Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Điều trị cai nghiện ma túy

Các chương trình điều trị toàn diện được coi là có hiệu quả khi không chỉ giúp người nghiện cai nghiện được, mà còn khôi phục mức độ "bình thường" trong chức năng não và hành vi, tăng tỷ lệ hội nhập xã hội và có việc làm, giảm nguy cơ nhiễm HIV và các bệnh khác, và giảm hành vi phạm tội.

Điều trị cai nghiện ma túy

Việc bỏ thuốc phiện có thể vô cùng khó khăn, nhưng đối với những người có khao khát hoặc động lực để bỏ thuốc, có rất nhiều phương pháp điều trị có sẵn và hồi phục hoàn toàn có thể. Chúng bao gồm cả liệu pháp hành vi và các liệu pháp dược lý.

Cả hai phương pháp điều trị, hành vi và dược lý đều có thể có hiệu quả riêng, tuy nhiên nghiên cứu cho thấy việc kết hợp cả hai phương pháp điều trị này là hiệu quả nhất đối với một số người sử dụng heroin.

Các chương trình điều trị toàn diện được coi là có hiệu quả khi không chỉ giúp người nghiện cai nghiện được, mà còn khôi phục mức độ "bình thường" trong chức năng não và hành vi, tăng tỷ lệ hội nhập xã hội và có việc làm, giảm nguy cơ nhiễm HIV và các bệnh khác, và giảm hành vi phạm tội.

Giải độc

Thông thường, người sử dụng heroin sẽ trải qua một chương trình cai nghiện trước khi bắt đầu chương trình điều trị dài hạn. Trong quá trình cai nghiện, bệnh nhân đôi khi được dùng thuốc để làm giảm các triệu chứng cai nghiện, có thể bao gồm giảm đau, tiêu chảy, buồn nôn, và nôn.

Mặc dù bản thân quá trình cai nghiện không phải là điều trị cai nghiện, nhưng theo một nghiên cứu về lạm dụng ma túy, có thể một bước đi đầu tiên có hiệu quả khi tiếp theo là liệu pháp hành vi hoặc điều trị bằng dược lý.

Điều trị dược lý

Các loại thuốc đã được phê duyệt để điều trị nghiện heroin hoạt động thông qua các thụ thể opioid tương tự trong não mà heroin hoạt động, nhưng an toàn hơn.

Các loại thuốc đã được chứng minh có hiệu quả trong điều trị cai nghiện heroin bao gồm:

  • Methadone (Dolophine hoặc Methadose) là một chất chủ vận opioid đường uống và do đó hoạt động chậm. Nó hoạt động bằng cách làm giảm mức "cực khoái" mà người nghiện heroin trải qua trong khi đồng thời ngăn ngừa các triệu chứng cai nghiện. Methadone được phân phát cho bệnh nhân hàng ngày thông qua các chương trình điều trị ngoại trú đã được phê duyệt. Theo NIDA, các biện pháp điều trị dược lý lâu đời nhất đối với nghiện heroin, vẫn là một lựa chọn hiệu quả cho những bệnh nhân không đáp ứng tốt với các loại thuốc khác.
  • Buprenorphine (Subutex®) là một chất chủ vận opioid một phần. Nó hoạt động bằng cách giảm bớt ham muốn cho heroin mà không có những tác dụng phụ "cực khoái" hoặc nguy hiểm của opioid. 
  • Suboxone là một loại thuốc có chứa buprenorphine và naloxone, được sử dụng bằng đường uống hoặc đặt dưới lưỡi. Nó có tác dụng ngăn chặn những nỗ lực của bệnh nhân để có được khoái cảm do tiêm chích ma túy. Nếu tiêm Suboxone, nó sẽ gây triệu chứng cai nghiện mà người dùng không gặp nếu họ uống thuốc theo chế độ kê đơn.
  • Naltrexone (Depade hoặc Revia) là một chất đối kháng opioid. Nó hoạt động bằng cách ngăn chặn sự hoạt động của opioids trong não. Naltrexone không gây nghiện, gây ngủ và không gây ra sự phụ thuộc về thể chất. Một hạn chế cho hiệu quả của Naltrexone là sự tuân thủ điều trị của bệnh nhân do phải dùng hàng ngày, nhưng một dạng sử dụng khác là tiêm thuốc tác dụng kéo dài (Vivitrol) có thể được dùng mỗi tháng một lần đã cải thiện được hạn chế này.

Điều trị hành vi cho nghiện Heroin

Có rất nhiều phương pháp điều trị hành vi có sẵn cho nghiện heroin đã được tìm thấy có hiệu quả bởi nghiên cứu NIDA. Hai trong số những cách tiếp cận này là quản lý ngẫu nhiên và liệu pháp nhận thức hành vi.

Trong một chương trình quản lý ngẫu nhiên, bệnh nhân thường tích điểm trong một hệ thống dựa trên chứng từ cho mỗi kiểm tra thuốc tiêu cực. Các đơn đổi hàng có thể khuyến khích một lối sống lành mạnh.

Trong liệu pháp nhận thức-hành vi, bệnh nhân được dạy các kỹ năng đối phó với căng thẳng và học cách thay đổi kỳ vọng và hành vi của họ liên quan đến sử dụng ma túy.

Nghiên cứu của NIDA đã phát hiện ra rằng cả hai phương pháp trị liệu hành vi này đều hoạt động hiệu quả hơn nếu kết hợp với điều trị bằng dược lý.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Dấu hiệu của nghiện heroin

Bình luận
Tin mới
  • 27/05/2026

    6 loại trái cây tốt cho thận

    Thận đảm nhiệm nhiều chức năng để duy trì sức khỏe như điều hòa lượng nước và loại bỏ chất thải. Nếu không chăm sóc thận đúng cách, chức năng thận có thể bị suy giảm. Tham khảo một số loại trái cây tốt cho thận.

  • 27/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe từ vỏ cam

    Có lẽ ít người biết rằng vỏ cam rất giàu một số chất dinh dưỡng, bao gồm chất xơ, vitamin C và các hợp chất thực vật như polyphenol rất có lợi cho sức khỏe.

  • 27/05/2026

    Ngủ đúng giờ: Bí mật đơn giản giúp giảm huyết áp hiệu quả

    Bạn có biết một thói quen đơn giản, dễ thực hiện vào mỗi đêm lại có thể là "chiến lược vàng" để quản lý huyết áp của mình không? Câu trả lời là: Đi ngủ đều đặn mỗi tối.

  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Chiều cao của người Việt: Không chỉ là câu chuyện bữa ăn

    Mặc dù chiều cao trung bình của người Việt đã cải thiện đáng kể song vẫn còn khá khiêm tốn so với thế giới. Hành trình nâng cao tầm vóc cho thế hệ trẻ đòi hỏi một chiến lược đồng bộ, dài hạn từ chính sách vĩ mô đến từng bữa ăn của mỗi gia đình.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

Xem thêm