không quá kiêng khem và được vận động, tập luyện hợp lý.  Nhưng để làm được điều đó, người bệnh cần phải được huấn luyện sử dụng thành thục phương pháp này và luôn tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ điều trị.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Người suy thận lọc máu tại nhà: Thận khỏe, tim vui, huyết áp bớt “dao động”.

Theo alobacsi
Bình luận
Tin mới
  • 28/01/2023

    Làm thế nào để cấp ẩm cho da?

    Có rất nhiều cách để ngăn ngừa khô da và giữ cho làn da của chúng ta được dưỡng ẩm và khỏe mạnh. Cùng tham khảo thông tin trong bài viết dưới đây của Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 27/01/2023

    Châm cứu có an toàn khi mang thai không?

    Đây là những gì bạn cần biết về châm cứu cũng như những lợi ích, rủi ro và nghiên cứu đằng sau việc sử dụng liệu pháp châm cứu trong thai kỳ.

  • 27/01/2023

    Trẻ có cân nặng sơ sinh cao có nguy cơ mắc bệnh gì?

    Không phải cứ sinh con to là tốt. Tại sao lại như vậy? Cùng tìm hiểu nguyên nhân trong bài viết dưới đây của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

  • 26/01/2023

    Lợi ích không ngờ của phương pháp đi bộ lùi

    Bài viết này giúp bạn biết được những lợi ích của việc đi lùi trên máy chạy bộ trong vật lý trị liệu cũng như hướng dẫn cho bạn cách đi lùi trên máy chạy bộ một cách an toàn.

  • 26/01/2023

    Tại sao bạn hay bị cảm cúm vào mùa lạnh?

    Mùa cảm lạnh và cúm đang bắt đầu ập đến, và chúng ta dường như không thể thoát khỏi những cơn ho và hắt hơi. Nhưng tại sao chúng ta dễ bị cảm cúm và nhiễm trùng hơn trong những tháng lạnh? Hầu hết chúng ta đều bị cảm lạnh ít nhất hai lần mỗi năm, tại sao lại vậy?

  • 25/01/2023

    Cánh mày râu dừng ngay uống nước ngọt nếu không muốn bị hói

    Ngoài cà phê, bia rượu thì các loại nước ngọt, nước trái cây, nước có gas... cũng là sở thích của rất nhiều chàng trai. Tuy nhiên ngoài các nguy cơ sức khỏe như tiểu đường, tim mạch,... thì nước ngọt còn có thể khiến chúng ta rụng tóc. Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

  • 25/01/2023

    Chuyện ấy an toàn trong dịp Tết như thế nào?

    Khi các bữa tiệc, giao lưu và gặp gỡ diễn ra thường xuyên hơn rất nhiều và những tình huống đó đôi khi có thể dẫn đến phát sinh quan hệ tình dục. Đảm bảo tình dục an toàn là một phần trong đời sống tình dục của bạn nhất là trong dịp Tết, giúp cho bản thân bạn và những người xung quanh khỏe mạnh.

  • 24/01/2023

    Bí quyết giúp người tăng huyết áp ngủ ngon

    Ngủ không đủ giấc làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, tăng cân và đái tháo đường. Cùng tìm hiểu mối quan hệ giữa tăng huyết áp và giấc ngủ trong bài viết dưới đây:

Xem thêm